Participatiewiki - Gebruikersbijdragen [nl]

Links

2014-08-26T10:36:39Z

Yves Larock: /* Organisaties en bedrijven die het versterken van participatie - al dan niet van bepaalde groepen - als een deel van hun opdracht zien */

Op deze linkpagina vind je tal van verwijzingen naar organisaties, instanties, auteurs,... die op één of andere manier iets te maken hebben met het thema participatie. Ken jij zelf nog relevante websites? Mail ze naar [mailto://participatiewiki@kwadraet.be participatiewiki@kwadraet.be]. 

 

==== Intiatiefnemende organisaties van de '''Participatiewiki''' ====

*[http://www.kwadraet.be Kwadraet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 

==== Organisaties en individuen die eveneens artikels publiceren op de Participatiewiki ====

*[http://www.netwerkparticipatie.be Netwerk Participatie]
*[http://Www.socius.be SoCiuS] 

==== Participatie & Burgerschap ====

{| width="919" cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" style=""
|-
|
*[http://www.kenniscentrumvlaamsesteden.be/SAMENWERKEN/PARTICIPATIE/INTERESSANTE%20PARTICIPATIETRAJECTEN/Pages/default.aspx Interessante participatieprojecten in Vlaamse steden en gemeenten]
*[http://pathwaysthroughparticipation.org.uk/ Pathways through Participation project] 
*[http://www.publiek-politiek.nl Insituut voor publiek en politiek]
*[http://www.actiefburgerschap.nl Actief Burgerschap.nl]
*[http://www.vrijwilligersweb.be Vrijwilligersweb.be] 
*[http://www.burgerintiatieven.net Burgerinitiatieven.net]
*[http://www.activecitizenship.net/ ActiveCitizenship.net Europe]
*[http://www.publiekezaak.nl De Publieke Zaak.nl]
*[[www.doen.nl|Doen.nl]]

|
*[http://www.cocreatie.net Cocreatie.net]
*[http://www.dejuistestoel.be/sub/stoel/ Toolbox 50+]
*[http://www.cev.be Centre Européene du Volontariat]
*[http://europa.eu/scadplus/glossary/citizenship_nl.htm Europees Burgerschap] 
*[http://www.civnet.org/institucional.html Civitas International]
*[http://www.surrey.ac.uk/politics/ETGACE/ ETGACE-onderzoek]
*[http://www.kuleuven.be/citizenship/ Centre for Citizenship and Democracy (KUL)]
*[http://www.civicus.org/ Civicus]
*[http://www.centrumpp.nl/ Centrum PublieksParticipatie]
*[http://www.participatiewordtgesmaakt.be/ Participatie wordt gesmaakt]

|}

==== Democratie ====

*[http://www.democratie.nu Democratie.nu] 
*[http://www.minbzk.nl/onderwerpen/grondwet-en/democratie-en Democratie en burgerschap (Nederl.Minist.Bin.Zak.)]

==== Adviesverstrekking en verkiezingen ====

*[http://www.toemeka.be Toemeka] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger]

==== Faciliteren van participatie(processen) en methoden ====

*[http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/techniek.htm Methoden en technieken voor burgerparticipatie (Inst. Overh. KULeuven)] 
*[http://www.samenlevingsopbouw.be/site/images/PDF/participatiekoffer/handvatten.pdf Participatiehefboom methoden]
*[http://www.peopleandparticipation.net/display/Methods/Home People and Participation]
*[http://www.thecommonwealth.org/Document/154211/162033/youth_participation_toolkits/ Youth Participation Toolkit] 
*[http://www.beleidsimpuls.nl/creatieve_technieken.php Creatieve technieken]
*[http://www.largescaleinterventions.com/ Large Scale Interventions]
*[http://pioneersofchange.net/library/dialogue/Dialogue%20Project%20V%202.0c.pdf Mapping Dialogue]
*[http://www.dekrachtvanjestem.be De kracht van je stem]
*[http://www.werk.be/beleid/div/praktijk/toolbox/ Toolbox Evenredige Arbeidsdeelname en Diversiteit] 
*[http://www.iaf-world.org/i4a/pages/Index.cfm?pageid=3331 Core Competencies for Facilitators (IAF)] 
*[http://www.iaf-methods.org/methods The methods of the facilitator (IAF)]
*[http://www.participedia.net/wiki/Welcome_to_Participedia Participedia]

==== Visieteksten ====

*[http://www.cocreatie.net/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=3 Cocreatie] (Kwadraet)
*[http://www.actiefburgerschap.nl//cms/bestanden/actief/oratietonkens.pdf De bal bij de burger] (Evelien Tonkens)
*[http://www.flwi.ugent.be/cie/CIE/loobuyck2.htm Multicultureel burgerschap] (Centrum voor Islam in Europa - U Gent)
*[http://www.publiekezaak.nl/Documents/De%20Publieke%20Zaak%20in%20de%2021e%20eeuw.pdf De publieke zaak in de 21-ste eeuw] (De Publieke Zaak)
*[http://www.samenlevingsopbouwwvl.be/docinfo/rapport_Dezeure_en_De_Rynck.pdf Participatie wordt ge(s)maakt!] (Karolien Dezeure en Filip De Rynck)
*[http://www.movisie.nl/Download/Participatiewiel%20aangepast%20April%202010.pdf Participatiewiel ](MOVISIE)
*[http://www.g1000.org/nl/manifest/ Manifest G1000]
*[http://www.vng.nl/Documenten/Extranet/Burgerzaken/bestanden_burgerparticipatie/IAMB_PUB_DerdeGenBurgerparticipatie.pdf Derde generatie burgerschap. Hoe doe je dat?] (G. Twynstra)

==== Organisaties en bedrijven die het versterken van participatie - al dan niet van bepaalde groepen - als een deel van hun opdracht zien ====

''Wil jouw organisatie of bedrijf mee op de lijst? Stuur dan eenvoudigweg een mailtje met je verzoek naar [mailto://participatiewiki@kwadraet.be participatiewiki@kwadraet.be]''.

{| cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" align="left" width="905" style=""
|-
|
*[http://www.kwadraet.be Kwadraet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 
*[http://www.socius.be SoCiuS]
*[http://www.demos.be Demos]
*[http://www.deverenigdeverenigingen.be/ de Verenigde Verenigingen]
*[http://www.vmc.be Vlaams Minderheden Centrum]
*[http://www.gebruikersparticipatie.be Gebruikersparticipatie]
*...
*...
*...
*...
*... 
*...

|
*[http://www.toemeka.be Toemeka]
*[http://www.samenlevingsopbouw.be Samenlevingsopbouw] 
*[http://www.vlaams-netwerk-armoede.be/ Vlaams Netwerk Armoede]
*[http://www.komuituwkot.be/ Kom uit uw Kot]
*[http://www.stratengeneraal.be/ StRaten_Generaal]
*[http://www.antwerpenaantwoord.be Antwerpen aan 't Woord]
*[http://www.curieus.be Curieus]
*[http://www.derodeantraciet.be De Rode Antraciet]
*[http://www.sering.be Sering]
*[http://a-jour.be A-jouR]
*[http://www.mobiel21.be Mobiel 21]
*...
*...
*...

|
*[http://www.vcov.be/ VCOV]
*[http://www.vsknet.be Vlaamse Scholierenkoepel]
*[http://www.doedeskaden.be Doedéskadén]
*[http://www.socialspaces.be/ Social spaces] 
*[http://www.participatiemedia.be/ Participatiemedia] 
*[http://www.luxemburgvzw.be/producties/bij_de_buren6/ Toneelgezelschap Luxemburg]
*[http://www.vormingplusoostbrabant.be Vormingplus Oost-Brabant]
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...

|}

Links

2014-08-26T10:35:58Z

Yves Larock:

Op deze linkpagina vind je tal van verwijzingen naar organisaties, instanties, auteurs,... die op één of andere manier iets te maken hebben met het thema participatie. Ken jij zelf nog relevante websites? Mail ze naar [mailto://participatiewiki@kwadraet.be participatiewiki@kwadraet.be]. 

 

==== Intiatiefnemende organisaties van de '''Participatiewiki''' ====

*[http://www.kwadraet.be Kwadraet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 

==== Organisaties en individuen die eveneens artikels publiceren op de Participatiewiki ====

*[http://www.netwerkparticipatie.be Netwerk Participatie]
*[http://Www.socius.be SoCiuS] 

==== Participatie & Burgerschap ====

{| width="919" cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" style=""
|-
|
*[http://www.kenniscentrumvlaamsesteden.be/SAMENWERKEN/PARTICIPATIE/INTERESSANTE%20PARTICIPATIETRAJECTEN/Pages/default.aspx Interessante participatieprojecten in Vlaamse steden en gemeenten]
*[http://pathwaysthroughparticipation.org.uk/ Pathways through Participation project] 
*[http://www.publiek-politiek.nl Insituut voor publiek en politiek]
*[http://www.actiefburgerschap.nl Actief Burgerschap.nl]
*[http://www.vrijwilligersweb.be Vrijwilligersweb.be] 
*[http://www.burgerintiatieven.net Burgerinitiatieven.net]
*[http://www.activecitizenship.net/ ActiveCitizenship.net Europe]
*[http://www.publiekezaak.nl De Publieke Zaak.nl]
*[[www.doen.nl|Doen.nl]]

|
*[http://www.cocreatie.net Cocreatie.net]
*[http://www.dejuistestoel.be/sub/stoel/ Toolbox 50+]
*[http://www.cev.be Centre Européene du Volontariat]
*[http://europa.eu/scadplus/glossary/citizenship_nl.htm Europees Burgerschap] 
*[http://www.civnet.org/institucional.html Civitas International]
*[http://www.surrey.ac.uk/politics/ETGACE/ ETGACE-onderzoek]
*[http://www.kuleuven.be/citizenship/ Centre for Citizenship and Democracy (KUL)]
*[http://www.civicus.org/ Civicus]
*[http://www.centrumpp.nl/ Centrum PublieksParticipatie]
*[http://www.participatiewordtgesmaakt.be/ Participatie wordt gesmaakt]

|}

==== Democratie ====

*[http://www.democratie.nu Democratie.nu] 
*[http://www.minbzk.nl/onderwerpen/grondwet-en/democratie-en Democratie en burgerschap (Nederl.Minist.Bin.Zak.)]

==== Adviesverstrekking en verkiezingen ====

*[http://www.toemeka.be Toemeka] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger]

==== Faciliteren van participatie(processen) en methoden ====

*[http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/techniek.htm Methoden en technieken voor burgerparticipatie (Inst. Overh. KULeuven)] 
*[http://www.samenlevingsopbouw.be/site/images/PDF/participatiekoffer/handvatten.pdf Participatiehefboom methoden]
*[http://www.peopleandparticipation.net/display/Methods/Home People and Participation]
*[http://www.thecommonwealth.org/Document/154211/162033/youth_participation_toolkits/ Youth Participation Toolkit] 
*[http://www.beleidsimpuls.nl/creatieve_technieken.php Creatieve technieken]
*[http://www.largescaleinterventions.com/ Large Scale Interventions]
*[http://pioneersofchange.net/library/dialogue/Dialogue%20Project%20V%202.0c.pdf Mapping Dialogue]
*[http://www.dekrachtvanjestem.be De kracht van je stem]
*[http://www.werk.be/beleid/div/praktijk/toolbox/ Toolbox Evenredige Arbeidsdeelname en Diversiteit] 
*[http://www.iaf-world.org/i4a/pages/Index.cfm?pageid=3331 Core Competencies for Facilitators (IAF)] 
*[http://www.iaf-methods.org/methods The methods of the facilitator (IAF)]
*[http://www.participedia.net/wiki/Welcome_to_Participedia Participedia]

==== Visieteksten ====

*[http://www.cocreatie.net/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=3 Cocreatie] (Kwadraet)
*[http://www.actiefburgerschap.nl//cms/bestanden/actief/oratietonkens.pdf De bal bij de burger] (Evelien Tonkens)
*[http://www.flwi.ugent.be/cie/CIE/loobuyck2.htm Multicultureel burgerschap] (Centrum voor Islam in Europa - U Gent)
*[http://www.publiekezaak.nl/Documents/De%20Publieke%20Zaak%20in%20de%2021e%20eeuw.pdf De publieke zaak in de 21-ste eeuw] (De Publieke Zaak)
*[http://www.samenlevingsopbouwwvl.be/docinfo/rapport_Dezeure_en_De_Rynck.pdf Participatie wordt ge(s)maakt!] (Karolien Dezeure en Filip De Rynck)
*[http://www.movisie.nl/Download/Participatiewiel%20aangepast%20April%202010.pdf Participatiewiel ](MOVISIE)
*[http://www.g1000.org/nl/manifest/ Manifest G1000]
*[http://www.vng.nl/Documenten/Extranet/Burgerzaken/bestanden_burgerparticipatie/IAMB_PUB_DerdeGenBurgerparticipatie.pdf Derde generatie burgerschap. Hoe doe je dat?] (G. Twynstra)

==== Organisaties en bedrijven die het versterken van participatie - al dan niet van bepaalde groepen - als een deel van hun opdracht zien ====

''Wil jouw organisatie of bedrijf mee op de lijst? Stuur dan eenvoudigweg een mailtje met je verzoek naar [mailto://participatiewiki@kwadraet.be participatiewiki@kwadraet.be]''.

{| cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" align="left" width="905" style=""
|-
|
*[http://www.kwadraet.be Kwadraet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 
*[http://www.socius.be SoCiuS]
*[http://www.demos.be Demos]
*[http://www.deverenigdeverenigingen.be/ de Verenigde Verenigingen]
*[http://www.vmc.be Vlaams Minderheden Centrum]
*[http://www.gebruikersparticipatie.be]
*...
*...
*...
*...
*... 
*...

|
*[http://www.toemeka.be Toemeka]
*[http://www.samenlevingsopbouw.be Samenlevingsopbouw] 
*[http://www.vlaams-netwerk-armoede.be/ Vlaams Netwerk Armoede]
*[http://www.komuituwkot.be/ Kom uit uw Kot]
*[http://www.stratengeneraal.be/ StRaten_Generaal]
*[http://www.antwerpenaantwoord.be Antwerpen aan 't Woord]
*[http://www.curieus.be Curieus]
*[http://www.derodeantraciet.be De Rode Antraciet]
*[http://www.sering.be Sering]
*[http://a-jour.be A-jouR]
*[http://www.mobiel21.be Mobiel 21]
*...
*...
*...

|
*[http://www.vcov.be/ VCOV]
*[http://www.vsknet.be Vlaamse Scholierenkoepel]
*[http://www.doedeskaden.be Doedéskadén]
*[http://www.socialspaces.be/ Social spaces] 
*[http://www.participatiemedia.be/ Participatiemedia] 
*[http://www.luxemburgvzw.be/producties/bij_de_buren6/ Toneelgezelschap Luxemburg]
*[http://www.vormingplusoostbrabant.be Vormingplus Oost-Brabant]
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...

|}

Participatie in grote groepen

2014-01-15T10:36:52Z

Yves Larock: /* Generieke aandachtspunten */

== Definitie 'grote groep' ==

Er is sprake van een grote groep wanneer de groep te groot is voor een directe face-to-face interactie tussen de groepsleden. Doorgaans spreekt men van een grote groep vanaf ongeveer twintig personen. Als we participatie als ambitie hebben, is een gebrekkige know-how over participatief werken met grote groepen nog zeer geregeld een belangrijk struikelblok. We concentreren ons als facilitator immers nog te vaak op de typische informatieoverdracht met aan het eind van het ‘participatiemoment’ de mogelijkheid tot vraagstelling vanuit de zaal.

== Een veelheid aan methoden ==

In de afgelopen vijftig jaar werden vanuit verschillende sociaal-agogische en organisatiekundige invalshoeken een veelheid aan methoden ontwikkeld. Bunker en Alban <ref>Bunker, B., Alban, B. (1997, 2006). The Handbook of Large Group Methods: Creating Systemic Change in Organizations and Communities. San Francisco: Jossey-Bass Business Management.</ref>   brachten de meest gebruikte methoden in kaart. We zetten de Engelstalige benamingen hier even op een rij:

#‘the search conference’;
#‘future search’;
#‘real time strategic change’;
#'ICA strategic planning process’;
#'the conference model’,
#'project cycle full participation work design’;
#‘real time work design’;
#'participative design’;
#‘simu-real’;
#‘work-out’;
#‘open space technology’;
#'large scale interactive events’.

De auteurs clusteren de modellen in drie soorten methoden: methoden gericht op het samen creëren van een toekomst (methode 1 t.e.m. 4); methoden gericht op zelforganisatie van het werk (methode 5 t.e.m. 8); methoden gericht op participatie van het hele systeem (methode 9 t.e.m. 12). De methoden hebben elk hun specifieke bedoeling, funderende theorie, optimale groepsgrootte, structuur, idee over de rol van deskundigen en opvatting over wie de agenda bepaalt. Meer informatie over deze en andere methoden kun je tegenwoordig gewoon downloaden van het internet. Interessant zijn bijvoorbeeld de Nederlandse ‘toolbox’ en het bijbehorende overzichtsartikel van Van der Zouwen <ref>Van der Zouwen, T. (2005). Toobox: gebruik van Large Group Intervention methoden. [www.largescaleinterventions.com], geraadpleegd op 2/10/2008.
Van der Zouwen, T. (2008). Participative Change: Large Scale Interventions. [www.largescaleinterventions.com], geraadpleegd op 2/10/2008.</ref>. Hun overzichtsartikel omvat ook een groot aantal verwijzingen naar andere bronnen.

Ook deze wiki beschikt over een goed [[Participatiemethoden - overzicht|overzicht van participatiemethoden]] met de concrete beschrijvingen van een 30-tal methoden. 

Vast staat dat de genoemde methoden tegenwoordig ook steeds vaker worden ingezet in het bedrijfsleven. Daar is men er immers rotsvast van overtuigd dat bijvoorbeeld de '''[[Co-creatie|cocreatie]]''' van ideeën samen met de werknemers en andere stakeholders, veel meer dan de top-down benadering, van onmetelijk belang is om als organisatie overeind te blijven in een steeds veranderende omgeving.

== Generieke aandachtspunten ==

Afhankelijk van de gehanteerde methode moet de facilitator natuurlijk met andere aandachtspunten rekening houden. De volgende aandachtspunten zijn evenwel generiek van aard, in de zin dat we er best sowieso rekening mee houden, ongeacht de aard van de groep en de gebruikte methode.

*Het resultaat valt en staat met de voorbereiding(-stijd) en de opvolging.
*De belangrijke startvragen bij de voorbereiding zijn:
**Wat is de focus, de bedoeling van het proces?
**Wat is de gemeenschappelijke basis van de deelnemers?
**Wie zijn de betrokken partijen?
**Welke stappen moeten er gezet worden om de bedoeling te bereiken?
**Hoe garanderen we een degelijke opvolging?

*Het doel en mandaat van het participatiemoment moet duidelijk zijn. Dit mandaat moet doorgesproken zijn met het beleid.
*Een duidelijke structuur is immens belangrijk
*Werken in grote groep betekent niet dat je constant in de grote groep zit. Integendeel: het grootste deel van de tijd wordt besteed aan werken in kleine groepen. De kwaliteit van het proces en de resultaten van de kleine groepen bepalen immers in belangrijke mate het resultaat van de grote groep.
*De procesbegeleiding bij grote groepen spitst zich toe op:
**het regisseren van het gebeuren;
**het toelichten van het programma;
**het visueel maken van het proces;
**het verduidelijken van subgroepopdrachten;
**het bewaken van de timing;
**het oog hebben voor het algemene energiepeil;
**het erkennen van emoties en conflicterende belangen;
*De relevante betrokkenen, dus - in voorkomend geval - ook de betrokken (politieke) verantwoordelijken moeten tijdens het hele proces aanwezig zijn.
*De facilitator beschikt over de nodige vaardigheden en heeft de bevoegdheid om een neutrale positie in te nemen. Idealiter heeft hij/zij zich groot aantal gedragingen en noodzakelijke attitudes eigen gemaakt, te vatten onder de noemer '[[Inspirerend faciliteren van participatie|Inspirerend faciliteren van participatie]]'. 
*De accommodatie en materiële structuur (lokaalgrootte en –schikking, presentatie- en ander didactisch materiaal) moeten in orde zijn.

== Referenties ==

De tekst hierboven is geplukt uit de syllabi ''Overleggen met de burger ''en ''Vragend werken met groepen'', die ter beschikking worden gesteld bij de gelijknamige cursussen van [http://www.kwadraet.be Kwadraet]

 

<references /> 

[[Category:Faciliteren_participatie]] [[Category:Competenties]]

Stakeholdersanalyse

2013-05-31T08:53:34Z

Yves Larock:

Om te bepalen wie je in een participatietraject of participatiemoment wel of niet en op welke manier betrekt, maak je gebruik van een 'stakeholdersanalyse'.

{{#widget:Slideshare
|doc=stakeholdersanalyse-130530065503-phpapp02
|width=755
|height=540
}} 

[[Categorie:Methoden]]

Start

2013-05-04T06:08:24Z

Yves Larock:

'''Participatiewiki''' wil een bron van inspiratie zijn voor actieve burgers, participatiebegeleiders, en andere praktijkwerkers. Kortom: een virtueel naslagwerk voor iedereen die het belangrijk vindt dat besluiten, oplossingen en activiteiten gedragen worden. 

 

'''Participatiewiki '''verzamelt en verspreidt wetenswaardigheden, kennis, nieuwtjes en boeiende weblinks over participatie in brede zin: van participatie in de woonwijk tot de stad of gemeente; maar ook in private organisaties, het verenigingsleven, een sociale beweging, de sportclub, het vrijwilligerswerk, een actiegroep, het buurtcentrum, het politieke bestel,…. Je vindt hier ook nuttige informatie over noodzakelijke competenties voor het participeren in al deze verschillende contexten en over de gewenste randvoorwaarden voor overleg en samenwerking. 

 '''''Via de onderstaande categorieën surf je naar alle artikels.''''' <tagcloud /> '''Participatiewiki''' is een initiatief van drie organisaties: [http://dewakkereburger.be De Wakkere Burger] en [http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet].

[http://www.socius.be Socius] en [http://www.netwerkparticipatie.be Netwerk Participatie]  zijn momenteel partnerorganisaties.

Op de [http://participatiewiki.be/wiki/index.php/Participatiewiki:Info infopagina] stellen deze organisaties zich kort voor. 

 '''Participatiewiki '''kan ook jouw inbreng gebruiken. Wil je zelf of jouw organisatie – éénmalig of regelmatig -- een bijdrage publiceren? Dat kan!

Stuur een mail naar [mailto:participatiewiki@de-raet.be?Subject=Registratie%20Participatiewiki participatiewiki@de-raet.be] met gebruikersnaam en een wachtwoord om je te registreren en neem de [http://participatiewiki.be/wiki/index.php/Help:Inhoud auteursrichtlijnen] door. Als 'auteur' kan je artikels aanmaken en/of voorstellen doen om bestaande artikels te verbeteren. Om de kwaliteit van deze wiki te bewaken, behouden de drie initiatiefnemende organisaties het recht om bijdragen aan te passen of te verwijderen.

Links

2013-01-07T10:18:57Z

Yves Larock: /* Participatie & Burgerschap */

Op deze linkpagina vind je tal van verwijzingen naar organisaties, instanties, auteurs,... die op één of andere manier iets te maken hebben met het thema participatie. Ken jij zelf nog relevante websites? Mail ze naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]. 

 

==== Intiatiefnemende organisaties van de '''Participatiewiki''' ====

*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 

==== Organisaties en individuen die eveneens artikels publiceren op de Participatiewiki ====

*[http://www.netwerkparticipatie.be Netwerk Participatie]
*[http://Www.socius.be SoCiuS] 

==== Participatie & Burgerschap ====

{| width="919" cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" style=""
|-
|
*[http://www.kenniscentrumvlaamsesteden.be/SAMENWERKEN/PARTICIPATIE/INTERESSANTE%20PARTICIPATIETRAJECTEN/Pages/default.aspx Interessante participatieprojecten in Vlaamse steden en gemeenten]
*[http://pathwaysthroughparticipation.org.uk/ Pathways through Participation project] 
*[http://www.publiek-politiek.nl Insituut voor publiek en politiek]
*[http://www.actiefburgerschap.nl Actief Burgerschap.nl]
*[http://www.vrijwilligersweb.be Vrijwilligersweb.be] 
*[http://www.burgerintiatieven.net Burgerinitiatieven.net]
*[http://www.activecitizenship.net/ ActiveCitizenship.net Europe]
*[http://www.publiekezaak.nl De Publieke Zaak.nl]
*[[www.doen.nl|Doen.nl]]

|
*[http://www.cocreatie.net Cocreatie.net]
*[http://www.dejuistestoel.be/sub/stoel/ Toolbox 50+]
*[http://www.cev.be Centre Européene du Volontariat]
*[http://europa.eu/scadplus/glossary/citizenship_nl.htm Europees Burgerschap] 
*[http://www.civnet.org/institucional.html Civitas International]
*[http://www.surrey.ac.uk/politics/ETGACE/ ETGACE-onderzoek]
*[http://www.kuleuven.be/citizenship/ Centre for Citizenship and Democracy (KUL)]
*[http://www.civicus.org/ Civicus]
*[http://www.centrumpp.nl/ Centrum PublieksParticipatie]
*[http://www.participatiewordtgesmaakt.be/ Participatie wordt gesmaakt]

|}

==== Democratie ====

*[http://www.democratie.nu Democratie.nu] 
*[http://www.minbzk.nl/onderwerpen/grondwet-en/democratie-en Democratie en burgerschap (Nederl.Minist.Bin.Zak.)]

==== Adviesverstrekking en verkiezingen ====

*[http://www.toemeka.be Toemeka] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger]

==== Faciliteren van participatie(processen) en methoden ====

*[http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/techniek.htm Methoden en technieken voor burgerparticipatie (Inst. Overh. KULeuven)] 
*[http://www.samenlevingsopbouw.be/site/images/PDF/participatiekoffer/handvatten.pdf Participatiehefboom methoden]
*[http://www.peopleandparticipation.net/display/Methods/Home People and Participation]
*[http://www.thecommonwealth.org/Document/154211/162033/youth_participation_toolkits/ Youth Participation Toolkit] 
*[http://www.beleidsimpuls.nl/creatieve_technieken.php Creatieve technieken]
*[http://www.largescaleinterventions.com/ Large Scale Interventions]
*[http://pioneersofchange.net/library/dialogue/Dialogue%20Project%20V%202.0c.pdf Mapping Dialogue]
*[http://www.dekrachtvanjestem.be De kracht van je stem]
*[http://www.werk.be/beleid/div/praktijk/toolbox/ Toolbox Evenredige Arbeidsdeelname en Diversiteit] 
*[http://www.iaf-world.org/i4a/pages/Index.cfm?pageid=3331 Core Competencies for Facilitators (IAF)] 
*[http://www.iaf-methods.org/methods The methods of the facilitator (IAF)]
*[http://www.participedia.net/wiki/Welcome_to_Participedia Participedia]

==== Visieteksten ====

*[http://www.cocreatie.net/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=3 Cocreatie] (Stichting Lodewijk de Raet)
*[http://www.actiefburgerschap.nl//cms/bestanden/actief/oratietonkens.pdf De bal bij de burger] (Evelien Tonkens)
*[http://www.flwi.ugent.be/cie/CIE/loobuyck2.htm Multicultureel burgerschap] (Centrum voor Islam in Europa - U Gent)
*[http://www.publiekezaak.nl/Documents/De%20Publieke%20Zaak%20in%20de%2021e%20eeuw.pdf De publieke zaak in de 21-ste eeuw] (De Publieke Zaak)
*[http://www.samenlevingsopbouwwvl.be/docinfo/rapport_Dezeure_en_De_Rynck.pdf Participatie wordt ge(s)maakt!] (Karolien Dezeure en Filip De Rynck)
*[http://www.movisie.nl/Download/Participatiewiel%20aangepast%20April%202010.pdf Participatiewiel ](MOVISIE)
*[http://www.g1000.org/nl/manifest/ Manifest G1000]
*[http://www.vng.nl/Documenten/Extranet/Burgerzaken/bestanden_burgerparticipatie/IAMB_PUB_DerdeGenBurgerparticipatie.pdf Derde generatie burgerschap. Hoe doe je dat?] (G. Twynstra)

==== Organisaties en bedrijven die het versterken van participatie - al dan niet van bepaalde groepen - als een deel van hun opdracht zien ====

''Wil jouw organisatie of bedrijf mee op de lijst? Stuur dan eenvoudigweg een mailtje met je verzoek naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]''.

{| cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" align="left" width="905" style=""
|-
|
*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 
*[http://www.socius.be SoCiuS]
*[http://www.demos.be Demos]
*[http://www.deverenigdeverenigingen.be/ de Verenigde Verenigingen]
*[http://www.vmc.be Vlaams Minderheden Centrum]

*...
*...
*...
*...
*...
*... 
*...

|
*[http://www.toemeka.be Toemeka]
*[http://www.samenlevingsopbouw.be Samenlevingsopbouw] 
*[http://www.vlaams-netwerk-armoede.be/ Vlaams Netwerk Armoede]
*[http://www.komuituwkot.be/ Kom uit uw Kot]
*[http://www.stratengeneraal.be/ StRaten_Generaal]
*[http://www.antwerpenaantwoord.be Antwerpen aan 't Woord]
*[http://www.curieus.be Curieus]
*[http://www.derodeantraciet.be De Rode Antraciet]
*[http://www.sering.be Sering]
*[http://a-jour.be A-jouR]
*[http://www.mobiel21.be Mobiel 21]
*...
*...
*...

|
*[http://www.vcov.be/ VCOV]
*[http://www.vsknet.be Vlaamse Scholierenkoepel]
*[http://www.doedeskaden.be Doedéskadén]
*[http://www.socialspaces.be/ Social spaces] 
*[http://www.participatiemedia.be/ Participatiemedia] 
*[http://www.luxemburgvzw.be/producties/bij_de_buren6/ Toneelgezelschap Luxemburg]
*[http://www.vormingplusoostbrabant.be Vormingplus Oost-Brabant]
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...

|}

Links

2012-05-30T11:33:54Z

Yves Larock:

Op deze linkpagina vind je tal van verwijzingen naar organisaties, instanties, auteurs,... die op één of andere manier iets te maken hebben met het thema participatie. Ken jij zelf nog relevante websites? Mail ze naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]. 

 

==== Intiatiefnemende organisaties van de '''Participatiewiki''' ====

*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 

==== Organisaties en individuen die eveneens artikels publiceren op de Participatiewiki ====

*[http://www.netwerkparticipatie.be Netwerk Participatie]
*[http://Www.socius.be SoCiuS] 

==== Participatie & Burgerschap ====

{| width="919" cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" style=""
|-
|
*[http://www.kenniscentrumvlaamsesteden.be/SAMENWERKEN/PARTICIPATIE/INTERESSANTE%20PARTICIPATIETRAJECTEN/Pages/default.aspx Interessante participatieprojecten in Vlaamse steden en gemeenten]
*[http://pathwaysthroughparticipation.org.uk/ Pathways through Participation project] 
*[http://www.publiek-politiek.nl Insituut voor publiek en politiek]
*[http://www.actiefburgerschap.nl Actief Burgerschap.nl]
*[http://www.vrijwilligersweb.be Vrijwilligersweb.be] 
*[http://www.burgerintiatieven.net Burgerinitiatieven.net]
*[http://www.activecitizenship.net/ ActiveCitizenship.net Europe]
*[http://www.publiekezaak.nl De Publieke Zaak.nl]
*[[www.doen.nl|Doen.nl]]

|
*[http://www.cocreatie.net Cocreatie.net]
*[http://www.dejuistestoel.be/sub/stoel/ Toolbox 50+]
*[http://www.cev.be Centre Européene du Volontariat]
*[http://europa.eu/scadplus/glossary/citizenship_nl.htm Europees Burgerschap] 
*[http://www.civnet.org/institucional.html Civitas International]
*[http://www.surrey.ac.uk/politics/ETGACE/ ETGACE-onderzoek]
*[http://www.kuleuven.be/citizenship/ Centre for Citizenship and Democracy (KUL)]
*[http://www.civicus.org/ Civicus]
*[http://www.centrumpp.nl/ Centrum PublieksParticipatie]

|}

==== Democratie ====

*[http://www.democratie.nu Democratie.nu] 
*[http://www.minbzk.nl/onderwerpen/grondwet-en/democratie-en Democratie en burgerschap (Nederl.Minist.Bin.Zak.)]

==== Adviesverstrekking en verkiezingen ====

*[http://www.toemeka.be Toemeka] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger]

==== Faciliteren van participatie(processen) en methoden ====

*[http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/techniek.htm Methoden en technieken voor burgerparticipatie (Inst. Overh. KULeuven)] 
*[http://www.samenlevingsopbouw.be/site/images/PDF/participatiekoffer/handvatten.pdf Participatiehefboom methoden]
*[http://www.peopleandparticipation.net/display/Methods/Home People and Participation]
*[http://www.thecommonwealth.org/Document/154211/162033/youth_participation_toolkits/ Youth Participation Toolkit] 
*[http://www.beleidsimpuls.nl/creatieve_technieken.php Creatieve technieken]
*[http://www.largescaleinterventions.com/ Large Scale Interventions]
*[http://pioneersofchange.net/library/dialogue/Dialogue%20Project%20V%202.0c.pdf Mapping Dialogue]
*[http://www.dekrachtvanjestem.be De kracht van je stem]
*[http://www.werk.be/beleid/div/praktijk/toolbox/ Toolbox Evenredige Arbeidsdeelname en Diversiteit] 
*[http://www.iaf-world.org/i4a/pages/Index.cfm?pageid=3331 Core Competencies for Facilitators (IAF)] 
*[http://www.iaf-methods.org/methods The methods of the facilitator (IAF)]
*[http://www.participedia.net/wiki/Welcome_to_Participedia Participedia]

==== Visieteksten ====

*[http://www.cocreatie.net/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=3 Cocreatie] (Stichting Lodewijk de Raet)
*[http://www.actiefburgerschap.nl//cms/bestanden/actief/oratietonkens.pdf De bal bij de burger] (Evelien Tonkens)
*[http://www.flwi.ugent.be/cie/CIE/loobuyck2.htm Multicultureel burgerschap] (Centrum voor Islam in Europa - U Gent)
*[http://www.publiekezaak.nl/Documents/De%20Publieke%20Zaak%20in%20de%2021e%20eeuw.pdf De publieke zaak in de 21-ste eeuw] (De Publieke Zaak)
*[http://www.samenlevingsopbouwwvl.be/docinfo/rapport_Dezeure_en_De_Rynck.pdf Participatie wordt ge(s)maakt!] (Karolien Dezeure en Filip De Rynck)
*[http://www.movisie.nl/Download/Participatiewiel%20aangepast%20April%202010.pdf Participatiewiel ](MOVISIE)
*[http://www.g1000.org/nl/manifest/ Manifest G1000]
*[http://www.vng.nl/Documenten/Extranet/Burgerzaken/bestanden_burgerparticipatie/IAMB_PUB_DerdeGenBurgerparticipatie.pdf Derde generatie burgerschap. Hoe doe je dat?] (G. Twynstra)

==== Organisaties en bedrijven die het versterken van participatie - al dan niet van bepaalde groepen - als een deel van hun opdracht zien ====

''Wil jouw organisatie of bedrijf mee op de lijst? Stuur dan eenvoudigweg een mailtje met je verzoek naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]''.

{| cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" align="left" width="905" style=""
|-
|
*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 
*[http://www.socius.be SoCiuS]
*[http://www.demos.be Demos]
*[http://www.deverenigdeverenigingen.be/ de Verenigde Verenigingen]
*[http://www.vmc.be Vlaams Minderheden Centrum]

*...
*...
*...
*...
*...
*... 
*...

|
*[http://www.toemeka.be Toemeka]
*[http://www.samenlevingsopbouw.be Samenlevingsopbouw] 
*[http://www.vlaams-netwerk-armoede.be/ Vlaams Netwerk Armoede]
*[http://www.komuituwkot.be/ Kom uit uw Kot]
*[http://www.stratengeneraal.be/ StRaten_Generaal]
*[http://www.antwerpenaantwoord.be Antwerpen aan 't Woord]
*[http://www.curieus.be Curieus]
*[http://www.derodeantraciet.be De Rode Antraciet]
*[http://www.sering.be Sering]
*[http://a-jour.be A-jouR]
*[http://www.mobiel21.be Mobiel 21]
*...
*...
*...

|
*[http://www.vcov.be/ VCOV]
*[http://www.vsknet.be Vlaamse Scholierenkoepel]
*[http://www.doedeskaden.be Doedéskadén]
*[http://www.socialspaces.be/ Social spaces] 
*[http://www.participatiemedia.be/ Participatiemedia] 
*[http://www.luxemburgvzw.be/producties/bij_de_buren6/ Toneelgezelschap Luxemburg]
*[http://www.vormingplusoostbrabant.be Vormingplus Oost-Brabant]
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...

|}

Participatie in grote groepen

2012-04-16T10:55:25Z

Yves Larock:

== Definitie 'grote groep' ==

Er is sprake van een grote groep wanneer de groep te groot is voor een directe face-to-face interactie tussen de groepsleden. Doorgaans spreekt men van een grote groep vanaf ongeveer twintig personen. Als we participatie als ambitie hebben, is een gebrekkige know-how over participatief werken met grote groepen nog zeer geregeld een belangrijk struikelblok. We concentreren ons als facilitator immers nog te vaak op de typische informatieoverdracht met aan het eind van het ‘participatiemoment’ de mogelijkheid tot vraagstelling vanuit de zaal.

== Een veelheid aan methoden ==

In de afgelopen vijftig jaar werden vanuit verschillende sociaal-agogische en organisatiekundige invalshoeken een veelheid aan methoden ontwikkeld. Bunker en Alban <ref>Bunker, B., Alban, B. (1997, 2006). The Handbook of Large Group Methods: Creating Systemic Change in Organizations and Communities. San Francisco: Jossey-Bass Business Management.</ref>   brachten de meest gebruikte methoden in kaart. We zetten de Engelstalige benamingen hier even op een rij:

#‘the search conference’;
#‘future search’;
#‘real time strategic change’;
#'ICA strategic planning process’;
#'the conference model’,
#'project cycle full participation work design’;
#‘real time work design’;
#'participative design’;
#‘simu-real’;
#‘work-out’;
#‘open space technology’;
#'large scale interactive events’.

De auteurs clusteren de modellen in drie soorten methoden: methoden gericht op het samen creëren van een toekomst (methode 1 t.e.m. 4); methoden gericht op zelforganisatie van het werk (methode 5 t.e.m. 8); methoden gericht op participatie van het hele systeem (methode 9 t.e.m. 12). De methoden hebben elk hun specifieke bedoeling, funderende theorie, optimale groepsgrootte, structuur, idee over de rol van deskundigen en opvatting over wie de agenda bepaalt. Meer informatie over deze en andere methoden kun je tegenwoordig gewoon downloaden van het internet. Interessant zijn bijvoorbeeld de Nederlandse ‘toolbox’ en het bijbehorende overzichtsartikel van Van der Zouwen <ref>Van der Zouwen, T. (2005). Toobox: gebruik van Large Group Intervention methoden. [www.largescaleinterventions.com], geraadpleegd op 2/10/2008.
Van der Zouwen, T. (2008). Participative Change: Large Scale Interventions. [www.largescaleinterventions.com], geraadpleegd op 2/10/2008.</ref>. Hun overzichtsartikel omvat ook een groot aantal verwijzingen naar andere bronnen.

Ook deze wiki beschikt over een goed [[Participatiemethoden - overzicht|overzicht van participatiemethoden]] met de concrete beschrijvingen van een 30-tal methoden. 

Vast staat dat de genoemde methoden tegenwoordig ook steeds vaker worden ingezet in het bedrijfsleven. Daar is men er immers rotsvast van overtuigd dat bijvoorbeeld de '''[[Co-creatie|cocreatie]]''' van ideeën samen met de werknemers en andere stakeholders, veel meer dan de top-down benadering, van onmetelijk belang is om als organisatie overeind te blijven in een steeds veranderende omgeving.

== Generieke aandachtspunten ==

Afhankelijk van de gehanteerde methode moet de facilitator natuurlijk met andere aandachtspunten rekening houden. De volgende aandachtspunten zijn evenwel generiek van aard, in de zin dat we er best sowieso rekening mee houden, ongeacht de aard van de groep en de gebruikte methode.

*Het resultaat valt en staat met de voorbereiding(-stijd) en de opvolging.
*De belangrijke startvragen bij de voorbereiding zijn:
**Wat is de focus, de bedoeling van het proces?
**Wat is de gemeenschappelijke basis van de deelnemers?
**Wie zijn de betrokken partijen?
**Welke stappen moeten er gezet worden om de bedoeling te bereiken?
**Hoe garanderen we een degelijke opvolging?

*Het doel en mandaat van het participatiemoment moet duidelijk zijn. Dit mandaat moet doorgesproken zijn met het beleid.
*Een duidelijke structuur is immens belangrijk
*Werken in grote groep betekent niet dat je constant in de grote groep zit. Integendeel: het grootste deel van de tijd wordt besteed aan werken in kleine groepen. De kwaliteit van het proces en de resultaten van de kleine groepen bepalen immers in belangrijke mate het resultaat van de grote groep.
*De procesbegeleiding bij grote groepen spitst zich toe op:
**het regisseren van het gebeuren;
**het toelichten van het programma;
**het visueel maken van het proces;
**het verduidelijken van subgroepopdrachten;
**het bewaken van de timing;
**het oog hebben voor het algemene energiepeil;
**het erkennen van emoties en conflicterende belangen;
*De relevante betrokkenen, dus - in voorkomend geval - ook de betrokken politieke mandataris(sen) moeten tijdens het hele proces aanwezig zijn.
*De facilitator beschikt over de nodige vaardigheden en heeft de bevoegdheid om een neutrale positie in te nemen. Idealiter heeft hij/zij zich groot aantal gedragingen en noodzakelijke attitudes eigen gemaakt, te vatten onder de noemer '[[Inspirerend faciliteren van participatie|Inspirerend faciliteren van participatie]]'. 
*De accommodatie en materiële structuur (lokaalgrootte en –schikking, presentatie- en ander didactisch materiaal) moeten in orde zijn.

== Referenties ==

De tekst hierboven is geplukt uit de syllabi ''Overleggen met de burger ''en ''Vragend werken met groepen'', die ter beschikking worden gesteld bij de gelijknamige cursussen van [http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet]

 

<references /> 

[[Category:Faciliteren_participatie]] [[Category:Competenties]]

Participatie in grote groepen

2012-04-16T10:52:03Z

Yves Larock:

== Definitie 'grote groep' ==

Er is sprake van een grote groep wanneer de groep te groot is voor een directe face-to-face interactie tussen de groepsleden. Doorgaans spreekt men van een grote groep vanaf ongeveer twintig personen. Als we participatie als ambitie hebben, is een gebrekkige know-how over participatief werken met grote groepen nog zeer geregeld een belangrijk struikelblok. We concentreren ons als facilitator immers nog te vaak op de typische informatieoverdracht met aan het eind van het ‘participatiemoment’ de mogelijkheid tot vraagstelling vanuit de zaal.

== Een veelheid aan methoden ==

In de afgelopen vijftig jaar werden vanuit verschillende sociaal-agogische en organisatiekundige invalshoeken een veelheid aan methoden ontwikkeld. Bunker en Alban <ref>Bunker, B., Alban, B. (1997, 2006). The Handbook of Large Group Methods: Creating Systemic Change in Organizations and Communities. San Francisco: Jossey-Bass Business Management.</ref>   brachten de meest gebruikte methoden in kaart. We zetten de Engelstalige benamingen hier even op een rij:

#‘the search conference’;
#‘future search’;
#‘real time strategic change’;
#'ICA strategic planning process’;
#'the conference model’,
#'project cycle full participation work design’;
#‘real time work design’;
#'participative design’;
#‘simu-real’;
#‘work-out’;
#‘open space technology’;
#'large scale interactive events’.

De auteurs clusteren de modellen in drie soorten methoden: methoden gericht op het samen creëren van een toekomst (methode 1 t.e.m. 4); methoden gericht op zelforganisatie van het werk (methode 5 t.e.m. 8); methoden gericht op participatie van het hele systeem (methode 9 t.e.m. 12). De methoden hebben elk hun specifieke bedoeling, funderende theorie, optimale groepsgrootte, structuur, idee over de rol van deskundigen en opvatting over wie de agenda bepaalt. Meer informatie over deze en andere methoden kun je tegenwoordig gewoon downloaden van het internet. Interessant zijn bijvoorbeeld de Nederlandse ‘toolbox’ en het bijbehorende overzichtsartikel van Van der Zouwen <ref>Van der Zouwen, T. (2005). Toobox: gebruik van Large Group Intervention methoden. [[http://www.largescaleinterventions.com www.largescaleinterventions.com]], geraadpleegd op 2/10/2008.</ref> <ref>Van der Zouwen, T. (2008). Participative Change: Large Scale Interventions. [[http://www.largescaleinterventions.com www.largescaleinterventions.com]], geraadpleegd op 2/10/2008.</ref>. Hun overzichtsartikel omvat ook een groot aantal verwijzingen naar andere bronnen.

Ook deze wiki beschikt over een goed [[Participatiemethoden - overzicht|overzicht van participatiemethoden]] met de concrete beschrijvingen van een 30-tal methoden. 

Vast staat dat de genoemde methoden tegenwoordig ook steeds vaker worden ingezet in het bedrijfsleven. Daar is men er immers rotsvast van overtuigd dat bijvoorbeeld de '''[[Co-creatie|cocreatie]]''' van ideeën samen met de werknemers en andere stakeholders, veel meer dan de top-down benadering, van onmetelijk belang is om als organisatie overeind te blijven in een steeds veranderende omgeving.

== Generieke aandachtspunten ==

Afhankelijk van de gehanteerde methode moet de facilitator natuurlijk met andere aandachtspunten rekening houden. De volgende aandachtspunten zijn evenwel generiek van aard, in de zin dat we er best sowieso rekening mee houden, ongeacht de aard van de groep en de gebruikte methode.

*Het resultaat valt en staat met de voorbereiding(-stijd) en de opvolging.
*De belangrijke startvragen bij de voorbereiding zijn:
**Wat is de focus, de bedoeling van het proces?
**Wat is de gemeenschappelijke basis van de deelnemers?
**Wie zijn de betrokken partijen?
**Welke stappen moeten er gezet worden om de bedoeling te bereiken?
**Hoe garanderen we een degelijke opvolging?

*Het doel en mandaat van het participatiemoment moet duidelijk zijn. Dit mandaat moet doorgesproken zijn met het beleid.
*Een duidelijke structuur is immens belangrijk
*Werken in grote groep betekent niet dat je constant in de grote groep zit. Integendeel: het grootste deel van de tijd wordt besteed aan werken in kleine groepen. De kwaliteit van het proces en de resultaten van de kleine groepen bepalen immers in belangrijke mate het resultaat van de grote groep.
*De procesbegeleiding bij grote groepen spitst zich toe op:
**het regisseren van het gebeuren;
**het toelichten van het programma;
**het visueel maken van het proces;
**het verduidelijken van subgroepopdrachten;
**het bewaken van de timing;
**het oog hebben voor het algemene energiepeil;
**het erkennen van emoties en conflicterende belangen;
*De relevante betrokkenen, dus - in voorkomend geval - ook de betrokken politieke mandataris(sen) moeten tijdens het hele proces aanwezig zijn.
*De facilitator beschikt over de nodige vaardigheden en heeft de bevoegdheid om een neutrale positie in te nemen. Idealiter heeft hij/zij zich groot aantal gedragingen en noodzakelijke attitudes eigen gemaakt, te vatten onder de noemer '[[Inspirerend faciliteren van participatie|Inspirerend faciliteren van participatie]]'. 
*De accommodatie en materiële structuur (lokaalgrootte en –schikking, presentatie- en ander didactisch materiaal) moeten in orde zijn.

== Referenties ==

De tekst hierboven is geplukt uit de syllabi ''Overleggen met de burger ''en ''Vragend werken met groepen'', die ter beschikking worden gesteld bij de gelijknamige cursussen van [http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet]

 

<references /> 

[[Category:Faciliteren_participatie]] [[Category:Competenties]]

Participatiemethoden - overzicht

2012-04-02T10:17:49Z

Yves Larock:

Het onderstaande overzicht werd opgemaakt in het kader van een onderzoek<ref>Loyens, K. & Van de Walle, S. (2006). Methoden en technieken van burgerparticipatie. Leuven: Instituut voor de overheid -- te vinden op een webpagina van het Instituut voor de overheid (geraadpleegd op 1/4/2011).</ref> van het [http://soc.kuleuven.be/io/ned/ Instituut voor de overheid] (K.U. Leuven, Faculteit Sociale Wetenschappen). Door [http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/ hier] te klikken kom je rechtstreeks terecht op de webpagina van het desbetreffende onderzoek. 

{| border="1" style="border: 1px solid; border-collapse: collapse; width: 801px; height: 360px;" class="wikitable"
|-
!    Participatieniveau
!    Rol participant
!    Methoden
|-
|    Informeren
|    Toehoorder
|
*[[Digitaal debat|Digitaal debat]]
*[[Geschreven informatie|Geschreven informatie]]
*[[Hoorzitting|Hoorzitting]]
*[[Inspiratiebezoek]]

wordt nog verder aangevuld...

|-
|    Consulteren
|    Geconsulteerde
|
*[[Deliberative Polling®|Deliberative Polling®]]
*[[Digitaal debat|Digitaal debat]]
*[[Dynamic mindmapping|Dynamic mindmapping]]
*[[Elektronische consultatie - Webconsultatie|Elektronische consultatie - Webconsultatie]]
*[[Enquête - Survey|Enquête/Survey]]
*[[Fishbowl discussie|Fishbowl discussie]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[Scenarioplanning|Scenarioplanning]]
*[[Zoekconferentie|Zoekconferentie]]



wordt nog verder aangevuld... 

|-
|    Adviseren
|    Adviseur
|
*[[Adviescommissie|Adviescommissie]]
*[[Burgerjury|Burgerjury]]
*[[Consensusconferentie|Consensusconferentie]]
*[[Dialoogmethode|Dialoogmethode]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[World Café|World Café]]

  wordt nog verder aangevuld...

|-
|    [[Cocreatie|Cocreëren]]
|    Partner
|
*[[Dialoogmethode|Dialoogmethode]]
*[[Design workshop|Design workshop of Charette]]
*[[Open Space Technology|Open Space Technology]]
*[[Scenarioplanning|Scenarioplanning]]
*[[Versnellingskamer of Brainbox|Versnellingskamer/Brainbox]]
*[[World Café|World Café]]
*[[Zoekconferentie|Zoekconferentie]]
*[[Planning for real]]

wordt nog verder aangevuld...

|-
|    Zelfbeheer
|    Beslisser
|
*[[Consensusconferentie|Consensusconferentie]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[Referendum|Referendum]]
*[[Vrijplaatsen en Pioniersactiviteiten]] 

wordt nog verder aangevuld...

|}

 '''Referenties'''

<references /> 

[[Category:Methoden]] [[Category:Werken_met_groepen]] [[Category:Faciliteren_participatie]] [[Category:Beleidsparticipatie]] [[Category:Burgerschap]]

Patiëntenparticipatie

2012-02-28T20:59:06Z

Yves Larock:

Patiënten kijken met een ander perspectief naar de zorgverlening dan hulpverleners. Ze bezitten specifieke ervaringsdeskundigheid die uniek is en betrekking heeft op de persoonlijke situatie, de behandeling, de ziekte en het herstel. Het ziekenhuis en de zorgverlener kunnen hier optimaal van profiteren door het perspectief van de aanbieder en van de vrager te gebruiken en op elkaar af te stemmen voor het organiseren van de zorg. Patiëntenparticipatie is een middel om gebruik te maken van dit perspectief en zo te komen tot patiëntgerichte zorg. Het houdt in dat patiënten de mogelijkheid krijgen kennis en ervaringen in te brengen die bijdragen aan verbeteringen in de zorg. Een patiënt kan een individuele patiënt zijn, maar ook een groep van patiënten of patiëntenvertegenwoordigers, zoals ouders en familie van patiënten. 

[[Image:Cover_handboek_Patiëntenparticipatie_.jpg|frame|left]]'Patiënten betrekken bij de zorg' vormt één van de meest interessante naslagwerken voor iedereen die met patiëntenparticipatie aan de slag wil. Het volledige handboek is via deze [http://www.cbo.nl/Downloads/143/handboek.pdf link] te downloaden/raadplegen.

[[Category:Faciliteren_participatie]]

Bestand:Cover handboek Patiëntenparticipatie .jpg

2012-02-28T20:57:58Z

Yves Larock:

Patiëntenparticipatie

2012-02-28T20:55:06Z

Yves Larock:

Patiënten kijken met een ander perspectief naar de zorgverlening dan hulpverleners. Ze bezitten specifieke ervaringsdeskundigheid die uniek is en betrekking heeft op de persoonlijke situatie, de behandeling, de ziekte en het herstel. Het ziekenhuis en de zorgverlener kunnen hier optimaal van profiteren door het perspectief van de aanbieder en van de vrager te gebruiken en op elkaar af te stemmen voor het organiseren van de zorg. Patiëntenparticipatie is een middel om gebruik te maken van dit perspectief en zo te komen tot patiëntgerichte zorg. Het houdt in dat patiënten de mogelijkheid krijgen kennis en ervaringen in te brengen die bijdragen aan verbeteringen in de zorg. Een patiënt kan een individuele patiënt zijn, maar ook een groep van patiënten of patiëntenvertegenwoordigers, zoals ouders en familie van patiënten. 

[http://www.cbo.nl/Downloads/143/handboek.pdf [[Image:Cover handboek Patiëntenparticipatie.JPG|frame|left]]]'Patiënten betrekken bij de zorg' vormt één van de meest interessante naslagwerken voor iedereen die met patiëntenparticipatie aan de slag wil. Het volledige handboek is via deze [http://www.cbo.nl/Downloads/143/handboek.pdf link] te downloaden/raadplegen.

[[Category:Faciliteren_participatie]]

Patiëntenparticipatie

2012-02-28T20:53:42Z

Yves Larock: Nieuwe pagina: Patiënten kijken met een ander perspectief naar de zorgverlening dan hulpverleners. Ze bezitten specifieke ervaringsdeskundigheid die uniek is en betrekking heeft op de persoonlijke ...

Patiënten kijken met een ander perspectief naar de zorgverlening dan hulpverleners. Ze bezitten specifieke ervaringsdeskundigheid die uniek is en betrekking heeft op de persoonlijke situatie, de behandeling, de ziekte en het herstel. Het ziekenhuis en de zorgverlener kunnen hier optimaal van profiteren door het perspectief van de aanbieder en van de vrager te gebruiken en op elkaar af te stemmen voor het organiseren van de zorg. Patiëntenparticipatie is een middel om gebruik te maken van dit perspectief en zo te komen tot patiëntgerichte zorg. Het houdt in dat patiënten de mogelijkheid krijgen kennis en ervaringen in te brengen die bijdragen aan verbeteringen in de zorg. Een patiënt kan een individuele patiënt zijn, maar ook een groep van patiënten of patiëntenvertegenwoordigers, zoals ouders en familie van patiënten. 

[[Image:Cover_handboek_Patiëntenparticipatie.JPG|frame|left]]'Patiënten betrekken bij de zorg' vormt één van de meest interessante naslagwerken voor iedereen die met patiëntenparticipatie aan de slag wil. Het volledige handboek is via deze [http://www.cbo.nl/Downloads/143/handboek.pdf link ]te downloaden/raadplegen.

[[Categorie:Faciliteren participatie]]

Bestand:Cover handboek Patiëntenparticipatie.JPG

2012-02-28T20:45:37Z

Yves Larock:

Links

2012-01-11T07:55:50Z

Yves Larock:

Op deze linkpagina vind je tal van verwijzingen naar organisaties, instanties, auteurs,... die op één of andere manier iets te maken hebben met het thema participatie. Ken jij zelf nog relevante websites? Mail ze naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]. 

 

==== Intiatiefnemende organisaties van de '''Participatiewiki''' ====

*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 

==== Organisaties en individuen die eveneens artikels publiceren op de Participatiewiki ====

*[http://www.netwerkparticipatie.be Netwerk Participatie]
*[http://Www.socius.be SoCiuS] 

==== Participatie & Burgerschap ====

{| width="919" cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" style=""
|-
|
*[http://www.kenniscentrumvlaamsesteden.be/SAMENWERKEN/PARTICIPATIE/INTERESSANTE%20PARTICIPATIETRAJECTEN/Pages/default.aspx Interessante participatieprojecten in Vlaamse steden en gemeenten]
*[http://pathwaysthroughparticipation.org.uk/ Pathways through Participation project] 
*[http://www.publiek-politiek.nl Insituut voor publiek en politiek]
*[http://www.actiefburgerschap.nl Actief Burgerschap.nl]
*[http://www.vrijwilligersweb.be Vrijwilligersweb.be] 
*[http://www.burgerintiatieven.net Burgerinitiatieven.net]
*[http://www.activecitizenship.net/ ActiveCitizenship.net Europe]
*[http://www.publiekezaak.nl De Publieke Zaak.nl]

|
*[http://www.cocreatie.net Cocreatie.net]
*[http://www.dejuistestoel.be/sub/stoel/ Toolbox 50+]
*[http://www.cev.be Centre Européene du Volontariat]
*[http://europa.eu/scadplus/glossary/citizenship_nl.htm Europees Burgerschap] 
*[http://www.civnet.org/institucional.html Civitas International]
*[http://www.surrey.ac.uk/politics/ETGACE/ ETGACE-onderzoek]
*[http://www.kuleuven.be/citizenship/ Centre for Citizenship and Democracy (KUL)]
*[http://www.civicus.org/ Civicus]
*[http://www.centrumpp.nl/ Centrum PublieksParticipatie]

|}

==== Democratie ====

*[http://www.democratie.nu Democratie.nu] 
*[http://www.minbzk.nl/onderwerpen/grondwet-en/democratie-en Democratie en burgerschap (Nederl.Minist.Bin.Zak.)]

==== Adviesverstrekking en verkiezingen ====

*[http://www.toemeka.be Toemeka] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger]

==== Faciliteren van participatie(processen) en methoden ====

*[http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/techniek.htm Methoden en technieken voor burgerparticipatie (Inst. Overh. KULeuven)] 
*[http://www.samenlevingsopbouw.be/site/images/PDF/participatiekoffer/handvatten.pdf Participatiehefboom methoden]
*[http://www.peopleandparticipation.net/display/Methods/Home People and Participation]
*[http://www.thecommonwealth.org/Document/154211/162033/youth_participation_toolkits/ Youth Participation Toolkit] 
*[http://www.beleidsimpuls.nl/creatieve_technieken.php Creatieve technieken]
*[http://www.largescaleinterventions.com/ Large Scale Interventions]
*[http://pioneersofchange.net/library/dialogue/Dialogue%20Project%20V%202.0c.pdf Mapping Dialogue]
*[http://www.dekrachtvanjestem.be De kracht van je stem]
*[http://www.werk.be/beleid/div/praktijk/toolbox/ Toolbox Evenredige Arbeidsdeelname en Diversiteit] 
*[http://www.iaf-world.org/i4a/pages/Index.cfm?pageid=3331 Core Competencies for Facilitators (IAF)] 
*[http://www.iaf-methods.org/methods The methods of the facilitator (IAF)]
*[http://www.participedia.net/wiki/Welcome_to_Participedia Participedia]

==== Visieteksten ====

*[http://www.cocreatie.net/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=3 Cocreatie] (Stichting Lodewijk de Raet)
*[http://www.actiefburgerschap.nl//cms/bestanden/actief/oratietonkens.pdf De bal bij de burger] (Evelien Tonkens)
*[http://www.flwi.ugent.be/cie/CIE/loobuyck2.htm Multicultureel burgerschap] (Centrum voor Islam in Europa - U Gent)
*[http://www.publiekezaak.nl/Documents/De%20Publieke%20Zaak%20in%20de%2021e%20eeuw.pdf De publieke zaak in de 21-ste eeuw] (De Publieke Zaak)
*[http://www.samenlevingsopbouwwvl.be/docinfo/rapport_Dezeure_en_De_Rynck.pdf Participatie wordt ge(s)maakt!] (Karolien Dezeure en Filip De Rynck)
*[http://www.movisie.nl/Download/Participatiewiel%20aangepast%20April%202010.pdf Participatiewiel ](MOVISIE)
*[http://www.g1000.org/nl/manifest/ Manifest G1000]
*[http://www.vng.nl/Documenten/Extranet/Burgerzaken/bestanden_burgerparticipatie/IAMB_PUB_DerdeGenBurgerparticipatie.pdf Derde generatie burgerschap. Hoe doe je dat?] (G. Twynstra)

==== Organisaties en bedrijven die het versterken van participatie - al dan niet van bepaalde groepen - als een deel van hun opdracht zien ====

''Wil jouw organisatie of bedrijf mee op de lijst? Stuur dan eenvoudigweg een mailtje met je verzoek naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]''.

{| cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" align="left" width="905" style=""
|-
|
*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 
*[http://www.socius.be SoCiuS]
*[http://www.demos.be Demos]
*[http://www.deverenigdeverenigingen.be/ de Verenigde Verenigingen]
*[http://www.vmc.be Vlaams Minderheden Centrum]

*...
*...
*...
*...
*...
*... 
*...

|
*[http://www.toemeka.be Toemeka]
*[http://www.samenlevingsopbouw.be Samenlevingsopbouw] 
*[http://www.vlaams-netwerk-armoede.be/ Vlaams Netwerk Armoede]
*[http://www.komuituwkot.be/ Kom uit uw Kot]
*[http://www.stratengeneraal.be/ StRaten_Generaal]
*[http://www.antwerpenaantwoord.be Antwerpen aan 't Woord]
*[http://www.curieus.be Curieus]
*[http://www.derodeantraciet.be De Rode Antraciet]
*[http://www.sering.be Sering]
*[http://a-jour.be A-jouR]
*[http://www.mobiel21.be Mobiel 21]
*...
*...
*...

|
*[http://www.vcov.be/ VCOV]
*[http://www.vsknet.be Vlaamse Scholierenkoepel]
*[http://www.doedeskaden.be Doedéskadén]
*[http://www.socialspaces.be/ Social spaces] 
*[http://www.participatiemedia.be/ Participatiemedia] 
*[http://www.luxemburgvzw.be/producties/bij_de_buren6/ Toneelgezelschap Luxemburg]
*[http://www.vormingplusoostbrabant.be Vormingplus Oost-Brabant]
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...

|}

Actieonderzoek

2012-01-04T22:55:14Z

Yves Larock:

== Wat is actieonderzoek ==

==== Omschrijving ====

Er zijn verschillende vormen van actieonderzoek. Een vorm van actieonderzoek, ook wel aangeduid als handelingsonderzoek, is: “een gezamenlijke onderzoekspraktijk van onderzoekers en onderzochten om in eerste instantie het handelen van onderzochten te verbeteren [...] Onderzoekers en onderzochten werken er samen, waarbij zij zich verhouden als subject en subject. Er ligt een grote nadruk op het aspect van transformatie en leren. En wat het belangrijkste is, er wordt gestreefd dit te laten gebeuren in een gedemocratiseerde verhouding tussen onderzoekers en onderzochten.”<ref>Definitie van Boog in: Migchelbrink, F. (2007). Actieonderzoek voor professionals in zorg en welzijn. Amsterdam: Uitgeverij SWP. p.41.</ref> Actieonderzoek richt zich dus allereerst op het '''“verbeteren van het maatschappelijk handelen van mensen door middel van wetenschappelijk onderzoek”.'''<ref>Wester, F., Smaling, A., Mulder, L. (red). (2000). Praktijkgericht kwalitatief onderzoek. Bussum: Uitgeverij Coutinho. p.140</ref> Het is onderzoek gericht op sociale actie <ref>Tilanus, C.P.G.. (1997). Onderzoeksmethoden bij agogisch handelen. Utrecht: Uitgeverij SWP. p. 82.</ref> en daarmee een middel tot verandering.

Een andere vorm van actieonderzoek is die waarbij onderzoeker en onderzochte dezelfde persoon zijn. Iedereen kan namelijk actieonderzoek doen. Wel is het van belang dat je daar eerst in begeleid wordt, zodat je leert hoe je actieonderzoek moet doen. Na een aantal actieonderzoekcycli, ben je in staat het zelf te doen. Vaak betekent dat dat je een kritische onderzoekende houding hebt ontwikkeld waarmee je alle aspecten van je praktijk kunt onderzoeken en kunt verbeteren. Ook bij deze vorm van actieonderzoek worden er sociaal-wetenschappelijke methodes gebruikt. Heel belangrijk hierbij is dat je vooronderstellingen gecheckt worden door middel van analyses die je met anderen (critical friends) uitvoert. Bij actieonderzoek is het doen van onderzoek even belangrijk als het ondernemen van actie. Alleen door stappen te zetten en onderzochte verbeteringen door te voeren, kan er sprake zijn van actieonderzoek. <ref>Platteel, T., Hulshof, H., Ponte, P., Van Driel, J.H., Verloop, N. (2010). Forming a collaborative action research partnership. Educational Action Research, 18(4), p. 429-453.</ref> <ref>Ponte, P. (2002). How teachers become action researchers and how teacher educators become their facilitators. Educational Action Research, 10(3), 399-422.</ref> <ref>Ponte, P. (2007) Onderwijs van eigen makelij, Uitgeverij Nelissen, Soest.</ref>

==== Voorbeeld ====

Een voorbeeld van actieonderzoek zou kunnen zijn: een onderzoeker die meedraait in een lokale vereniging en samen met de beroepskrachten en vrijwilligers op zoek gaat naar hoe meer vrijwilligers geworven kunnen worden. Wat kunnen de beroepskrachten en vrijwilligers doen, hoe kunnen ze handelen om meer vrijwilligers aan te trekken? In het onderzoek worden verschillende technieken uitgeprobeerd en samen met de betrokkenen geëvalueerd. Het is een leerproces voor de betrokkenen van de lokale vereniging omdat ze leren hoe ze het probleem van te weinig vrijwilligers in hun ploeg kunnen oplossen. Het is een leerproces voor de onderzoeker omdat de informatie voornamelijk aangereikt wordt door de onderzochten. Daarnaast kunnen de gegevens die hij verzamelt ook voor andere lokale verenigingen en voor het werven van vrijwilligers in het algemeen interessante inzichten bieden.

==== Kenmerken ====

Bij het omschrijven van actieonderzoek komen een aantal elementen naar voor:

*Actieonderzoek is onderzoek, met een '''kleinschalige opzet'''. De verworven kennis over het verbeteren van het handelen in de onderzochte situatie, moet ook inzichten bieden voor andere gelijkaardige situaties. Ze moet '''generaliseerbaar''' zijn <ref>Tilanus, C.P.G.. (1997). Onderzoeksmethoden bij agogisch handelen. Utrecht: Uitgeverij SWP. p. 85.</ref> of een '''exemplarische geldigheid '''kennen.<ref>Boog, B. (2002). Handelingsonderzoek: een update. In: Sociale Interventie, 4, p. 29.</ref>
*Dit onderzoek is '''praktijkgericht'''. Het grijpt in in de sociale werkelijkheid waar het problemen wil oplossen en verandering wil brengen. Deze verandering slaat op een verbetering van het handelen van de onderzochten.
*Gezien actieonderzoek een bepaalde richting voor verandering voor ogen houdt, is het geen neutrale wetenschap. Actieonderzoek is '''normatief'''. Democratie, het gegeven dat zoveel mogelijk mensen mee vorm kunnen geven aan zoveel mogelijk terreinen van het leven <ref>Boog, B. (2002). Handelingsonderzoek: een update. In: Sociale Interventie, 4, p. 28.</ref>, is haar ethisch uitgangspunt. Actieonderzoek is '''emancipatorisch'''.
*'''Gelijkwaardigheid''' staat centraal in de relatie '''tussen betrokkenen en onderzoekers'''. De partijen gaan een dialoog aan waarin ze elk hun interpretaties van de situatie en van elkaar proberen te verduidelijken. Men spreekt ook wel van dubbele hermeneutiek <ref>Naar Giddens en Habermas.</ref>. De onderzoeker interpreteert niet alleen de werkelijkheid zoals hijzelf ze waarneemt, maar ook de interpretaties van de onderzochten van die werkelijkheid. Gelijkwaardigheid van alle betrokkenen komt hier in de plaats van de alwetende, objectieve onderzoeker versus de naïeve onderzochte. <ref>Boog, B., Coenen, H., Follen, J., Keune, L. (1993). De actualiteit van handelingsonderzoek. Tilburg: Tilburg University Press. p. 13.</ref> 
*Het onderzoek is voor alle betrokken partijen '''een leerproces'''. Er is een dubbele leerlus of double loop learning omdat men in actieonderzoek niet enkel het resultaat vergelijkt met het doel dat men heeft vooropgesteld (single loop learning of enkelvoudige leerlus), maar ook de doelen op zich in vraag stelt (double loop learning) en het onderzoek op basis daarvan bijstuurt. <ref>Vandenabeele, J., Wildemeersch, D. (1997). Sociaal leren met het oog op maatschappelijke verantwoording: het debat over landbouw, milieu en natuur. In: Pedagogisch tijdschrift. Themanummer sociaal leren, 22 (1/2). p.12.</ref> Actieonderzoek vermijdt de confrontatie met gevestigde belangen en ideeën niet, maar gaat ze juist aan. <ref>Tilanus, C.P.G.. (1997). Onderzoeksmethoden bij agogisch handelen. Utrecht: Uitgeverij SWP. p. 92.</ref> Reflexiviteit is een belangrijke component van actieonderzoek. Het gaat om het stilstaan bij het handelen: ‘Wat doe je nu en waarom doe je het?’. Volgens Giddens zijn mensen steeds bezig met pogingen om de sociale werkelijkheid vorm te geven vanuit hun eigen opvattingen en passen ze zich tegelijkertijd zelf aan aan de sociale werkelijkheid. Sociale structuren bepalen de voorwaarden waaronder mensen kunnen handelen, anderzijds zijn sociale structuren ook door mensen gecreëerd en te veranderen door hun handelen. Ook onderzoek is zo’n tweerichtingsverkeer, waar een wederkerig leerproces plaatsvindt tussen de onderzoeker en de onderzochten. <ref>Boog, B., Coenen, H., Follen, J., Keune, L. (1993). De actualiteit van handelingsonderzoek. Tilburg: Tilburg University Press. p. 10.</ref> Wildemeersch heeft het over sociaal leren dat o.a. kritisch refl exief is, nl het stelt de achtergronden en uitganspunten van vertrouwde probleemdefi nities ter discussie. <ref>Vandenabeele, J., Wildemeersch, D. (1997). Sociaal leren met het oog op maatschappelijke verantwoording: het debat over landbouw, milieu en natuur. In: Pedagogisch tijdschrift. Themanummer sociaal leren, 22 (1/2). p. 40.</ref> 

<references />

<references />

<references />

<references />

<references />

<references />

<references />

<references />

<references />

<references />

<references />

<references />

[[Category:Methoden]] [[Category:Faciliteren_participatie]]

Links

2011-11-30T14:34:13Z

Yves Larock:

Op deze linkpagina vind je tal van verwijzingen naar organisaties, instanties, auteurs,... die op één of andere manier iets te maken hebben met het thema participatie. Ken jij zelf nog relevante websites? Mail ze naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]. 

 

==== Intiatiefnemende organisaties van de '''Participatiewiki''' ====

*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 

==== Organisaties en individuen die eveneens artikels publiceren op de Participatiewiki ====

*[http://www.netwerkparticipatie.be Netwerk Participatie]
*[http://Www.socius.be SoCiuS] 

==== Participatie & Burgerschap ====

{| width="919" cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" style=""
|-
|
*[http://www.kenniscentrumvlaamsesteden.be/SAMENWERKEN/PARTICIPATIE/INTERESSANTE%20PARTICIPATIETRAJECTEN/Pages/default.aspx Interessante participatieprojecten in Vlaamse steden en gemeenten]
*[http://pathwaysthroughparticipation.org.uk/ Pathways through Participation project] 
*[http://www.publiek-politiek.nl Insituut voor publiek en politiek]
*[http://www.actiefburgerschap.nl Actief Burgerschap.nl]
*[http://www.vrijwilligersweb.be Vrijwilligersweb.be] 
*[http://www.burgerintiatieven.net Burgerinitiatieven.net]
*[http://www.activecitizenship.net/ ActiveCitizenship.net Europe]
*[http://www.publiekezaak.nl De Publieke Zaak.nl]

|
*[http://www.cocreatie.net Cocreatie.net]
*[http://www.dejuistestoel.be/sub/stoel/ Toolbox 50+]
*[http://www.cev.be Centre Européene du Volontariat]
*[http://europa.eu/scadplus/glossary/citizenship_nl.htm Europees Burgerschap] 
*[http://www.civnet.org/institucional.html Civitas International]
*[http://www.surrey.ac.uk/politics/ETGACE/ ETGACE-onderzoek]
*[http://www.kuleuven.be/citizenship/ Centre for Citizenship and Democracy (KUL)]
*[http://www.civicus.org/ Civicus]
*[http://www.centrumpp.nl/ Centrum PublieksParticipatie]

|}

==== Democratie ====

*[http://www.democratie.nu Democratie.nu] 
*[http://www.minbzk.nl/onderwerpen/grondwet-en/democratie-en Democratie en burgerschap (Nederl.Minist.Bin.Zak.)]

==== Adviesverstrekking en verkiezingen ====

*[http://www.toemeka.be Toemeka] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger]

==== Faciliteren van participatie(processen) en methoden ====

*[http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/techniek.htm Methoden en technieken voor burgerparticipatie (Inst. Overh. KULeuven)] 
*[http://www.samenlevingsopbouw.be/site/images/PDF/participatiekoffer/handvatten.pdf Participatiehefboom methoden]
*[http://www.peopleandparticipation.net/display/Methods/Home People and Participation]
*[http://www.thecommonwealth.org/Document/154211/162033/youth_participation_toolkits/ Youth Participation Toolkit] 
*[http://www.beleidsimpuls.nl/creatieve_technieken.php Creatieve technieken]
*[http://www.largescaleinterventions.com/ Large Scale Interventions]
*[http://pioneersofchange.net/library/dialogue/Dialogue%20Project%20V%202.0c.pdf Mapping Dialogue]
*[http://www.dekrachtvanjestem.be De kracht van je stem]
*[http://www.werk.be/beleid/div/praktijk/toolbox/ Toolbox Evenredige Arbeidsdeelname en Diversiteit] 
*[http://www.iaf-world.org/i4a/pages/Index.cfm?pageid=3331 Core Competencies for Facilitators (IAF)] 
*[http://www.iaf-methods.org/methods The methods of the facilitator (IAF)]
*[http://www.participedia.net/wiki/Welcome_to_Participedia Participedia]

==== Visieteksten ====

*[http://www.cocreatie.net/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=3 Cocreatie] (Stichting Lodewijk de Raet)
*[http://www.actiefburgerschap.nl//cms/bestanden/actief/oratietonkens.pdf De bal bij de burger] (Evelien Tonkens)
*[http://www.flwi.ugent.be/cie/CIE/loobuyck2.htm Multicultureel burgerschap] (Centrum voor Islam in Europa - U Gent)
*[http://www.publiekezaak.nl/Documents/De%20Publieke%20Zaak%20in%20de%2021e%20eeuw.pdf De publieke zaak in de 21-ste eeuw] (De Publieke Zaak)
*[http://www.samenlevingsopbouwwvl.be/docinfo/rapport_Dezeure_en_De_Rynck.pdf Participatie wordt ge(s)maakt!] (Karolien Dezeure en Filip De Rynck)
*[http://www.movisie.nl/Download/Participatiewiel%20aangepast%20April%202010.pdf Participatiewiel ](MOVISIE)
*[http://www.g1000.org/nl/manifest/ Manifest G1000]

==== Organisaties en bedrijven die het versterken van participatie - al dan niet van bepaalde groepen - als een deel van hun opdracht zien ====

''Wil jouw organisatie of bedrijf mee op de lijst? Stuur dan eenvoudigweg een mailtje met je verzoek naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]''.

{| cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" align="left" width="905" style=""
|-
|
*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 
*[http://www.socius.be SoCiuS]
*[http://www.demos.be Demos]
*[http://www.deverenigdeverenigingen.be/ de Verenigde Verenigingen]
*[http://www.vmc.be Vlaams Minderheden Centrum]

*...
*...
*...
*...
*...
*... 
*...

|
*[http://www.toemeka.be Toemeka]
*[http://www.samenlevingsopbouw.be Samenlevingsopbouw] 
*[http://www.vlaams-netwerk-armoede.be/ Vlaams Netwerk Armoede]
*[http://www.komuituwkot.be/ Kom uit uw Kot]
*[http://www.stratengeneraal.be/ StRaten_Generaal]
*[http://www.antwerpenaantwoord.be Antwerpen aan 't Woord]
*[http://www.curieus.be Curieus]
*[http://www.derodeantraciet.be De Rode Antraciet]
*[http://www.sering.be Sering]
*[http://a-jour.be A-jouR]
*[http://www.mobiel21.be Mobiel 21]
*...
*...
*...

|
*[http://www.vcov.be/ VCOV]
*[http://www.vsknet.be Vlaamse Scholierenkoepel]
*[http://www.doedeskaden.be Doedéskadén]
*[http://www.socialspaces.be/ Social spaces] 
*[http://www.participatiemedia.be/ Participatiemedia] 
*[http://www.luxemburgvzw.be/producties/bij_de_buren6/ Toneelgezelschap Luxemburg]
*[http://www.vormingplusoostbrabant.be Vormingplus Oost-Brabant]
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...

|}

Cocreatie

2011-09-08T00:10:57Z

Yves Larock:

'''Cocreatie '''zien we als de zichzelf sturende creatieve samenwerking tussen de partijen die betrokken zijn op een – vaak als complex ervaren – uitdaging. Typerend voor cocreatie is dat de betrokkenen via authentieke en respectvolle interacties een consensus bereiken over de omschrijving van een gewenste toestand en samen oplossingsgerichte en gedragen acties construeren om die gewenste toestand te bereiken.

== Complexe uitdagingen ==

Zo goed als iedereen herkent tegenwoordig de ervaring van een toenemende complexiteit. Die toename van complexiteit manifesteert zich in de meest diverse contexten van het hedendaagse leven.

Neem als voorbeeld de privésfeer, waarover de Duitse socioloog Ulrich Beck het volgende vaststelt<ref>zoals geciteerd in Hustinx, L. &amp; Lammertyn, F. (2001). Vrijwilligerswerk tussen vrijheid en onzekerheid: uitdagingen voor een eigentijds vrijwilligersbeleid. Oikos, 2001 (2), p. 24-42.</ref>: “''Het is niet meer duidelijk of men zal trouwen, wanneer men trouwt, of men samenwoont en niet trouwt, trouwt en niet samenwoont, of men kinderen krijgt binnen of buiten het huwelijk/gezin en opvoedt met diegene waarmee men samenleeft of met diegene die men lief heeft maar die met iemand anders samenleeft, of men kinderen krijgt vóór, nà de loopbaan of er midden in''”. Het spreekt voor zich dat dit complexe amalgaam aan mogelijkheden verstrekkende implicaties heeft: niet enkel op de organisatie van het privéleven, maar eveneens op de sociale netwerken waarin het individu in de vrije tijd en in de werktijd vertoeft.

Andere vormen van complexiteit ontstaan vanuit de steeds sneller veranderende organisatiecontexten. Denk maar aan de globalisering van productie en markt, de talloze overnames en fusies, het groeiende zelfbewustzijn van klanten en werknemers, de interculturalisering van de samenleving, de volatiliteit binnen vrijwilligersgroepen, de ontwikkelingen richting kennissamenleving, de immense ecologische problematiek, de mediatisering van het politieke bestel, de veeleisender geworden subsidieverstrekkende overheden, de vele technologische innovaties, de medicalisering en formalisering van de zorg, de vergrijzing en ontgroening van werknemersbestanden, enzovoort! De transformaties zijn uitermate uitdagend. Pasklare oplossingen zijn niet voor handen. Profit en social-profitorganisaties, overheden op alle niveaus, maar ook lokale verenigingen en actiegroepen moeten de oplossingen nog creëren. Sterker: de uitdagingen moeten vaak nog op een bewuster niveau in kaart worden gebracht; of worden door de betrokken partijen soms zelfs nog niet erkend als uitdaging.

Het is

#wanneer ten aanzien van een uitdaging bestaande benaderingen of handelingspatronen niet langer volstaan;
#wanneer de betrokken partijen een uitdaging nog niet voldoende doel- en oplossingsgericht in beschouwing namen; en
#wanneer de betrokkenen nog geen idee hebben over een te bewandelen uitweg,

dat een cocreatieve benadering van belang wordt<ref>gebaseerd op ideeën uit Wierdsma, A. (1999). Co-creatie van verandering. Delft: Eburon.</ref>.

Als manager, directeur, diensthoofd, coördinator of procesbegeleider streef je bij de cocreatieve benadering naar een doorgedreven participatie van de betrokken partijen. Dit doe je met het oog op kwaliteitsvolle en gedragen antwoorden op de uitdagingen waarmee je te maken krijgt als organisatie, afdeling, team, werkgroep, actiecomité, lokale vereniging, enzovoort.

== Cocreatie, waarom nastrevenswaardig ?  ==

De voordelen van een cocreatieve benadering zijn economisch, psychologisch en maatschappelijk aard.

Cocreatie activeert de aanwezige competenties. Economisch uitgedrukt, rentabiliseert cocreatie de competenties en het sociaal kapitaal waarin de samenleving en organisaties investeren via onderwijs, lonen, stages, vorming, training, opleiding, coaching, werkplekleren, enzovoort. Als gevolg van d[[Image:Octogram van co-creatie.png|left|150x150px]]e verbindingen die in een cocreatief proces gesmeed worden, treedt er een multiplicatieeffect op. Er ontstaat een collectief rendement dat groter is dan de som van de delen. Het octogram symboliseert dit multiplicatieeffect. Elk punt stelt een individu of entiteit voor. De lijnen weerspiegelen de mogelijke interacties, de confrontaties van opvattingen, de reacties op andermans mening, de vragen die men aan elkaar stelt, en de uitwisseling van kennis,vaardigheden en ervaringen.

Daarnaast sluit cocreatie nauw aan bij – of is het misschien zelfs de sterkste uiting van – de ideeën van emancipatie, zelfsturing, verbondenheid en medezeggenschap, die sinds het begin van de moderniteit in onze contreien gedijen als belangrijke waarden.

Verder speelt cocreatie in op het simpele gegeven dat je als betrokkene makkelijker intrinsiek gemotiveerd geraakt om ten volle achter een standpunt, een oplossing of een actie te staan , wanneer je als gelijkwaardige partner en als autonoom individu mee participeert aan het bedenken van dat standpunt, van die oplossing of van die actie. Interessant hierbij is wat cocreatie dan kan betekenen in het anticiperen op en hanteren van weerstanden, zoals het Not In My Back Yard-syndroom.

Tot slot kan cocreatie zeer betekenisvol zijn in het kader van duurzame ontwikkeling. Meer dan ooit stuiten we op de grenzen van het consensusmodel dat ervan uitgaat dat er oplossingen kunnen worden gevonden die tegemoet komen aan het eigenbelang van iedere betrokken partij. De vooronderstelling dat we de behoeften van ieder individu, van iedere groep of van iedere gemeenschap volledig kunnen bevredigden, is niet langer houdbaar in een wereld met ongeveer 7 miljard mensen vandaag, 1,5 miljoen Belgen en de 17,5 miljoen Nederlanders in 2020, en 9 miljard mensen op onze planeet in 2050. Nu al ervaren we de (ecologische) gevolgen van de grenzen aan onze welvaart. Vergeleken met het consensusmodel richt een cocreatiebenadering zich veel minder op het individuele belang en veel sterker op een algemeen belang. Cocreatie versterkt met andere woorden de identificatie met ‘wat het individu overstijgt’: nu en in de toekomst, op macro-niveau in de wereld, op meso-niveau in de samenleving en op micro-niveau in organisaties.  

== Cocreatieve processen ondersteunen ==

Gezien cocreatieve processen om doorgedreven participatieprocessen gaat, kunnen we bij de ondersteuning ervan zeker vertrekken van de interventies de je in principe doet bij ieder participatieproces dat je faciliteert - zie de bijdrage over [[Inspirerend faciliteren van participatie]].

Maar omdat cocreatieve processen ook steeds een belangrijke creatieve component bevatten, houden we best ook rekening met enkele extra aanbevelingen<ref>geïnspireerd op Amabile, T., &amp; Khaire, M. (2008) Creativity and the role of the leader. Harvard Business Review, 86(10), p100-109.</ref>. 

*Initieer en hou de focus op de (intellectueel uitdagende) kwestie.
*Breng, indien dit enigszins kan, gepassioneerde mensen samen.
*Stimuleer de inbreng van verschillende perspectieven, bij voorkeur van betrokkenen met verschillende achtergronden.
*Aarzel niet om een externe te betrekken, bij wijze van 'externe kijk'.
*Werk samen als een team.
*Hou bewust rekening met de fasen van een creatieve en [[Participatieve besluitvorming|participatieve besluitvorming]].
*Waardeer iedere inbreng.
*Stel inspirerende vragen.
*Voorzie voldoende tijd.
*Laat ideeën 'opborrelen'.
*Communiceer de gedachte dat het niet noodzakelijk van de eerste keer moet lukken. 

 

== Cocreatie als relationele praktijk ==

Op microniveau (d.i. het niveau van de interactie tussen de participanten aan een cocreatief proces) kunnen [[Image:Cocreatieve interactie.JPG|right]]we cocreactie beschouwen als een relationele praktijk die gekenmerkt wordt door een aantal principes. Minstens 8 grondregels zijn essentiel voor het concrete cocreatieve denken en handelen: 

*wees open van geest 
*denk positief en oplossingsgericht 
*lift mee op ideeën van anderen
*stel het eigen oordeel uit
*heb oog voor het geheel 
*huldig de interpreteerbare realiteit 
*speel in op wat zich aandient
*streef naar een gedeeld begrip 

Wanneer participanten in een cocreatief in overleg treden kun je als facilitator deze grondregels inbrengen als richtlijn of als spelregels voor de interactie. Dat kan je bijvoorbeeld doen met behulp van de [[Cocreatie kaart|cocreatie kaart]]. 

 

== Methoden ==

Naast de relationele praktijk met een cocreatieve inslag, zijn er nog concrete methoden of werkvormen die momenten van cocreatie op een welbepaalde manier stuctureren. We noemen er enkele:

*[[Dialoogmethode|Dialoogmethode]]
*[[Design workshop|Design workshop of Charette]]
*[[Open Space Technology|Open Space Technology]]
*[[Scenarioplanning|Scenarioplanning]]
*[[Versnellingskamer of Brainbox|Versnellingskamer/Brainbox]]
*[[World Café|World Café]]
*[[Zoekconferentie|Zoekconferentie]]
<div style="text-align: right;">
 
</div>
== Referenties ==

Deze bijdrage is een bewerking van een tekst die ter beschikking wordt gesteld tijdens verschillende programma's van [http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet]. Stichting Lodewijk de Raet wil vandaag de dag immers graag een steentje bijdragen in de ontwikkeling van een meer cocreatieve samenleving en van cocreatieve organisaties. Dit gebeurt via het cocreatief facilteren van organisatieverandering en via leertrajecten voor mensen met de goesting om aan cocreatieve processen te participeren en/of zelf cocreatieve processen wensen te begeleiden. 

Om het cocreatieve denken en handelen wat meer onder de aandacht te brengen lanceerde Stichting Lodewijk de Raet in 2010 de website [http://www.cocreatie.net www.cocreatie.net]. Facilitatoren worden er op uitgenodigd om hun verhalen over cocreatie online te delen met iedere geïnteresseerde.

 

<references />

[[Category:Competenties]] [[Category:Faciliteren_participatie]] [[Category:Beleidsparticipatie]] [[Category:Werken_met_groepen]]

Cocreatie

2011-09-08T00:10:13Z

Yves Larock:

<div class="addthis_toolbox addthis_default_style ">
<a class="addthis_button_preferred_1"></a>
<a class="addthis_button_preferred_2"></a>
<a class="addthis_button_preferred_3"></a>
<a class="addthis_button_preferred_4"></a>
<a class="addthis_button_compact"></a>
<a class="addthis_counter addthis_bubble_style"></a>
</div>
<script type="text/javascript"

src="http://s7.addthis.com/js/250/addthis_widget.js#pubid=ra-

4dc2820a2f7eb69a"></script>


'''Cocreatie '''zien we als de zichzelf sturende creatieve samenwerking tussen de partijen die betrokken zijn op een – vaak als complex ervaren – uitdaging. Typerend voor cocreatie is dat de betrokkenen via authentieke en respectvolle interacties een consensus bereiken over de omschrijving van een gewenste toestand en samen oplossingsgerichte en gedragen acties construeren om die gewenste toestand te bereiken.

== Complexe uitdagingen ==

Zo goed als iedereen herkent tegenwoordig de ervaring van een toenemende complexiteit. Die toename van complexiteit manifesteert zich in de meest diverse contexten van het hedendaagse leven.

Neem als voorbeeld de privésfeer, waarover de Duitse socioloog Ulrich Beck het volgende vaststelt<ref>zoals geciteerd in Hustinx, L. & Lammertyn, F. (2001). Vrijwilligerswerk tussen vrijheid en onzekerheid: uitdagingen voor een eigentijds vrijwilligersbeleid. Oikos, 2001 (2), p. 24-42.</ref>: “''Het is niet meer duidelijk of men zal trouwen, wanneer men trouwt, of men samenwoont en niet trouwt, trouwt en niet samenwoont, of men kinderen krijgt binnen of buiten het huwelijk/gezin en opvoedt met diegene waarmee men samenleeft of met diegene die men lief heeft maar die met iemand anders samenleeft, of men kinderen krijgt vóór, nà de loopbaan of er midden in''”. Het spreekt voor zich dat dit complexe amalgaam aan mogelijkheden verstrekkende implicaties heeft: niet enkel op de organisatie van het privéleven, maar eveneens op de sociale netwerken waarin het individu in de vrije tijd en in de werktijd vertoeft.

Andere vormen van complexiteit ontstaan vanuit de steeds sneller veranderende organisatiecontexten. Denk maar aan de globalisering van productie en markt, de talloze overnames en fusies, het groeiende zelfbewustzijn van klanten en werknemers, de interculturalisering van de samenleving, de volatiliteit binnen vrijwilligersgroepen, de ontwikkelingen richting kennissamenleving, de immense ecologische problematiek, de mediatisering van het politieke bestel, de veeleisender geworden subsidieverstrekkende overheden, de vele technologische innovaties, de medicalisering en formalisering van de zorg, de vergrijzing en ontgroening van werknemersbestanden, enzovoort! De transformaties zijn uitermate uitdagend. Pasklare oplossingen zijn niet voor handen. Profit en social-profitorganisaties, overheden op alle niveaus, maar ook lokale verenigingen en actiegroepen moeten de oplossingen nog creëren. Sterker: de uitdagingen moeten vaak nog op een bewuster niveau in kaart worden gebracht; of worden door de betrokken partijen soms zelfs nog niet erkend als uitdaging.

Het is

#wanneer ten aanzien van een uitdaging bestaande benaderingen of handelingspatronen niet langer volstaan;
#wanneer de betrokken partijen een uitdaging nog niet voldoende doel- en oplossingsgericht in beschouwing namen; en
#wanneer de betrokkenen nog geen idee hebben over een te bewandelen uitweg,

dat een cocreatieve benadering van belang wordt<ref>gebaseerd op ideeën uit Wierdsma, A. (1999). Co-creatie van verandering. Delft: Eburon.</ref>.

Als manager, directeur, diensthoofd, coördinator of procesbegeleider streef je bij de cocreatieve benadering naar een doorgedreven participatie van de betrokken partijen. Dit doe je met het oog op kwaliteitsvolle en gedragen antwoorden op de uitdagingen waarmee je te maken krijgt als organisatie, afdeling, team, werkgroep, actiecomité, lokale vereniging, enzovoort.

== Cocreatie, waarom nastrevenswaardig ?  ==

De voordelen van een cocreatieve benadering zijn economisch, psychologisch en maatschappelijk aard.

Cocreatie activeert de aanwezige competenties. Economisch uitgedrukt, rentabiliseert cocreatie de competenties en het sociaal kapitaal waarin de samenleving en organisaties investeren via onderwijs, lonen, stages, vorming, training, opleiding, coaching, werkplekleren, enzovoort. Als gevolg van d[[Image:Octogram van co-creatie.png|left|150x150px]]e verbindingen die in een cocreatief proces gesmeed worden, treedt er een multiplicatieeffect op. Er ontstaat een collectief rendement dat groter is dan de som van de delen. Het octogram symboliseert dit multiplicatieeffect. Elk punt stelt een individu of entiteit voor. De lijnen weerspiegelen de mogelijke interacties, de confrontaties van opvattingen, de reacties op andermans mening, de vragen die men aan elkaar stelt, en de uitwisseling van kennis,vaardigheden en ervaringen.

Daarnaast sluit cocreatie nauw aan bij – of is het misschien zelfs de sterkste uiting van – de ideeën van emancipatie, zelfsturing, verbondenheid en medezeggenschap, die sinds het begin van de moderniteit in onze contreien gedijen als belangrijke waarden.

Verder speelt cocreatie in op het simpele gegeven dat je als betrokkene makkelijker intrinsiek gemotiveerd geraakt om ten volle achter een standpunt, een oplossing of een actie te staan , wanneer je als gelijkwaardige partner en als autonoom individu mee participeert aan het bedenken van dat standpunt, van die oplossing of van die actie. Interessant hierbij is wat cocreatie dan kan betekenen in het anticiperen op en hanteren van weerstanden, zoals het Not In My Back Yard-syndroom.

Tot slot kan cocreatie zeer betekenisvol zijn in het kader van duurzame ontwikkeling. Meer dan ooit stuiten we op de grenzen van het consensusmodel dat ervan uitgaat dat er oplossingen kunnen worden gevonden die tegemoet komen aan het eigenbelang van iedere betrokken partij. De vooronderstelling dat we de behoeften van ieder individu, van iedere groep of van iedere gemeenschap volledig kunnen bevredigden, is niet langer houdbaar in een wereld met ongeveer 7 miljard mensen vandaag, 1,5 miljoen Belgen en de 17,5 miljoen Nederlanders in 2020, en 9 miljard mensen op onze planeet in 2050. Nu al ervaren we de (ecologische) gevolgen van de grenzen aan onze welvaart. Vergeleken met het consensusmodel richt een cocreatiebenadering zich veel minder op het individuele belang en veel sterker op een algemeen belang. Cocreatie versterkt met andere woorden de identificatie met ‘wat het individu overstijgt’: nu en in de toekomst, op macro-niveau in de wereld, op meso-niveau in de samenleving en op micro-niveau in organisaties.  

== Cocreatieve processen ondersteunen ==

Gezien cocreatieve processen om doorgedreven participatieprocessen gaat, kunnen we bij de ondersteuning ervan zeker vertrekken van de interventies de je in principe doet bij ieder participatieproces dat je faciliteert - zie de bijdrage over [[Inspirerend faciliteren van participatie]].

Maar omdat cocreatieve processen ook steeds een belangrijke creatieve component bevatten, houden we best ook rekening met enkele extra aanbevelingen<ref>geïnspireerd op Amabile, T., & Khaire, M. (2008) Creativity and the role of the leader. Harvard Business Review, 86(10), p100-109.</ref>. 

*Initieer en hou de focus op de (intellectueel uitdagende) kwestie.
*Breng, indien dit enigszins kan, gepassioneerde mensen samen.
*Stimuleer de inbreng van verschillende perspectieven, bij voorkeur van betrokkenen met verschillende achtergronden.
*Aarzel niet om een externe te betrekken, bij wijze van 'externe kijk'.
*Werk samen als een team.
*Hou bewust rekening met de fasen van een creatieve en [[Participatieve besluitvorming|participatieve besluitvorming]].
*Waardeer iedere inbreng.
*Stel inspirerende vragen.
*Voorzie voldoende tijd.
*Laat ideeën 'opborrelen'.
*Communiceer de gedachte dat het niet noodzakelijk van de eerste keer moet lukken. 

 

== Cocreatie als relationele praktijk ==

Op microniveau (d.i. het niveau van de interactie tussen de participanten aan een cocreatief proces) kunnen [[Image:Cocreatieve interactie.JPG|right]]we cocreactie beschouwen als een relationele praktijk die gekenmerkt wordt door een aantal principes. Minstens 8 grondregels zijn essentiel voor het concrete cocreatieve denken en handelen: 

*wees open van geest 
*denk positief en oplossingsgericht 
*lift mee op ideeën van anderen
*stel het eigen oordeel uit
*heb oog voor het geheel 
*huldig de interpreteerbare realiteit 
*speel in op wat zich aandient
*streef naar een gedeeld begrip 

Wanneer participanten in een cocreatief in overleg treden kun je als facilitator deze grondregels inbrengen als richtlijn of als spelregels voor de interactie. Dat kan je bijvoorbeeld doen met behulp van de [[Cocreatie kaart|cocreatie kaart]]. 

 

== Methoden ==

Naast de relationele praktijk met een cocreatieve inslag, zijn er nog concrete methoden of werkvormen die momenten van cocreatie op een welbepaalde manier stuctureren. We noemen er enkele:

*[[Dialoogmethode|Dialoogmethode]]
*[[Design workshop|Design workshop of Charette]]
*[[Open Space Technology|Open Space Technology]]
*[[Scenarioplanning|Scenarioplanning]]
*[[Versnellingskamer of Brainbox|Versnellingskamer/Brainbox]]
*[[World Café|World Café]]
*[[Zoekconferentie|Zoekconferentie]]
<div style="text-align: right;">
 
</div>
== Referenties ==

Deze bijdrage is een bewerking van een tekst die ter beschikking wordt gesteld tijdens verschillende programma's van [http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet]. Stichting Lodewijk de Raet wil vandaag de dag immers graag een steentje bijdragen in de ontwikkeling van een meer cocreatieve samenleving en van cocreatieve organisaties. Dit gebeurt via het cocreatief facilteren van organisatieverandering en via leertrajecten voor mensen met de goesting om aan cocreatieve processen te participeren en/of zelf cocreatieve processen wensen te begeleiden. 

Om het cocreatieve denken en handelen wat meer onder de aandacht te brengen lanceerde Stichting Lodewijk de Raet in 2010 de website [http://www.cocreatie.net www.cocreatie.net]. Facilitatoren worden er op uitgenodigd om hun verhalen over cocreatie online te delen met iedere geïnteresseerde.

 

<references />

[[Category:Competenties]] [[Category:Faciliteren_participatie]] [[Category:Beleidsparticipatie]] [[Category:Werken_met_groepen]]

De link tussen sociale competentie en sociale participatie

2011-08-24T12:47:09Z

Yves Larock: Nieuwe pagina: In de brochure '[http://www.oberon.eu/Beheer/DynamicMedia/publicaties/SoCoSamenleving.pdf Sociale competentie ter bevordering van sociale participatie]' wordt de link op een heldere m...

In de brochure '[http://www.oberon.eu/Beheer/DynamicMedia/publicaties/SoCoSamenleving.pdf Sociale competentie ter bevordering van sociale participatie]' wordt de link op een heldere manier uitgewerkt.

Het onderstaande schema wordt in de brochure uitvoerig toegelicht.

[[Image:Soc competentie en participatie.JPG]]

[[Categorie:Sociale participatie]]
[[Categorie:Competenties]]

Bestand:Soc competentie en participatie.JPG

2011-08-24T12:41:23Z

Yves Larock:

Links

2011-08-22T14:27:46Z

Yves Larock:

Op deze linkpagina vind je tal van verwijzingen naar organisaties, instanties, auteurs,... die op één of andere manier iets te maken hebben met het thema participatie. Ken jij zelf nog relevante websites? Mail ze naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]. 

 

==== Intiatiefnemende organisaties van de '''Participatiewiki''' ====

*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 

==== Organisaties en individuen die eveneens artikels publiceren op de Participatiewiki ====

*[http://www.netwerkparticipatie.be Netwerk Participatie]
*[http://Www.socius.be SoCiuS] 

==== Participatie & Burgerschap ====

{| width="919" cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" style=""
|-
|
*[http://www.kenniscentrumvlaamsesteden.be/SAMENWERKEN/PARTICIPATIE/INTERESSANTE%20PARTICIPATIETRAJECTEN/Pages/default.aspx Interessante participatieprojecten in Vlaamse steden en gemeenten]
*[http://pathwaysthroughparticipation.org.uk/ Pathways through Participation project] 
*[http://www.publiek-politiek.nl Insituut voor publiek en politiek]
*[http://www.actiefburgerschap.nl Actief Burgerschap.nl]
*[http://www.vrijwilligersweb.be Vrijwilligersweb.be] 
*[http://www.burgerintiatieven.net Burgerinitiatieven.net]
*[http://www.activecitizenship.net/ ActiveCitizenship.net Europe]
*[http://www.publiekezaak.nl De Publieke Zaak.nl]

|
*[http://www.cocreatie.net Cocreatie.net]
*[http://www.dejuistestoel.be/sub/stoel/ Toolbox 50+]
*[http://www.cev.be Centre Européene du Volontariat]
*[http://europa.eu/scadplus/glossary/citizenship_nl.htm Europees Burgerschap] 
*[http://www.civnet.org/institucional.html Civitas International]
*[http://www.surrey.ac.uk/politics/ETGACE/ ETGACE-onderzoek]
*[http://www.kuleuven.be/citizenship/ Centre for Citizenship and Democracy (KUL)]
*[http://www.civicus.org/ Civicus]
*[http://www.centrumpp.nl/ Centrum PublieksParticipatie]

|}

==== Democratie ====

*[http://www.democratie.nu Democratie.nu] 
*[http://www.minbzk.nl/onderwerpen/grondwet-en/democratie-en Democratie en burgerschap (Nederl.Minist.Bin.Zak.)]

==== Adviesverstrekking en verkiezingen ====

*[http://www.toemeka.be Toemeka] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger]

==== Faciliteren van participatie(processen) en methoden ====

*[http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/techniek.htm Methoden en technieken voor burgerparticipatie (Inst. Overh. KULeuven)] 
*[http://www.samenlevingsopbouw.be/site/images/PDF/participatiekoffer/handvatten.pdf Participatiehefboom methoden]
*[http://www.peopleandparticipation.net/display/Methods/Home People and Participation]
*[http://www.thecommonwealth.org/Document/154211/162033/youth_participation_toolkits/ Youth Participation Toolkit] 
*[http://www.beleidsimpuls.nl/creatieve_technieken.php Creatieve technieken]
*[http://www.largescaleinterventions.com/start%20methoden.htm Large Scale Interventions]
*[http://pioneersofchange.net/library/dialogue/Dialogue%20Project%20V%202.0c.pdf Mapping Dialogue]
*[http://www.dekrachtvanjestem.be De kracht van je stem]
*[http://www.werk.be/beleid/div/praktijk/toolbox/ Toolbox Evenredige Arbeidsdeelname en Diversiteit] 
*[http://www.iaf-world.org/i4a/pages/Index.cfm?pageid=3331 Core Competencies for Facilitators (IAF)] 
*[http://www.iaf-methods.org/methods The methods of the facilitator (IAF)]
*[http://www.participedia.net/wiki/Welcome_to_Participedia Participedia]

==== Visieteksten ====

*[http://www.cocreatie.net/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=3 Cocreatie] (Stichting Lodewijk de Raet)
*[http://www.actiefburgerschap.nl//cms/bestanden/actief/oratietonkens.pdf De bal bij de burger] (Evelien Tonkens)
*[http://www.flwi.ugent.be/cie/CIE/loobuyck2.htm Multicultureel burgerschap] (Centrum voor Islam in Europa - U Gent)
*[http://www.publiekezaak.nl/Documents/De%20Publieke%20Zaak%20in%20de%2021e%20eeuw.pdf De publieke zaak in de 21-ste eeuw] (De Publieke Zaak)
*[http://www.samenlevingsopbouwwvl.be/docinfo/rapport_Dezeure_en_De_Rynck.pdf Participatie wordt ge(s)maakt!] (Karolien Dezeure en Filip De Rynck)
*[http://www.movisie.nl/Download/Participatiewiel%20aangepast%20April%202010.pdf Participatiewiel ](MOVISIE)
*[http://www.g1000.org/nl/manifest/ Manifest G1000]

==== Organisaties en bedrijven die het versterken van participatie - al dan niet van bepaalde groepen - als een deel van hun opdracht zien ====

''Wil jouw organisatie of bedrijf mee op de lijst? Stuur dan eenvoudigweg een mailtje met je verzoek naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]''.

{| cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" align="left" width="905" style=""
|-
|
*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 
*[http://www.socius.be SoCiuS]
*[http://www.demos.be Demos]
*[http://www.deverenigdeverenigingen.be/ de Verenigde Verenigingen]
*[http://www.vmc.be Vlaams Minderheden Centrum]

*...
*...
*...
*...
*...
*... 
*...

|
*[http://www.toemeka.be Toemeka]
*[http://www.samenlevingsopbouw.be Samenlevingsopbouw] 
*[http://www.vlaams-netwerk-armoede.be/ Vlaams Netwerk Armoede]
*[http://www.komuituwkot.be/ Kom uit uw Kot]
*[http://www.stratengeneraal.be/ StRaten_Generaal]
*[http://www.antwerpenaantwoord.be Antwerpen aan 't Woord]
*[http://www.curieus.be Curieus]
*[http://www.derodeantraciet.be De Rode Antraciet]
*[http://www.sering.be Sering]
*[http://a-jour.be A-jouR]
*[http://www.mobiel21.be Mobiel 21]
*...
*...
*...

|
*[http://www.vcov.be/ VCOV]
*[http://www.vsknet.be Vlaamse Scholierenkoepel]
*[http://www.doedeskaden.be Doedéskadén]
*[http://www.socialspaces.be/ Social spaces] 
*[http://www.participatiemedia.be/ Participatiemedia] 
*[http://www.luxemburgvzw.be/producties/bij_de_buren6/ Toneelgezelschap Luxemburg]
*[http://www.vormingplusoostbrabant.be Vormingplus Oost-Brabant]
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...

|}

Links

2011-07-17T09:22:20Z

Yves Larock:

Op deze linkpagina vind je tal van verwijzingen naar organisaties, instanties, auteurs,... die op één of andere manier iets te maken hebben met het thema participatie. Ken jij zelf nog relevante websites? Mail ze naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]. 

 

==== Intiatiefnemende organisaties van de '''Participatiewiki''' ====

*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 

==== Organisaties en individuen die eveneens artikels publiceren op de Participatiewiki ====

*[http://www.netwerkparticipatie.be Netwerk Participatie]
*[http://Www.socius.be SoCiuS] 

==== Participatie & Burgerschap ====

{| width="919" cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" style=""
|-
|
*[http://www.kenniscentrumvlaamsesteden.be/SAMENWERKEN/PARTICIPATIE/INTERESSANTE%20PARTICIPATIETRAJECTEN/Pages/default.aspx Interessante participatieprojecten in Vlaamse steden en gemeenten]
*[http://pathwaysthroughparticipation.org.uk/ Pathways through Participation project] 
*[http://www.publiek-politiek.nl Insituut voor publiek en politiek]
*[http://www.actiefburgerschap.nl Actief Burgerschap.nl]
*[http://www.vrijwilligersweb.be Vrijwilligersweb.be] 
*[http://www.burgerintiatieven.net Burgerinitiatieven.net]
*[http://www.activecitizenship.net/ ActiveCitizenship.net Europe]
*[http://www.publiekezaak.nl De Publieke Zaak.nl]

|
*[http://www.cocreatie.net Cocreatie.net]
*[http://www.dejuistestoel.be/sub/stoel/ Toolbox 50+]
*[http://www.cev.be Centre Européene du Volontariat]
*[http://europa.eu/scadplus/glossary/citizenship_nl.htm Europees Burgerschap] 
*[http://www.civnet.org/institucional.html Civitas International]
*[http://www.surrey.ac.uk/politics/ETGACE/ ETGACE-onderzoek]
*[http://www.kuleuven.be/citizenship/ Centre for Citizenship and Democracy (KUL)]
*[http://www.civicus.org/ Civicus]
*[http://www.centrumpp.nl/ Centrum PublieksParticipatie]

|}

==== Democratie ====

*[http://www.democratie.nu Democratie.nu] 
*[http://www.minbzk.nl/onderwerpen/grondwet-en/democratie-en Democratie en burgerschap (Nederl.Minist.Bin.Zak.)]

==== Adviesverstrekking en verkiezingen ====

*[http://www.toemeka.be Toemeka] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger]

==== Faciliteren van participatie(processen) en methoden ====

*[http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/techniek.htm Methoden en technieken voor burgerparticipatie (Inst. Overh. KULeuven)] 
*[http://www.samenlevingsopbouw.be/site/images/PDF/participatiekoffer/handvatten.pdf Participatiehefboom methoden]
*[http://www.peopleandparticipation.net/display/Methods/Home People and Participation]
*[http://www.thecommonwealth.org/Document/154211/162033/youth_participation_toolkits/ Youth Participation Toolkit] 
*[http://www.beleidsimpuls.nl/creatieve_technieken.php Creatieve technieken]
*[http://www.largescaleinterventions.com/start%20methoden.htm Large Scale Interventions]
*[http://pioneersofchange.net/library/dialogue/Dialogue%20Project%20V%202.0c.pdf Mapping Dialogue]
*[http://www.dekrachtvanjestem.be De kracht van je stem]
*[http://www.werk.be/beleid/div/praktijk/toolbox/ Toolbox Evenredige Arbeidsdeelname en Diversiteit] 
*[http://www.iaf-world.org/i4a/pages/Index.cfm?pageid=3331 Core Competencies for Facilitators (IAF)] 
*[http://www.iaf-methods.org/methods The methods of the facilitator (IAF)]
*[http://www.participedia.net/wiki/Welcome_to_Participedia Participedia]

==== Visieteksten ====

*[http://www.cocreatie.net/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=3 Cocreatie] (Stichting Lodewijk de Raet)
*[http://www.actiefburgerschap.nl//cms/bestanden/actief/oratietonkens.pdf De bal bij de burger] (Evelien Tonkens)
*[http://www.flwi.ugent.be/cie/CIE/loobuyck2.htm Multicultureel burgerschap] (Centrum voor Islam in Europa - U Gent)
*[http://www.publiekezaak.nl/Documents/De%20Publieke%20Zaak%20in%20de%2021e%20eeuw.pdf De publieke zaak in de 21-ste eeuw] (De Publieke Zaak)
*[http://www.samenlevingsopbouwwvl.be/docinfo/rapport_Dezeure_en_De_Rynck.pdf Participatie wordt ge(s)maakt!] (Karolien Dezeure en Filip De Rynck)
*[http://www.movisie.nl/Download/Participatiewiel%20aangepast%20April%202010.pdf Participatiewiel ](MOVISIE)
*[http://www.g1000.org/nl/manifest/ Manifest G1000]

==== Organisaties en bedrijven die het versterken van participatie - al dan niet van bepaalde groepen - als een deel van hun opdracht zien ====

''Wil jouw organisatie of bedrijf mee op de lijst? Stuur dan eenvoudigweg een mailtje met je verzoek naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]''.

{| cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" align="left" width="905" style=""
|-
|
*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 
*[http://www.socius.be SoCiuS]
*[http://www.demos.be Demos]
*[http://www.deverenigdeverenigingen.be/ de Verenigde Verenigingen]
*[http://www.vmc.be Vlaams Minderheden Centrum]

*...
*...
*...
*...
*...
*... 
*...

|
*[http://www.toemeka.be Toemeka]
*[http://www.samenlevingsopbouw.be Samenlevingsopbouw] 
*[http://www.vlaams-netwerk-armoede.be/ Vlaams Netwerk Armoede]
*[http://www.komuituwkot.be/ Kom uit uw Kot]
*[http://www.stratengeneraal.be/ StRaten_Generaal]
*[http://www.antwerpenaantwoord.be Antwerpen aan 't Woord]
*[http://www.curieus.be Curieus]
*[http://www.derodeantraciet.be De Rode Antraciet]
*[http://www.sering.be Sering]
*[http://a-jour.be A-jouR]
*[http://www.mobiel21.be Mobiel 21]
*...
*...
*...

|
*[http://www.vcov.be/ VCOV]
*[http://www.vsknet.be Vlaamse Scholierenkoepel]
*[http://www.doedeskaden.be Doedéskadén]
*[http://www.socialspaces.be/ Social spaces] 
*[http://www.participatiemedia.be/ Participatiemedia] 
*[http://www.luxemburgvzw.be/producties/bij_de_buren6/ Toneelgezelschap Luxemburg]
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...

|}

Cocreatie

2011-07-12T09:24:12Z

Yves Larock:

'''Cocreatie '''zien we als de zichzelf sturende creatieve samenwerking tussen de partijen die betrokken zijn op een – vaak als complex ervaren – uitdaging. Typerend voor cocreatie is dat de betrokkenen via authentieke en respectvolle interacties een consensus bereiken over de omschrijving van een gewenste toestand en samen oplossingsgerichte en gedragen acties construeren om die gewenste toestand te bereiken.

== Complexe uitdagingen ==

Zo goed als iedereen herkent tegenwoordig de ervaring van een toenemende complexiteit. Die toename van complexiteit manifesteert zich in de meest diverse contexten van het hedendaagse leven.

Neem als voorbeeld de privésfeer, waarover de Duitse socioloog Ulrich Beck het volgende vaststelt<ref>zoals geciteerd in Hustinx, L. & Lammertyn, F. (2001). Vrijwilligerswerk tussen vrijheid en onzekerheid: uitdagingen voor een eigentijds vrijwilligersbeleid. Oikos, 2001 (2), p. 24-42.</ref>: “''Het is niet meer duidelijk of men zal trouwen, wanneer men trouwt, of men samenwoont en niet trouwt, trouwt en niet samenwoont, of men kinderen krijgt binnen of buiten het huwelijk/gezin en opvoedt met diegene waarmee men samenleeft of met diegene die men lief heeft maar die met iemand anders samenleeft, of men kinderen krijgt vóór, nà de loopbaan of er midden in''”. Het spreekt voor zich dat dit complexe amalgaam aan mogelijkheden verstrekkende implicaties heeft: niet enkel op de organisatie van het privéleven, maar eveneens op de sociale netwerken waarin het individu in de vrije tijd en in de werktijd vertoeft.

Andere vormen van complexiteit ontstaan vanuit de steeds sneller veranderende organisatiecontexten. Denk maar aan de globalisering van productie en markt, de talloze overnames en fusies, het groeiende zelfbewustzijn van klanten en werknemers, de interculturalisering van de samenleving, de volatiliteit binnen vrijwilligersgroepen, de ontwikkelingen richting kennissamenleving, de immense ecologische problematiek, de mediatisering van het politieke bestel, de veeleisender geworden subsidieverstrekkende overheden, de vele technologische innovaties, de medicalisering en formalisering van de zorg, de vergrijzing en ontgroening van werknemersbestanden, enzovoort! De transformaties zijn uitermate uitdagend. Pasklare oplossingen zijn niet voor handen. Profit en social-profitorganisaties, overheden op alle niveaus, maar ook lokale verenigingen en actiegroepen moeten de oplossingen nog creëren. Sterker: de uitdagingen moeten vaak nog op een bewuster niveau in kaart worden gebracht; of worden door de betrokken partijen soms zelfs nog niet erkend als uitdaging.

Het is

#wanneer ten aanzien van een uitdaging bestaande benaderingen of handelingspatronen niet langer volstaan;
#wanneer de betrokken partijen een uitdaging nog niet voldoende doel- en oplossingsgericht in beschouwing namen; en
#wanneer de betrokkenen nog geen idee hebben over een te bewandelen uitweg,

dat een cocreatieve benadering van belang wordt<ref>gebaseerd op ideeën uit Wierdsma, A. (1999). Co-creatie van verandering. Delft: Eburon.</ref>.

Als manager, directeur, diensthoofd, coördinator of procesbegeleider streef je bij de cocreatieve benadering naar een doorgedreven participatie van de betrokken partijen. Dit doe je met het oog op kwaliteitsvolle en gedragen antwoorden op de uitdagingen waarmee je te maken krijgt als organisatie, afdeling, team, werkgroep, actiecomité, lokale vereniging, enzovoort.

== Cocreatie, waarom nastrevenswaardig ?  ==

De voordelen van een cocreatieve benadering zijn economisch, psychologisch en maatschappelijk aard.

Cocreatie activeert de aanwezige competenties. Economisch uitgedrukt, rentabiliseert cocreatie de competenties en het sociaal kapitaal waarin de samenleving en organisaties investeren via onderwijs, lonen, stages, vorming, training, opleiding, coaching, werkplekleren, enzovoort. Als gevolg van d[[Image:Octogram van co-creatie.png|left|150x150px]]e verbindingen die in een cocreatief proces gesmeed worden, treedt er een multiplicatieeffect op. Er ontstaat een collectief rendement dat groter is dan de som van de delen. Het octogram symboliseert dit multiplicatieeffect. Elk punt stelt een individu of entiteit voor. De lijnen weerspiegelen de mogelijke interacties, de confrontaties van opvattingen, de reacties op andermans mening, de vragen die men aan elkaar stelt, en de uitwisseling van kennis,vaardigheden en ervaringen.

Daarnaast sluit cocreatie nauw aan bij – of is het misschien zelfs de sterkste uiting van – de ideeën van emancipatie, zelfsturing, verbondenheid en medezeggenschap, die sinds het begin van de moderniteit in onze contreien gedijen als belangrijke waarden.

Verder speelt cocreatie in op het simpele gegeven dat je als betrokkene makkelijker intrinsiek gemotiveerd geraakt om ten volle achter een standpunt, een oplossing of een actie te staan , wanneer je als gelijkwaardige partner en als autonoom individu mee participeert aan het bedenken van dat standpunt, van die oplossing of van die actie. Interessant hierbij is wat cocreatie dan kan betekenen in het anticiperen op en hanteren van weerstanden, zoals het Not In My Back Yard-syndroom.

Tot slot kan cocreatie zeer betekenisvol zijn in het kader van duurzame ontwikkeling. Meer dan ooit stuiten we op de grenzen van het consensusmodel dat ervan uitgaat dat er oplossingen kunnen worden gevonden die tegemoet komen aan het eigenbelang van iedere betrokken partij. De vooronderstelling dat we de behoeften van ieder individu, van iedere groep of van iedere gemeenschap volledig kunnen bevredigden, is niet langer houdbaar in een wereld met ongeveer 7 miljard mensen vandaag, 1,5 miljoen Belgen en de 17,5 miljoen Nederlanders in 2020, en 9 miljard mensen op onze planeet in 2050. Nu al ervaren we de (ecologische) gevolgen van de grenzen aan onze welvaart. Vergeleken met het consensusmodel richt een cocreatiebenadering zich veel minder op het individuele belang en veel sterker op een algemeen belang. Cocreatie versterkt met andere woorden de identificatie met ‘wat het individu overstijgt’: nu en in de toekomst, op macro-niveau in de wereld, op meso-niveau in de samenleving en op micro-niveau in organisaties.  

== Cocreatieve processen ondersteunen ==

Gezien cocreatieve processen om doorgedreven participatieprocessen gaat, kunnen we bij de ondersteuning ervan zeker vertrekken van de interventies de je in principe doet bij ieder participatieproces dat je faciliteert - zie de bijdrage over [[Inspirerend faciliteren van participatie]].

Maar omdat cocreatieve processen ook steeds een belangrijke creatieve component bevatten, houden we best ook rekening met enkele extra aanbevelingen<ref>geïnspireerd op Amabile, T., & Khaire, M. (2008) Creativity and the role of the leader. Harvard Business Review, 86(10), p100-109.</ref>. 

*Initieer en hou de focus op de (intellectueel uitdagende) kwestie.
*Breng, indien dit enigszins kan, gepassioneerde mensen samen.
*Stimuleer de inbreng van verschillende perspectieven, bij voorkeur van betrokkenen met verschillende achtergronden.
*Aarzel niet om een externe te betrekken, bij wijze van 'externe kijk'.
*Werk samen als een team.
*Hou bewust rekening met de fasen van een creatieve en [[Participatieve besluitvorming|participatieve besluitvorming]].
*Waardeer iedere inbreng.
*Stel inspirerende vragen.
*Voorzie voldoende tijd.
*Laat ideeën 'opborrelen'.
*Communiceer de gedachte dat het niet noodzakelijk van de eerste keer moet lukken. 

 

== Cocreatie als relationele praktijk ==

Op microniveau (d.i. het niveau van de interactie tussen de participanten aan een cocreatief proces) kunnen [[Image:Cocreatieve interactie.JPG|right]]we cocreactie beschouwen als een relationele praktijk die gekenmerkt wordt door een aantal principes. Minstens 8 grondregels zijn essentiel voor het concrete cocreatieve denken en handelen: 

*wees open van geest 
*denk positief en oplossingsgericht 
*lift mee op ideeën van anderen
*stel het eigen oordeel uit
*heb oog voor het geheel 
*huldig de interpreteerbare realiteit 
*speel in op wat zich aandient
*streef naar een gedeeld begrip 

Wanneer participanten in een cocreatief in overleg treden kun je als facilitator deze grondregels inbrengen als richtlijn of als spelregels voor de interactie. Dat kan je bijvoorbeeld doen met behulp van de [[Cocreatie kaart|cocreatie kaart]]. 

 

== Methoden ==

Naast de relationele praktijk met een cocreatieve inslag, zijn er nog concrete methoden of werkvormen die momenten van cocreatie op een welbepaalde manier stuctureren. We noemen er enkele:

*[[Dialoogmethode|Dialoogmethode]]
*[[Design workshop|Design workshop of Charette]]
*[[Open Space Technology|Open Space Technology]]
*[[Scenarioplanning|Scenarioplanning]]
*[[Versnellingskamer of Brainbox|Versnellingskamer/Brainbox]]
*[[World Café|World Café]]
*[[Zoekconferentie|Zoekconferentie]]
<div style="text-align: right;">
 
</div>

== Referenties ==

Deze bijdrage is een bewerking van een tekst die ter beschikking wordt gesteld tijdens verschillende programma's van [http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet]. Stichting Lodewijk de Raet wil vandaag de dag immers graag een steentje bijdragen in de ontwikkeling van een meer cocreatieve samenleving en van cocreatieve organisaties. Dit gebeurt via het cocreatief facilteren van organisatieverandering en via leertrajecten voor mensen met de goesting om aan cocreatieve processen te participeren en/of zelf cocreatieve processen wensen te begeleiden. 

Om het cocreatieve denken en handelen wat meer onder de aandacht te brengen lanceerde Stichting Lodewijk de Raet in 2010 de website [http://www.cocreatie.net www.cocreatie.net]. Facilitatoren worden er op uitgenodigd om hun verhalen over cocreatie online te delen met iedere geïnteresseerde.

 

<references />

[[Category:Competenties]] [[Category:Faciliteren_participatie]] [[Category:Beleidsparticipatie]] [[Category:Werken_met_groepen]]

Links

2011-06-23T19:42:12Z

Yves Larock:

Op deze linkpagina vind je tal van verwijzingen naar organisaties, instanties, auteurs,... die op één of andere manier iets te maken hebben met het thema participatie. Ken jij zelf nog relevante websites? Mail ze naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]. 

 

==== Intiatiefnemende organisaties van de '''Participatiewiki''' ====

*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 

==== Organisaties en individuen die eveneens artikels publiceren op de Participatiewiki ====

*[http://www.netwerkparticipatie.be Netwerk Participatie]
*[http://Www.socius.be SoCiuS] 

==== Participatie & Burgerschap ====

{| width="919" cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" style=""
|-
|
*[http://pathwaysthroughparticipation.org.uk/ Pathways through Participation project] 
*[http://www.publiek-politiek.nl Insituut voor publiek en politiek]
*[http://www.actiefburgerschap.nl Actief Burgerschap.nl]
*[http://www.vrijwilligersweb.be Vrijwilligersweb.be] 
*[http://www.burgerintiatieven.net Burgerinitiatieven.net]
*[http://www.activecitizenship.net/ ActiveCitizenship.net Europe]
*[http://www.publiekezaak.nl De Publieke Zaak.nl]
*[http://www.dejuistestoel.be/sub/stoel/ Toolbox 50+]

|
*[http://www.cev.be Centre Européene du Volontariat]
*[http://europa.eu/scadplus/glossary/citizenship_nl.htm Europees Burgerschap] 
*[http://www.civnet.org/institucional.html Civitas International]
*[http://www.surrey.ac.uk/politics/ETGACE/ ETGACE-onderzoek]
*[http://www.kuleuven.be/citizenship/ Centre for Citizenship and Democracy (KUL)]
*[http://www.civicus.org/ Civicus]
*[http://www.centrumpp.nl/ Centrum PublieksParticipatie]

|}

==== Democratie ====

*[http://www.democratie.nu Democratie.nu] 
*[http://www.minbzk.nl/onderwerpen/grondwet-en/democratie-en Democratie en burgerschap (Nederl.Minist.Bin.Zak.)]

==== Adviesverstrekking en verkiezingen ====

*[http://www.toemeka.be Toemeka] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger]

==== Faciliteren van participatie(processen) en methoden ====

*[http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/techniek.htm Methoden en technieken voor burgerparticipatie (Inst. Overh. KULeuven)] 
*[http://www.samenlevingsopbouw.be/site/images/PDF/participatiekoffer/handvatten.pdf Participatiehefboom methoden]
*[http://www.peopleandparticipation.net/display/Methods/Home People and Participation]
*[http://www.thecommonwealth.org/Document/154211/162033/youth_participation_toolkits/ Youth Participation Toolkit] 
*[http://www.beleidsimpuls.nl/creatieve_technieken.php Creatieve technieken]
*[http://www.largescaleinterventions.com/start%20methoden.htm Large Scale Interventions]
*[http://pioneersofchange.net/library/dialogue/Dialogue%20Project%20V%202.0c.pdf Mapping Dialogue]
*[http://www.dekrachtvanjestem.be De kracht van je stem]
*[http://www.werk.be/beleid/div/praktijk/toolbox/ Toolbox Evenredige Arbeidsdeelname en Diversiteit] 
*[http://www.iaf-world.org/i4a/pages/Index.cfm?pageid=3331 Core Competencies for Facilitators (IAF)] 
*[http://www.iaf-methods.org/methods The methods of the facilitator (IAF)]
*[http://www.participedia.net/wiki/Welcome_to_Participedia Participedia]

==== Visieteksten ====

*[http://www.cocreatie.net/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=3 Cocreatie] (Stichting Lodewijk de Raet)
*[http://www.actiefburgerschap.nl//cms/bestanden/actief/oratietonkens.pdf De bal bij de burger] (Evelien Tonkens)
*[http://www.flwi.ugent.be/cie/CIE/loobuyck2.htm Multicultureel burgerschap] (Centrum voor Islam in Europa - U Gent)
*[http://www.publiekezaak.nl/Documents/De%20Publieke%20Zaak%20in%20de%2021e%20eeuw.pdf De publieke zaak in de 21-ste eeuw] (De Publieke Zaak)
*[http://www.samenlevingsopbouwwvl.be/docinfo/rapport_Dezeure_en_De_Rynck.pdf Participatie wordt ge(s)maakt!] (Karolien Dezeure en Filip De Rynck)
*[http://www.movisie.nl/Download/Participatiewiel%20aangepast%20April%202010.pdf Participatiewiel ](MOVISIE)
*[http://www.g1000.org/nl/manifest/ Manifest G1000]

==== Organisaties en bedrijven die het versterken van participatie - al dan niet van bepaalde groepen - als een deel van hun opdracht zien ====

''Wil jouw organisatie of bedrijf mee op de lijst? Stuur dan eenvoudigweg een mailtje met je verzoek naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]''.

{| cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" align="left" width="905" style=""
|-
|
*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 
*[http://www.socius.be SoCiuS]
*[http://www.demos.be Demos]
*[http://www.deverenigdeverenigingen.be/ de Verenigde Verenigingen]
*[http://www.vmc.be Vlaams Minderheden Centrum]

*...
*...
*...
*...
*...
*... 
*...

|
*[http://www.toemeka.be Toemeka]
*[http://www.samenlevingsopbouw.be Samenlevingsopbouw] 
*[http://www.vlaams-netwerk-armoede.be/ Vlaams Netwerk Armoede]
*[http://www.komuituwkot.be/ Kom uit uw Kot]
*[http://www.stratengeneraal.be/ StRaten_Generaal]
*[http://www.antwerpenaantwoord.be Antwerpen aan 't Woord]
*[http://www.curieus.be Curieus]
*[http://www.derodeantraciet.be De Rode Antraciet]
*[http://www.sering.be Sering]
*[http://a-jour.be A-jouR]
*[http://www.mobiel21.be Mobiel 21]
*...
*...
*...

|
*[http://www.vcov.be/ VCOV]
*[http://www.vsknet.be Vlaamse Scholierenkoepel]
*[http://www.doedeskaden.be Doedéskadén]
*[http://www.socialspaces.be/ Social spaces] 
*[http://www.participatiemedia.be/ Participatiemedia] 
*[http://www.luxemburgvzw.be/producties/bij_de_buren6/ Toneelgezelschap Luxemburg]
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...

|}

Nieuws

2011-06-23T19:39:36Z

Yves Larock:

== Actie: Verwerf een link ! ==

Draagt jouw organisatie op één of andere manier bij tot de participatie van mensen aan de samenleving of aan een sociale context die er deel van uitmaakt?

Stuur dan gerust het adres van jullie website door naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiwiki@de-raet.be].   In principe wordt jullie website binnen de twee à drie dagen toegevoegd in het tabblad met [[Links]] 

 

== G1000, de burgertop ==

{{#widget:YouTube|id=i7LX9nKvPKg}} Meer info op [http://www.g1000.org/nl/ www.g1000.org/nl/ ] 

== Nieuws (RSS) ==
<div style="width: 49%; float: right;">
{{#widget:Feed
|feedurl=http://www.socius.be/rss_news.php?thema=135
|chan=y
|num=3
|desc=150
|date=y
|targ=n
}}
</div> <div style="width: 49%; float: left;">
{{#widget:Feed
|feedurl=http://dewakkereburger.be/index.php/home?format=feed&type=rss
|chan=y
|num=3
|desc=150
|date=y
|targ=n
}}
</div> <div style="clear:both;"></div>

Nieuws

2011-06-23T19:36:54Z

Yves Larock:

== Actie: Verwerf een link ! ==

Draagt jouw organisatie op één of andere manier bij tot de participatie van mensen aan de samenleving of aan een sociale context die er deel van uitmaakt?

Stuur dan gerust het adres van jullie website door naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiwiki@de-raet.be].   In principe wordt jullie website binnen de twee à drie dagen toegevoegd in het tabblad met [[Links]] 

 

== G1000, de burgertop ==

{{#widget:YouTube|id=i7LX9nKvPKg}} Meer info op [http://www.g1000.org/nl/ www.g1000.org/nl/ ] 

== Nieuws (RSS) ==

<div style="width: 49%; float: right;">
{{#widget:Feed
|feedurl=http://www.socius.be/rss_news.php?thema=135
|chan=y
|num=3
|desc=150
|date=n
|targ=n
}}
</div>
<div style="width: 49%; float: left;">
{{#widget:Feed
|feedurl=http://dewakkereburger.be/index.php/home?format=feed&type=rss
|chan=y
|num=3
|desc=150
|date=n
|targ=n
}}
</div>
<div style="clear:both;"></div>

Nieuws

2011-06-23T19:36:35Z

Yves Larock:

== Actie: Verwerf een link ! ==

Draagt jouw organisatie op één of andere manier bij tot de participatie van mensen aan de samenleving of aan een sociale context die er deel van uitmaakt?

Stuur dan gerust het adres van jullie website door naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiwiki@de-raet.be].   In principe wordt jullie website binnen de twee à drie dagen toegevoegd in het tabblad met [[Links]] 

 

== G1000, de burgertop ==

{{#widget:YouTube|id=i7LX9nKvPKg}}
 

Meer info op [http://www.g1000.org/nl/ www.g1000.org/nl/ ] 

== Nieuws (RSS) ==

<div style="width: 49%; float: right;">
{{#widget:Feed
|feedurl=http://www.socius.be/rss_news.php?thema=135
|chan=y
|num=3
|desc=150
|date=n
|targ=n
}}
</div>
<div style="width: 49%; float: left;">
{{#widget:Feed
|feedurl=http://dewakkereburger.be/index.php/home?format=feed&type=rss
|chan=y
|num=3
|desc=150
|date=n
|targ=n
}}
</div>
<div style="clear:both;"></div>

Links

2011-06-23T19:18:13Z

Yves Larock:

Op deze linkpagina vind je tal van verwijzingen naar organisaties, instanties, auteurs,... die op één of andere manier iets te maken hebben met het thema participatie. Ken jij zelf nog relevante websites? Mail ze naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]. 

 

==== Intiatiefnemende organisaties van de '''Participatiewiki''' ====

*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 

==== Organisaties en individuen die eveneens artikels publiceren op de Participatiewiki ====

*[http://www.netwerkparticipatie.be Netwerk Participatie]
*[http://Www.socius.be SoCiuS] 

==== Participatie & Burgerschap ====

{| width="919" cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" style=""
|-
|
*[http://pathwaysthroughparticipation.org.uk/ Pathways through Participation project] 
*[http://www.publiek-politiek.nl Insituut voor publiek en politiek]
*[http://www.actiefburgerschap.nl Actief Burgerschap.nl]
*[http://www.vrijwilligersweb.be Vrijwilligersweb.be] 
*[http://www.burgerintiatieven.net Burgerinitiatieven.net]
*[http://www.activecitizenship.net/ ActiveCitizenship.net Europe]
*[http://www.publiekezaak.nl De Publieke Zaak.nl]
*[http://www.dejuistestoel.be/sub/stoel/ Toolbox 50+]

|
*[http://www.cev.be Centre Européene du Volontariat]
*[http://europa.eu/scadplus/glossary/citizenship_nl.htm Europees Burgerschap] 
*[http://www.civnet.org/institucional.html Civitas International]
*[http://www.surrey.ac.uk/politics/ETGACE/ ETGACE-onderzoek]
*[http://www.kuleuven.be/citizenship/ Centre for Citizenship and Democracy (KUL)]
*[http://www.civicus.org/ Civicus]
*[http://www.centrumpp.nl/ Centrum PublieksParticipatie]

|}

==== Democratie ====

*[http://www.democratie.nu Democratie.nu] 
*[http://www.minbzk.nl/onderwerpen/grondwet-en/democratie-en Democratie en burgerschap (Nederl.Minist.Bin.Zak.)]

==== Adviesverstrekking en verkiezingen ====

*[http://www.toemeka.be Toemeka] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger]

==== Faciliteren van participatie(processen) en methoden ====

*[http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/techniek.htm Methoden en technieken voor burgerparticipatie (Inst. Overh. KULeuven)] 
*[http://www.samenlevingsopbouw.be/site/images/PDF/participatiekoffer/handvatten.pdf Participatiehefboom methoden]
*[http://www.peopleandparticipation.net/display/Methods/Home People and Participation]
*[http://www.thecommonwealth.org/Document/154211/162033/youth_participation_toolkits/ Youth Participation Toolkit] 
*[http://www.beleidsimpuls.nl/creatieve_technieken.php Creatieve technieken]
*[http://www.largescaleinterventions.com/start%20methoden.htm Large Scale Interventions]
*[http://pioneersofchange.net/library/dialogue/Dialogue%20Project%20V%202.0c.pdf Mapping Dialogue]
*[http://www.dekrachtvanjestem.be De kracht van je stem]
*[http://www.werk.be/beleid/div/praktijk/toolbox/ Toolbox Evenredige Arbeidsdeelname en Diversiteit] 
*[http://www.iaf-world.org/i4a/pages/Index.cfm?pageid=3331 Core Competencies for Facilitators (IAF)] 
*[http://www.iaf-methods.org/methods The methods of the facilitator (IAF)]
*[http://www.participedia.net/wiki/Welcome_to_Participedia Participedia]

==== Visieteksten ====

*[http://www.cocreatie.net/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=3 Cocreatie] (Stichting Lodewijk de Raet)
*[http://www.actiefburgerschap.nl//cms/bestanden/actief/oratietonkens.pdf De bal bij de burger] (Evelien Tonkens)
*[http://www.flwi.ugent.be/cie/CIE/loobuyck2.htm Multicultureel burgerschap] (Centrum voor Islam in Europa - U Gent)
*[http://www.publiekezaak.nl/Documents/De%20Publieke%20Zaak%20in%20de%2021e%20eeuw.pdf De publieke zaak in de 21-ste eeuw] (De Publieke Zaak)
*[http://www.samenlevingsopbouwwvl.be/docinfo/rapport_Dezeure_en_De_Rynck.pdf Participatie wordt ge(s)maakt!] (Karolien Dezeure en Filip De Rynck)
*[http://www.movisie.nl/Download/Participatiewiel%20aangepast%20April%202010.pdf Participatiewiel ](MOVISIE)

==== Organisaties en bedrijven die het versterken van participatie - al dan niet van bepaalde groepen - als een deel van hun opdracht zien ====

''Wil jouw organisatie of bedrijf mee op de lijst? Stuur dan eenvoudigweg een mailtje met je verzoek naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]''.

{| cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" align="left" width="905" style=""
|-
|
*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 
*[http://www.socius.be SoCiuS]
*[http://www.demos.be Demos]
*[http://www.deverenigdeverenigingen.be/ de Verenigde Verenigingen]
*[http://www.vmc.be Vlaams Minderheden Centrum]

*...
*...
*...
*...
*...
*... 
*...

|
*[http://www.toemeka.be Toemeka]
*[http://www.samenlevingsopbouw.be Samenlevingsopbouw] 
*[http://www.vlaams-netwerk-armoede.be/ Vlaams Netwerk Armoede]
*[http://www.komuituwkot.be/ Kom uit uw Kot]
*[http://www.stratengeneraal.be/ StRaten_Generaal]
*[http://www.antwerpenaantwoord.be Antwerpen aan 't Woord]
*[http://www.curieus.be Curieus]
*[http://www.derodeantraciet.be De Rode Antraciet]
*[http://www.sering.be Sering]
*[http://a-jour.be A-jouR]
*[http://www.mobiel21.be Mobiel 21]
*...
*...
*...

|
*[http://www.vcov.be/ VCOV]
*[http://www.vsknet.be Vlaamse Scholierenkoepel]
*[http://www.doedeskaden.be Doedéskadén]
*[http://www.socialspaces.be/ Social spaces] 
*[http://www.participatiemedia.be/ Participatiemedia] 
*[http://www.luxemburgvzw.be/producties/bij_de_buren6/ Toneelgezelschap Luxemburg]
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...

|}

Links

2011-06-23T19:16:41Z

Yves Larock:

Op deze linkpagina vind je tal van verwijzingen naar organisaties, instanties, auteurs,... die op één of andere manier iets te maken hebben met het thema participatie. Ken jij zelf nog relevante websites? Mail ze naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]. 

 

==== Intiatiefnemende organisaties van de '''Participatiewiki''' ====

*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 

==== Organisaties en individuen die eveneens artikels publiceren op de Participatiewiki ====

*[http://www.netwerkparticipatie.be Netwerk Participatie]
*[http://Www.socius.be SoCiuS] 

==== Participatie & Burgerschap ====

{| width="919" cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" style=""
|-
|
*[http://pathwaysthroughparticipation.org.uk/ Pathways through Participation project] 
*[http://www.publiek-politiek.nl Insituut voor publiek en politiek]
*[http://www.actiefburgerschap.nl Actief Burgerschap.nl]
*[http://www.vrijwilligersweb.be Vrijwilligersweb.be] 
*[http://www.burgerintiatieven.net Burgerinitiatieven.net]
*[http://www.activecitizenship.net/ ActiveCitizenship.net Europe]
*[http://www.publiekezaak.nl De Publieke Zaak.nl]
*[http://www.dejuistestoel.be/sub/stoel/ Toolbox 50+]

|
*[http://www.cev.be Centre Européene du Volontariat]
*[http://europa.eu/scadplus/glossary/citizenship_nl.htm Europees Burgerschap] 
*[http://www.civnet.org/institucional.html Civitas International]
*[http://www.surrey.ac.uk/politics/ETGACE/ ETGACE-onderzoek]
*[http://www.kuleuven.be/citizenship/ Centre for Citizenship and Democracy (KUL)]
*[http://www.civicus.org/ Civicus]
*[http://www.centrumpp.nl/ Centrum PublieksParticipatie]

|}

==== Democratie ====

*[http://www.democratie.nu Democratie.nu] 
*[http://www.minbzk.nl/onderwerpen/grondwet-en/democratie-en Democratie en burgerschap (Nederl.Minist.Bin.Zak.)]

==== Adviesverstrekking en verkiezingen ====

*[http://www.toemeka.be Toemeka] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger]

==== Faciliteren van participatie(processen) en methoden ====

*[http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/techniek.htm Methoden en technieken voor burgerparticipatie (Inst. Overh. KULeuven)] 
*[http://www.samenlevingsopbouw.be/site/images/PDF/participatiekoffer/handvatten.pdf Participatiehefboom methoden]
*[http://www.peopleandparticipation.net/display/Methods/Home People and Participation]
*[http://www.thecommonwealth.org/Document/154211/162033/youth_participation_toolkits/ Youth Participation Toolkit] 
*[http://www.beleidsimpuls.nl/creatieve_technieken.php Creatieve technieken]
*[http://www.largescaleinterventions.com/start%20methoden.htm Large Scale Interventions]
*[http://pioneersofchange.net/library/dialogue/Dialogue%20Project%20V%202.0c.pdf Mapping Dialogue]
*[http://www.dekrachtvanjestem.be De kracht van je stem]
*[http://www.werk.be/beleid/div/praktijk/toolbox/ Toolbox Evenredige Arbeidsdeelname en Diversiteit] 
*[http://www.iaf-world.org/i4a/pages/Index.cfm?pageid=3331 Core Competencies for Facilitators (IAF)] 
*[http://www.iaf-methods.org/methods The methods of the facilitator (IAF)]
*[http://www.participedia.net/wiki/Welcome_to_Participedia Participedia]

==== Visieteksten ====

*[http://www.cocreatie.net/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=3 Cocreatie] (Stichting Lodewijk de Raet)
*[http://www.actiefburgerschap.nl//cms/bestanden/actief/oratietonkens.pdf De bal bij de burger] (Evelien Tonkens)
*[http://www.flwi.ugent.be/cie/CIE/loobuyck2.htm Multicultureel burgerschap] (Centrum voor Islam in Europa - U Gent)
*[http://www.publiekezaak.nl/Documents/De%20Publieke%20Zaak%20in%20de%2021e%20eeuw.pdf De publieke zaak in de 21-ste eeuw] (De Publieke Zaak)
*[http://www.samenlevingsopbouwwvl.be/docinfo/rapport_Dezeure_en_De_Rynck.pdf Participatie wordt ge(s)maakt!] (Karolien Dezeure en Filip De Rynck)
*[http://www.movisie.nl/Download/Participatiewiel%20aangepast%20April%202010.pdf Participatiewiel ](MOVISIE)

==== Organisaties en bedrijven die het versterken van participatie - al dan niet van bepaalde groepen - als een deel van hun opdracht zien ====

''Wil jouw organisatie of bedrijf mee op de lijst? Stuur dan eenvoudigweg een mailtje met je verzoek naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]''.

{| cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" align="left" width="905" style=""
|-
|
*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 
*[http://www.socius.be SoCiuS]
*[http://www.demos.be Demos]
*[http://www.deverenigdeverenigingen.be/ de Verenigde Verenigingen]
*[http://www.vmc.be Vlaams Minderheden Centrum]

*...
*...
*...
*...
*...
*... 
*...

|
*[http://www.toemeka.be Toemeka]
*[http://www.samenlevingsopbouw.be Samenlevingsopbouw] 
*[http://www.vlaams-netwerk-armoede.be/ Vlaams Netwerk Armoede]
*[http://www.komuituwkot.be/ Kom uit uw Kot]
*[http://www.stratengeneraal.be/ StRaten_Generaal]
*[http://www.antwerpenaantwoord.be Antwerpen aan 't Woord]
*[http://www.curieus.be Curieus]
*[http://www.derodeantraciet.be De Rode Antraciet]
*[http://www.sering.be Sering]
*[http://a-jour.be A-jouR]
*[http://www.mobiel21.be Mobiel 21]
*...
*...
*...

|
*[http://www.vcov.be/ VCOV]
*[http://www.vsknet.be Vlaamse Scholierenkoepel]
*[http://www.doedeskaden.be Doedéskadén]
*[http://www.socialspaces.be/ Social spaces] 
*[http://www.participatiemedia.be/ Participatiemedia] 
*[http://www.luxemburgvzw.be/producties/bij_de_buren6/ Luxemburg vzw - Bij de buren].
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...

|}

Links

2011-06-19T08:28:22Z

Yves Larock:

Op deze linkpagina vind je tal van verwijzingen naar organisaties, instanties, auteurs,... die op één of andere manier iets te maken hebben met het thema participatie. Ken jij zelf nog relevante websites? Mail ze naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]. 

 

==== Intiatiefnemende organisaties van de '''Participatiewiki''' ====

*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 

==== Organisaties en individuen die eveneens artikels publiceren op de Participatiewiki ====

*[http://www.netwerkparticipatie.be Netwerk Participatie]
*[http://Www.socius.be SoCiuS] 

==== Participatie & Burgerschap ====

{| width="919" cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" style=""
|-
|
*[http://pathwaysthroughparticipation.org.uk/ Pathways through Participation project] 
*[http://www.publiek-politiek.nl Insituut voor publiek en politiek]
*[http://www.actiefburgerschap.nl Actief Burgerschap.nl]
*[http://www.vrijwilligersweb.be Vrijwilligersweb.be] 
*[http://www.burgerintiatieven.net Burgerinitiatieven.net]
*[http://www.activecitizenship.net/ ActiveCitizenship.net Europe]
*[http://www.publiekezaak.nl De Publieke Zaak.nl]
*[http://www.dejuistestoel.be/sub/stoel/ Toolbox 50+]

|
*[http://www.cev.be Centre Européene du Volontariat]
*[http://europa.eu/scadplus/glossary/citizenship_nl.htm Europees Burgerschap] 
*[http://www.civnet.org/institucional.html Civitas International]
*[http://www.surrey.ac.uk/politics/ETGACE/ ETGACE-onderzoek]
*[http://www.kuleuven.be/citizenship/ Centre for Citizenship and Democracy (KUL)]
*[http://www.civicus.org/ Civicus]
*[http://www.centrumpp.nl/ Centrum PublieksParticipatie]

|}

==== Democratie ====

*[http://www.democratie.nu Democratie.nu] 
*[http://www.minbzk.nl/onderwerpen/grondwet-en/democratie-en Democratie en burgerschap (Nederl.Minist.Bin.Zak.)]

==== Adviesverstrekking en verkiezingen ====

*[http://www.toemeka.be Toemeka] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger]

==== Faciliteren van participatie(processen) en methoden ====

*[http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/techniek.htm Methoden en technieken voor burgerparticipatie (Inst. Overh. KULeuven)] 
*[http://www.samenlevingsopbouw.be/site/images/PDF/participatiekoffer/handvatten.pdf Participatiehefboom methoden]
*[http://www.peopleandparticipation.net/display/Methods/Home People and Participation]
*[http://www.thecommonwealth.org/Document/154211/162033/youth_participation_toolkits/ Youth Participation Toolkit] 
*[http://www.beleidsimpuls.nl/creatieve_technieken.php Creatieve technieken]
*[http://www.largescaleinterventions.com/start%20methoden.htm Large Scale Interventions]
*[http://pioneersofchange.net/library/dialogue/Dialogue%20Project%20V%202.0c.pdf Mapping Dialogue]
*[http://www.dekrachtvanjestem.be De kracht van je stem]
*[http://www.werk.be/beleid/div/praktijk/toolbox/ Toolbox Evenredige Arbeidsdeelname en Diversiteit] 
*[http://www.iaf-world.org/i4a/pages/Index.cfm?pageid=3331 Core Competencies for Facilitators (IAF)] 
*[http://www.iaf-methods.org/methods The methods of the facilitator (IAF)]
*[http://www.participedia.net/wiki/Welcome_to_Participedia Participedia]

==== Visieteksten ====

*[http://www.cocreatie.net/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=3 Cocreatie] (Stichting Lodewijk de Raet)
*[http://www.actiefburgerschap.nl//cms/bestanden/actief/oratietonkens.pdf De bal bij de burger] (Evelien Tonkens)
*[http://www.flwi.ugent.be/cie/CIE/loobuyck2.htm Multicultureel burgerschap] (Centrum voor Islam in Europa - U Gent)
*[http://www.publiekezaak.nl/Documents/De%20Publieke%20Zaak%20in%20de%2021e%20eeuw.pdf De publieke zaak in de 21-ste eeuw] (De Publieke Zaak)
*[http://www.samenlevingsopbouwwvl.be/docinfo/rapport_Dezeure_en_De_Rynck.pdf Participatie wordt ge(s)maakt!] (Karolien Dezeure en Filip De Rynck)
*[http://www.movisie.nl/Download/Participatiewiel%20aangepast%20April%202010.pdf Participatiewiel ](MOVISIE)

==== Organisaties en bedrijven die het versterken van participatie - al dan niet van bepaalde groepen - als een deel van hun opdracht zien ====

''Wil jouw organisatie of bedrijf mee op de lijst? Stuur dan eenvoudigweg een mailtje met je verzoek naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]''.

{| width="905" cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" align="left" style=""
|-
|
*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 
*[http://www.socius.be SoCiuS]
*[http://www.demos.be Demos]
*[http://www.deverenigdeverenigingen.be/ de Verenigde Verenigingen]
*[http://www.vmc.be Vlaams Minderheden Centrum]

*...
*...
*...
*...
*...
*...

*... 

|
*[http://www.toemeka.be Toemeka]
*[http://www.samenlevingsopbouw.be Samenlevingsopbouw] 
*[http://www.vlaams-netwerk-armoede.be/ Vlaams Netwerk Armoede]
*[http://www.komuituwkot.be/ Kom uit uw Kot]
*[http://www.stratengeneraal.be/ StRaten_Generaal]
*[http://www.antwerpenaantwoord.be Antwerpen aan 't Woord]
*[http://www.curieus.be Curieus]
*[http://www.derodeantraciet.be De Rode Antraciet]
*[http://www.sering.be Sering]
*[http://a-jour.be A-jouR]
*[http://www.mobiel21.be Mobiel 21]
*...
*...
*...
*...
*...

|
*[http://www.vcov.be/ VCOV]
*[http://www.vsknet.be Vlaamse Scholierenkoepel]
*[http://www.doedeskaden.be Doedéskadén]
*[http://www.socialspaces.be/ Social spaces] 
*[http://www.participatiemedia.be/ Participatiemedia] 
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...

|}

Links

2011-06-19T08:26:24Z

Yves Larock:

Op deze linkpagina vind je tal van verwijzingen naar organisaties, instanties, auteurs,... die op één of andere manier iets te maken hebben met het thema participatie. Ken jij zelf nog relevante websites? Mail ze naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]. 

 

==== Intiatiefnemende organisaties van de '''Participatiewiki''' ====

*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 

==== Organisaties en individuen die eveneens artikels publiceren op de Participatiewiki ====

*[http://www.netwerkparticipatie.be Netwerk Participatie]
*[http://Www.socius.be SoCiuS] 

==== Participatie & Burgerschap ====

{| width="919" cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" style=""
|-
|
*[http://pathwaysthroughparticipation.org.uk/ Pathways through Participation project] 
*[http://www.publiek-politiek.nl Insituut voor publiek en politiek]
*[http://www.actiefburgerschap.nl Actief Burgerschap.nl]
*[http://www.vrijwilligersweb.be Vrijwilligersweb.be] 
*[http://www.burgerintiatieven.net Burgerinitiatieven.net]
*[http://www.activecitizenship.net/ ActiveCitizenship.net Europe]
*[http://www.publiekezaak.nl De Publieke Zaak.nl]

|
*[http://www.cev.be Centre Européene du Volontariat]
*[http://europa.eu/scadplus/glossary/citizenship_nl.htm Europees Burgerschap] 
*[http://www.civnet.org/institucional.html Civitas International]
*[http://www.surrey.ac.uk/politics/ETGACE/ ETGACE-onderzoek]
*[http://www.kuleuven.be/citizenship/ Centre for Citizenship and Democracy (KUL)]
*[http://www.civicus.org/ Civicus]
*[http://www.centrumpp.nl/ Centrum PublieksParticipatie]

|}

==== Democratie ====

*[http://www.democratie.nu Democratie.nu] 
*[http://www.minbzk.nl/onderwerpen/grondwet-en/democratie-en Democratie en burgerschap (Nederl.Minist.Bin.Zak.)]

==== Adviesverstrekking en verkiezingen ====

*[http://www.toemeka.be Toemeka] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger]

==== Faciliteren van participatie(processen) en methoden ====

*[http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/techniek.htm Methoden en technieken voor burgerparticipatie (Inst. Overh. KULeuven)] 
*[http://www.samenlevingsopbouw.be/site/images/PDF/participatiekoffer/handvatten.pdf Participatiehefboom methoden]
*[http://www.peopleandparticipation.net/display/Methods/Home People and Participation]
*[http://www.thecommonwealth.org/Document/154211/162033/youth_participation_toolkits/ Youth Participation Toolkit] 
*[http://www.beleidsimpuls.nl/creatieve_technieken.php Creatieve technieken]
*[http://www.largescaleinterventions.com/start%20methoden.htm Large Scale Interventions]
*[http://pioneersofchange.net/library/dialogue/Dialogue%20Project%20V%202.0c.pdf Mapping Dialogue]
*[http://www.dekrachtvanjestem.be De kracht van je stem]
*[http://www.werk.be/beleid/div/praktijk/toolbox/ Toolbox Evenredige Arbeidsdeelname en Diversiteit] 
*[http://www.iaf-world.org/i4a/pages/Index.cfm?pageid=3331 Core Competencies for Facilitators (IAF)] 
*[http://www.iaf-methods.org/methods The methods of the facilitator (IAF)]
*[http://www.participedia.net/wiki/Welcome_to_Participedia Participedia]

==== Visieteksten ====

*[http://www.cocreatie.net/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=3 Cocreatie] (Stichting Lodewijk de Raet)
*[http://www.actiefburgerschap.nl//cms/bestanden/actief/oratietonkens.pdf De bal bij de burger] (Evelien Tonkens)
*[http://www.flwi.ugent.be/cie/CIE/loobuyck2.htm Multicultureel burgerschap] (Centrum voor Islam in Europa - U Gent)
*[http://www.publiekezaak.nl/Documents/De%20Publieke%20Zaak%20in%20de%2021e%20eeuw.pdf De publieke zaak in de 21-ste eeuw] (De Publieke Zaak)
*[http://www.samenlevingsopbouwwvl.be/docinfo/rapport_Dezeure_en_De_Rynck.pdf Participatie wordt ge(s)maakt!] (Karolien Dezeure en Filip De Rynck)
*[http://www.movisie.nl/Download/Participatiewiel%20aangepast%20April%202010.pdf Participatiewiel ](MOVISIE)

==== Organisaties en bedrijven die het versterken van participatie - al dan niet van bepaalde groepen - als een deel van hun opdracht zien ====

''Wil jouw organisatie of bedrijf mee op de lijst? Stuur dan eenvoudigweg een mailtje met je verzoek naar [mailto://participatiewiki@de-raet.be participatiewiki@de-raet.be]''.

{| width="905" cellspacing="1" cellpadding="1" border="0" align="left" style=""
|-
|
*[http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet] 
*[http://www.sociumi.be Sociumi] 
*[http://www.dewakkereburger.be De Wakkere Burger] 
*[http://www.socius.be SoCiuS]
*[http://www.demos.be Demos]
*[http://www.deverenigdeverenigingen.be/ de Verenigde Verenigingen]
*[http://www.vmc.be Vlaams Minderheden Centrum]

*...
*...
*...
*...
*...
*...

*... 

|
*[http://www.toemeka.be Toemeka]
*[http://www.samenlevingsopbouw.be Samenlevingsopbouw] 
*[http://www.vlaams-netwerk-armoede.be/ Vlaams Netwerk Armoede]
*[http://www.komuituwkot.be/ Kom uit uw Kot]
*[http://www.stratengeneraal.be/ StRaten_Generaal]
*[http://www.antwerpenaantwoord.be Antwerpen aan 't Woord]
*[http://www.curieus.be Curieus]
*[http://www.derodeantraciet.be De Rode Antraciet]
*[http://www.sering.be Sering]
*[http://a-jour.be A-jouR]
*[http://www.mobiel21.be Mobiel 21]
*...
*...
*...
*...
*...

|
*[http://www.vcov.be/ VCOV]
*[http://www.vsknet.be Vlaamse Scholierenkoepel]
*[http://www.doedeskaden.be Doedéskadén]
*[http://www.socialspaces.be/ Social spaces] 
*[http://www.participatiemedia.be/ Participatiemedia] 
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...
*...

|}

Inspirerend faciliteren van participatie

2011-05-27T12:26:42Z

Yves Larock:

Uit de actuele managementliteratuur over leiderschap – bijvoorbeeld van auteurs als Collins<ref>Collins, J. (2005). Good to great. Waarom sommige bedrijven een sprong vooruit maken en anderen niet?. Amsterdam: Business Contact.</ref>, Covey <ref>Covey. S.R. (2005). De achtste eigenschap: van effectiviteit naar inspiratie. Amsterdam: Uitgeverij Business Contact.</ref>, Hartog <ref>Hartog (den), D.N., Koopman, P., Muijen (van), J.J. (1997). Inspirerend leiderschap in organisaties. Schoonhoven: Academic Service.</ref>, Kets de Vries<ref>Kets De Vries, M. (2007). Leiderschap ontraadseld. Schoonhoven: Academic Service.</ref>, Kim Berg<ref>Kim Berg, I.,&amp; Szabo, P. (2006). Oplossingsgericht coachen. Zaltbollem: Thema.</ref>, Verhoeven<ref>Verhoeven, W. (2000). Coachend gesprekken voeren. Opleiding &amp; Ontwikkeling, 2000 (10), 13-17.</ref> – kunnen we direct enkele concrete aanbevelingen destilleren over de concrete interactie tussen facilitator en de participant. We sommen er een vijventwintigtal op.

Je kunt deze aanbevelingen ook als checklist gebruiken. 

*Begin met een gemeenschappelijk doel in gedachten te brengen.
*Bewaak de kern.
*Denk win-win.
*Eerst begrijpen, dan begrepen worden.
*Ambieer vooruitgang, maar heb ook geduld.
*Doe de dingen graag.
*Blijf nederig en vermijd machtsmisbruik.
*Ontwikkel uw vlotheid in het spreken voor een groep
*Laat zien dat je actief luistert.
*Geef eerlijke feedback.
*Stel rake [http://participatiewiki.be/wiki/index.php/Vragen_stellen_als_kerncompetentie_in_participatieprocessen vragen].
*Hanteer een [[Coachende stijl van begeleiden|coachende stijl van begeleiden]]. 
*Draag er zorg voor dat de participanten echt inspraak hebben.
*Blok (ook de schijnbaar vergezochte) ideeën van de participanten nooit direct af.
*Installeer openheid.
*Blijf niet te lang steken in analyse van de problemen. Focus op de oplossingen.
*Hou de idee van [[Co-creatie|cocreatie]] in je achterhoofd.
*Kom je afspraken altijd na.
*Bekritseer burgers/medewerkers nooit openlijk.
*Zorg voor resultaten.
*Appelleer aan de hoop die betrokken koesteren.
*Toon optimisme.
*Heb interesse voor persoonlijke problematieken.
*Gebruik humor.
*Zorg dat je bereikbaar bent.
*Beantwoord vragen.
*Moedig betrokkenen aan om initiatief te nemen.

 

----

=== Referenties ===

Onderstaande tekst is een bewerking van een tekst die werd opgenomen in verschillende tekstbundels bij cursussen van Stichting Lodewijk de Raet, ondermeer in de syllabus van de [http://www.de-raet.be/vorming/index.php/vorming-op-vraag/specifiek-aanbod cursus 'Overleggen met de burger']. 

 

<references />

[[Category:Faciliteren_participatie]] [[Category:Competenties]] [[Category:Adviesraden]] [[Category:Burgerschap]] [[Category:Werken_met_groepen]]

Participatiemethoden - generieke aandachtspunten

2011-05-27T12:17:22Z

Yves Larock:

Naargelang van het doel en het gewenste niveau van participatie, ga je andere participatiemethoden inzetten (zie [[Participatiemethoden - overzicht|overzicht]]). Afhankelijk van de gehanteerde methode moet de facilitator natuurlijk met andere aandachtspunten rekening houden. De volgende aandachtspunten zijn evenwel generiek van aard, in de zin dat we er bij de meeste methoden rekening mee moeten houden. 

*Het resultaat valt en staat met de voorbereiding(-stijd) en de opvolging.
*De belangrijke startvragen bij de voorbereiding zijn:
**Wat is de focus, de bedoeling van het proces?
**Wat is de gemeenschappelijke basis van de deelnemers?
**Wie zijn de [[Stakeholdersanalyse|betrokken partijen]]?
**Welke stappen moeten er gezet worden om de bedoeling te bereiken?
**Hoe garanderen we een degelijke opvolging?

*Het doel en mandaat van het participatiemoment moet duidelijk zijn. Dit mandaat moet doorgesproken zijn met het beleid.
*Een duidelijke structuur is immens belangrijk
*Werken in grote groep betekent niet dat je constant in de grote groep zit. Integendeel: het grootste deel van de tijd wordt besteed aan werken in kleine groepen. De kwaliteit van het proces en de resultaten van de kleine groepen bepalen immers in belangrijke mate het resultaat van de grote groep.
*De procesbegeleiding bij grote groepen spitst zich toe op:
**het regisseren van het gebeuren;
**het toelichten van het programma;
**het visueel maken van het proces;
**het verduidelijken van subgroepopdrachten;
**het bewaken van de timing;
**het oog hebben voor het algemene energiepeil;
**het erkennen van emoties en conflicterende belangen;
*De relevante betrokkenen, dus - in voorkomend geval - ook de betrokken politieke mandataris(sen) moeten tijdens het hele proces aanwezig zijn.
*De facilitator beschikt over de nodige vaardigheden en heeft de bevoegdheid om een neutrale positie in te nemen. Idealiter heeft hij/zij zich groot aantal gedragingen en noodzakelijke attitudes eigen gemaakt, te vatten onder de noemer '[[Inspirerend faciliteren van participatie|Inspirerend faciliteren van participatie]]'. 
*Facilitator en deelnemers houden de principes van [[Participatieve besluitvorming]] in hun achterhoofd.
*De accommodatie en materiële structuur (lokaalgrootte en –schikking, presentatie- en ander didactisch materiaal) moeten in orde zijn.

Sociaal-culturele armoedebestrijding

2011-05-22T00:57:09Z

Yves Larock: Nieuwe pagina: Sociaal-cultureel volwassenenwerk wil bijdragen aan een inclusieve en solidaire samenleving, met als uitgangspunt participatie voor en van iedereen. Sociaal-cultureel volwassenenwerk ...

Sociaal-cultureel volwassenenwerk wil bijdragen aan een inclusieve en solidaire samenleving, met als uitgangspunt participatie voor en van iedereen. Sociaal-cultureel volwassenenwerk is bijgevolg onvermijdelijk een partner in de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting.

== De lange weg naar gelijke kansen ==

Akkoord, de markt en het beleid zijn in belangrijke mate verantwoordelijk voor het ontstaan en het voortbestaan van armoede en sociale uitsluiting. Laat politici en sociale partners het dan maar oplossen, kan je denken. Maar de geschiedenis leert ons dat veel pogingen uit die hoek om armoede te bestrijden nieuwe vormen van sociale uitsluiting met zich meebrengen. En dat armoede ten gronde bestrijden onmogelijk is van de ene dag op de andere. Moeten we in immobilisme vervallen? Ik denk het niet. In de sector van het sociaal-cultureel volwassenenwerk zijn we het gewoon om naar de samenleving te kijken als een historisch proces. Maatschappelijke uitdagingen en sociale problemen, waaronder armoede, kunnen niet binnen de grenzen van concrete en planmatige veranderingsacties ‘opgelost’ worden. Dat weten we al langer. Met sociaal-culturele initiatieven kunnen we wel reeds ingezette en in te zetten ontwikkelingen in de samenleving ondersteunen. Op die manier bekeken, lossen ook sociaal-culturele praktijken in strijd tegen armoede het armoedeprobleem niet in één vingerknip op. Maar ze kunnen wel bijdragen tot ontwikkelingen in onze samenleving in de richting van een grotere maatschappelijke gelijkheid met mogelijkheden voor iedereen om een menswaardig bestaan te leiden. Geen positie innemen ten aanzien van de armoedeproblemen in onze samenleving lijkt me overigens geen optie voor een sector die op de naad tussen individu en samenleving en met als missie een inclusieve en solidaire samenleving maatschappelijk gewenste veranderingen voor ogen houdt.

== Ruimte voor een sociaal-cultureel offensief ==

Pleitbezorgers van de actieve welvaartstaat beschouwen ‘een degelijke job’ als de beste weg uit en een garantie tegen de armoede. De nadruk in het heersende debat over armoede ligt dan ook erg sterk op activering en arbeidsmarkt. Maar werk alleen brengt geen voldoende oplossing. Onderzoekers stelden weliswaar vast dat op korte termijn tewerkstelling de kans gevoelig verhoogt om uit armoede te raken. Maar het verzekeren van minimumkwalificaties levert meer duurzame effecten op in de strijd tegen armoede (De Blander, Nicaise en Van Den Broeck, 2005). Een pleidooi voor meer investeringen in onderwijs, volwasseneneducatie en bij uitbreiding ook het informeel leren. Personen in armoede zelf vinden op hun beurt sociale netwerken en verbetering in emotioneel welzijn en relaties met partner, kinderen, familie en vrienden belangrijker dan arbeid en onderwijs (Thys e.a., 2004). Besteden we in de strijd tegen armoede naast aandacht voor (arbeidsmarkt)activering aandacht aan informeel leren en het ondersteunen van sociale netwerken, dan komt ook het sociaal-cultureel volwassenenwerk nadrukkelijk in het vizier. De roep om een levendig sociaal-cultureel leven, waar mensen – ook mensen in armoede – eigen projecten aanpakken en ageren past in dit kader. Naast inzet op de grote systemen als de arbeidsmarkt en de sociale zekerheid is er ook ruimte voor een sociaal-cultureel offensief.

== Sociaal-cultureel volwassenenwerk drie keer uitgedaagd ==

=== Sociaal-culturele participatie ===

Sociaal-culturele volwassenenwerk kan het recht op vrije tijd openen en kansen bieden aan mensen in armoede om te participeren aan het eigen sociaal-culturele aanbod. Op die manier kan het sociaal-cultureel volwassenenwerk sociaal isolement helpen doorbreken. Maar het sociaal-cultureel volwassenenwerk moet dan wel zelf inclusief werken. Ondanks vele inspanningen blijft het sociaal-cultureel volwassenenwerk in belangrijke mate een middenklassenfenomeen. Het verenigingsleven kampt met een participatiekloof tussen hoog- en laagopgeleiden. De invloed van het onderwijsniveau wordt steeds sterker, het risico op sociale uitsluiting en niet-participatie van laaggeschoolden steeds groter (Smits & Elchardus, 2009). De participatie aan het sociaal-cultureel werk weerspiegelt onze hedendaagse duale samenleving met winnaars en verliezers. Het sociaal-cultureel werk bereikt in hoofdzaak de grote middengroep in de samenleving (bij benadering 70%) en in veel mindere mate mensen die in armoede en sociale uitsluiting leven (bij benadering 20%), noch de happy few van zeer rijke mensen (bij benadering 10%). Die laatste groep kan zich op zowat alle levensdomeinen op eigen kracht omkaderen en is daardoor vrij onafhankelijk van collectieve voorzieningen en acties. Meer participatie van wie vandaag niet of weinig participeert, gaat samen met het openbreken en verruimen van de dominante middenklassencultuur (Geldof en Driessens, 2008).

=== Maatschappelijke participatie ===

Het sociaal-cultureel volwassenenwerk kan ook sociale uitsluiting wegwerken of maatschappelijke participatie op andere domeinen dan dat van de vrije tijd bevorderen. Het sociaal-cultureel werk speelt traditioneel haar rol op de naad tussen individu en samenleving en houdt daarbij veranderingen voor ogen in de richting van een solidaire en inclusieve samenleving. Deze ambities reiken verder dan het domein van de vrije tijd. Om die ambities waar te maken, ondersteunt het sociaal-cultureel volwassenenwerk ook actief veranderingsprocessen op andere levensdomeinen. Onder meer op de domeinen werk, onderwijs, huisvesting en gezondheid zijn specifieke mechanismen verantwoordelijk voor de uitsluiting van mensen. Op die domeinen kan het sociaal-cultureel volwassenenwerk als deskundige partner individuele en maatschappelijke veranderingen ondersteunen en zo concrete uitsluitingmechanismen counteren.

=== Het maatschappelijk debat ===

Anne Van Lancker, voormalig lid van het Europees parlement voor de sp.a, mist een aantal dingen in het Belgische en Europese armoedebeleid (in Brumagne, 2002) : “een antwoord op de vraag hoe het komt dat een samenleving er nooit in lukt kansarmoede uit te bannen, maar ze integendeel zelf genereert. Kunnen we dan bij wijze van spreken geen zand in de motor van de economie strooien, zodat ze zichzelf zou corrigeren? Er moet meer gebeuren dan de pogingen om armen weer te laten aansluiten. We moeten veel meer op voorhand de vraag stellen of dit soort economie en dit type van economische groei niet tot uitsluiting zal leiden.” Sociaal-cultureel volwassenenwerk dat dit soort vragen stelt en in de publieke aandacht plaatst, neemt een betekenisvolle rol op in de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting. Sociaal-cultureel volwassenenwerk kan, moet met andere woorden ook structurele oorzaken van armoede benoemen, alternatieven formuleren en zo de samenleving bewegen tot gewenste verandering. Sociaal-cultureel volwassenenwerk dat standpunten inneemt in publieke en politieke discussies, dat standpunten van anderen en de consequenties ervan zichtbaar maakt, weegt op het maatschappelijk debat over armoede. De inzet van het sociaal-cultureel volwassenenwerk in het maatschappelijk debat is niet vrijblijvend, maar gericht op een meer sociaal rechtvaardige samenleving.

== Zelf initiatief nemen? ==

Wil ook jij je werking openstellen voor mensen in armoede? Plan je interventies om sociale uitsluiting in onze samenleving tegen te gaan? Ben je erop gebrand om mee het maatschappelijk debat over armoede en sociale uitsluiting te voeren? Neem dan een kijkje op [http://wiki.socius.be/wiki/Categorie:Armoedebestrijding wiki.socius.be/wiki/Categorie:Armoedebestrijding]. Je vindt er bouwstenen voor een visie, inspiratie in leerrijke praktijken, een overzicht van organisaties die je kunnen steunen en inspirerende literatuur. Heb je zelf tips of relevante praktijkervaring? Laat het ons weten! Via [http://wiki.socius.be/wiki/Categorie:Armoedebestrijding wiki.socius.be/wiki/Categorie:Armoedebestrijding] kan je kennis en ervaring delen met andere sociaal-cultureel werkers.

=== Literatuur ===

Brumagne, A. (2002). Anne Van Lancker. Je kan niet spreken over armoede zonder het te hebben over rijkom. In A. Brumagne, J. Dewulf, J. Rasking, J. Vandaele & M. Van de Looverbosch (Red.), De armoede uitgedaagd. Interviews over armoede en uitsluiting (pp. 73-82). Leuven: Acco.

De Blander, R., Nicaise, I. & Van Den Broeck, G. (2005). Maatschappelijke keuzen, structurele armoede en sociale kost. Leuven: KULeuven – HIVA.

Geldof, D. & Driessens, K. (2008). Over culturele armoede, armoedecultuur en betrokkenheid. Reflecties over participatie aan en het recht op (eigen?)cultuur. Momenten, (2), 20-28.

Smits, W. & Elchardus, M. (2009). Vlaanderen sociaal bekabeld. In: Vanderleyden, L., Callens, M. & Noppe, J. (Red.), De sociale staat van Vlaanderen 2009 (pp. 235 – 278). Brussel: Studiedienst van de Vlaamse Regering.

Vos, I. (2003). Cultuurparticipatie en maatschappelijk kwetsbare groepen. Brussel: CultuurNet Vlaanderen.

 

 

[[Categorie:Diversiteit]]
[[Categorie:Sociale participatie]]

Zoekconferentie

2011-05-17T23:19:39Z

Yves Larock:

Tekst overgenomen uit:

*Van der Zouwen , T. (2005). Gebruik van large scale intervention methoden. [http://www.largescaleinterventions.com/documents/Toolbox%20LGI%20methoden.pdf www.largescaleinterverntions.com/toolbox] (geraadpleegd op 1/4/2011).
*Loyens, K. & Van de Walle, S. (2006). Methoden en technieken van burgerparticipatie. Leuven: Instituut voor de overheid -- te vinden op de [http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/ website van het Instituut voor de overheid] (geraadpleegd op 1/4/2011).

 

=== [[Participatiemethoden - overzicht|Participatieniveau]] = consulteren + cocreëren ===

=== Omschrijving ===

Het doel van een zoekconferentie is om een beeld te creëren van een wenselijke en bereikbare toekomst, alsook de ontwikkeling van een strategisch plan en/of van actieplannen. De zoekconferentie kan dus gebruikt worden als onderdeel van een transformatieproces, van een strategische planning en van beleidsvorming. Zoekconferenties zijn ook nuttig bij

*de creatie van nieuwe organisatievormen die om kunnen gaan met dringende of verwaarloosde zaken;
*het rationaliseren van belangrijke conflicten in een strategische context;
*bij het anticiperen en reageren op impactvolle ontwikkelingen;
*bij het zoeken naar een of meerdere thema’s voor professionalisering of onderzoek.

=== Sterke punten ===

*Omdat er op voorhand geen vaste probleemdefiniëring is, worden burgers/medewerkers zeer vroeg betrokken in het beleidsproces. Hierdoor hebben ze de vrijheid om eigen perspectieven en ervaringen aan bod te laten komen.
*Er worden onmiddellijk concrete acties geformuleerd voor de implementatie van de aanbevelingen. Dit doet de uitvoerbaarheid van de voorgestelde maatregelen toenemen.
*Men bekomt (idealiter) een gemeenschappelijke visie en gezamenlijke doelstellingen.
*Men tracht zowel wenselijke als haalbare objectieven te formuleren.
*Dit instrument kan gebruikt worden bij uiteenlopende beleidskwesties, maar is vooral geschikt voor ongestructureerde en complexe problemen waarbij meerdere stakeholders betrokken zijn.
*Men richt zich op de lange termijn, wat de duurzaamheid van beslissingen ten goede komt.
*Zoekconferenties zetten ‘het hele systeem in één kamer’: iedereen die belang heeft in de beleidsagenda wordt uitgenodigd, terwijl deze personen elkaar gewoonlijk niet ontmoeten.
*Men kan de standvastigheid en flexibiliteit van een beleid toetsen door zich de vraag te stellen of het nog zal standhouden in de toekomst.
*Deze techniek is ook geschikt om MBB’s bij het beleid te betrekken. door het scheppen van verschillende scenario’s wordt de toekomst voor hen minder onzeker en bedreigend, maar net vatbaar omdat ze zelf een motor voor verandering zijn. Indien men deze groepen wil betrekken duurt het proces bij voorkeur langer, zodat men de deelnemers de nodige tijd kan geven om – vertrekkende van hun concrete ervaringen – te komen tot enkele wenselijke scenario’s.

=== Zwakke punten ===

*Het is niet eenvoudig om tot een consensus te komen. Conflicten en verschillen worden dus niet steeds opgelost.
*Bij gebrek aan goede begeleiding van het proces kan het resulteren in onrealistische verwachtingen en onhaalbare doelstellingen.
*Indien er geen professionele moderator is, bestaat het risico dat niet alle standpunten aan bod komen.

=== Tips bij gebruik ===

*Zorg ervoor dat alle belangrijke stakeholders aanwezig zijn, zodat zoveel mogelijk perspectieven aan bod kunnen komen en men rekening kan houden met de verschillende belangen in de samenleving.
*Professionele ondersteuning door een bekwame moderator is een succesvoorwaarde. Hij/zij beschikt over de nodige vaardigheden en heeft de bevoegdheid om een neutrale positie in te nemen. Idealiter heeft hij/zij zich een groot aantal gedragingen en noodzakelijke attitudes eigen gemaakt, te vatten onder de noemer '[[Inspirerend faciliteren van participatie|Inspirerend faciliteren van participatie]]'.
*Besteed in de voorbereiding vooral veel tijd aan het rekruteren van de deelnemers om een zo gevarieerd en ‘volledig’ mogelijke groep te bekomen.
*Sowieso nuttig is het om ook rekening te houden met de meer [[Participatiemethoden - generieke aandachtspunten|generieke aandachtspunten]] die voor de meeste participatiemethoden gelden.

=== Bereik ===

*Relatief beperkte groep specifieke stakeholders, vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties of belanghebbende personen (20 à 65) die erg betrokken zijn bij het thema, maar niet behoren tot de groep van experts.
*Deze techniek is ook geschikt om groepen met minder behartigde belangen te betrekken bij het beleid.

=== Kostprijs ===

De kostprijs is vooral afhankelijk van het aantal deelnemers en de opzet (bv. huur van locatie, eventuele financiële tegemoetkoming voor moderator, data-analyse en rapportage). Als de opzet erg groot is, vergt het veel financiële middelen en inzet, maar het is een techniek die bij complexe problemen kostenefficiënter is dan maanden– of jarenlang debat.

[[Categorie:Methoden]]

Participatiemethoden - overzicht

2011-05-17T07:20:28Z

Yves Larock:

Het onderstaande overzicht werd opgemaakt in het kader van een onderzoek<ref>Loyens, K. & Van de Walle, S. (2006). Methoden en technieken van burgerparticipatie. Leuven: Instituut voor de overheid -- te vinden op een [http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/ webpagina] van het Instituut voor de overheid (geraadpleegd op 1/4/2011).</ref> van het [http://soc.kuleuven.be/io/ned/ Instituut voor de overheid] (K.U. Leuven, Faculteit Sociale Wetenschappen). Door [http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/ hier] te klikken kom je rechtstreeks terecht op de webpagina van het desbetreffende onderzoek. 

{| border="1" class="wikitable" style="border: 1px solid; border-collapse: collapse; width: 801px; height: 360px;"
|-
!    Participatieniveau
!    Rol participant
!    Methoden
|-
|    Informeren
|    Toehoorder
|
*[[Digitaal debat|Digitaal debat]]
*[[Geschreven informatie|Geschreven informatie]]
*[[Hoorzitting|Hoorzitting]]

wordt nog verder aangevuld...

|-
|    Consulteren
|    Geconsulteerde
|
*[[Deliberative Polling®|Deliberative Polling®]]
*[[Digitaal debat|Digitaal debat]]
*[[Dynamic mindmapping|Dynamic mindmapping]]
*[[Elektronische consultatie - Webconsultatie|Elektronische consultatie - Webconsultatie]]
*[[Enquête - Survey|Enquête/Survey]]
*[[Fishbowl discussie|Fishbowl discussie]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[Scenarioplanning|Scenarioplanning]]
*[[Zoekconferentie|Zoekconferentie]]



wordt nog verder aangevuld... 

|-
|    Adviseren
|    Adviseur
|
*[[Adviescommissie|Adviescommissie]]
*[[Burgerjury|Burgerjury]]
*[[Consensusconferentie|Consensusconferentie]]
*[[Dialoogmethode|Dialoogmethode]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[World Café|World Café]]

 wordt nog verder aangevuld...

|-
|    [[Cocreatie|Cocreëren]]
|    Partner
|
*[[Dialoogmethode|Dialoogmethode]]
*[[Design workshop|Design workshop of Charette]]
*[[Open Space Technology|Open Space Technology]]
*[[Scenarioplanning|Scenarioplanning]]
*[[Versnellingskamer of Brainbox|Versnellingskamer/Brainbox]]
*[[World Café|World Café]]
*[[Zoekconferentie|Zoekconferentie]]

wordt nog verder aangevuld...

|-
|    Zelfbeheer
|    Beslisser
|
*[[Consensusconferentie|Consensusconferentie]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[Referendum|Referendum]]

wordt nog verder aangevuld...

|}

 '''Referenties'''

<references /> 

[[Category:Methoden]] [[Category:Werken_met_groepen]] [[Category:Faciliteren_participatie]] [[Category:Beleidsparticipatie]] [[Category:Burgerschap]]

Participatiemethoden - overzicht

2011-05-17T07:17:26Z

Yves Larock:

Het onderstaande overzicht werd opgemaakt in het kader van een onderzoek<ref>Loyens, K. &amp; Van de Walle, S. (2006). Methoden en technieken van burgerparticipatie. Leuven: Instituut voor de overheid -- te vinden op een [http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/ webpagina] van het Instituut voor de overheid (geraadpleegd op 1/4/2011).</ref> van het [http://soc.kuleuven.be/io/ned/ Instituut voor de overheid] (K.U. Leuven, Faculteit Sociale Wetenschappen). Door [http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/ hier] te klikken kom je rechtstreeks terecht op de webpagina van het desbetreffende onderzoek. 

{| border="1" style="border: 1px solid; border-collapse: collapse; width: 801px; height: 360px;" class="wikitable"
|-
!    Participatieniveau
!    Rol participant
!    Methoden
|-
|    Informeren
|    Toehoorder
|
*[[Digitaal debat|Digitaal debat]]
*[[Geschreven informatie|Geschreven informatie]]
*[[Hoorzitting|Hoorzitting]]

wordt nog verder aangevuld...

|-
|    Consulteren
|    Geconsulteerde
|
*[[Deliberative Polling®|Deliberative Polling®]]
*[[Digitaal debat|Digitaal debat]]
*[[Dynamic mindmapping|Dynamic mindmapping]]
*[[Elektronische consultatie - Webconsultatie|Elektronische consultatie - Webconsultatie]]
*[[Enquête - Survey|Enquête/Survey]]
*[[Fishbowl discussie|Fishbowl discussie]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[Scenarioplanning|Scenarioplanning]]
*[[Zoekconferentie|Zoekconferentie]]



wordt nog verder aangevuld... 

|-
|    Adviseren
|    Adviseur
|
*[[Adviescommissie|Adviescommissie]]
*[[Burgerjury|Burgerjury]]
*[[Consensusconferentie|Consensusconferentie]]
*[[Dialoogmethode|Dialoogmethode]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[World Café|World Café]]

 wordt nog verder aangevuld...

|-
|    [[Cocreatie|Cocreëren]]
|    Partner
|
*[[Dialoogmethode|Dialoogmethode]]
*[[Design workshop|Design workshop of Charette]]
*[[Open Space Technology|Open Space Technology]]
*[[Scenarioplanning|Scenarioplanning]]
*[[Versnellingskamer of Brainbox|Versnellingskamer/Brainbox]]
*[[World Café|World Café]]
*[[Zoekconferentie|Zoekconferentie]]

wordt nog verder aangevuld...

|-
|    Zelfbeheer
|    Beslisser
|
*[[Consensusconferentie|Consensusconferentie]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[Referendum|Referendum]]

wordt nog verder aangevuld...

|}

 '''Referenties'''

<references /> 

[[Categorie:Methoden]]
[[Categorie:Werken met groepen]]
[[Categorie:Faciliteren participatie]]
[[Categorie:Beleidsparticipatie]]
[[Categorie:Burgerschap]]

Participatiemethoden - overzicht

2011-05-17T07:16:05Z

Yves Larock:

Het onderstaande overzicht werd opgemaakt in het kader van een onderzoek <ref>Loyens, K. & Van de Walle, S. (2006). Methoden en technieken van burgerparticipatie. Leuven: Instituut voor de overheid -- te vinden op een [http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/ webpagina] van het Instituut voor de overheid (geraadpleegd op 1/4/2011).</ref> van het [http://soc.kuleuven.be/io/ned/ Instituut voor de overheid] (K.U. Leuven, Faculteit Sociale Wetenschappen). Door [http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/ hier] te klikken kom je rechtstreeks terecht op de webpagina van het desbetreffende onderzoek. 

{| border="1" class="wikitable" style="border: 1px solid; border-collapse: collapse; width: 801px; height: 360px;"
|-
!    Participatieniveau
!    Rol participant
!    Methoden
|-
|    Informeren
|    Toehoorder
|
*[[Digitaal debat|Digitaal debat]]
*[[Geschreven informatie|Geschreven informatie]]
*[[Hoorzitting|Hoorzitting]]

wordt nog verder aangevuld...

|-
|    Consulteren
|    Geconsulteerde
|
*[[Deliberative Polling®|Deliberative Polling®]]
*[[Digitaal debat|Digitaal debat]]
*[[Dynamic mindmapping|Dynamic mindmapping]]
*[[Elektronische consultatie - Webconsultatie|Elektronische consultatie - Webconsultatie]]
*[[Enquête - Survey|Enquête/Survey]]
*[[Fishbowl discussie|Fishbowl discussie]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[Scenarioplanning|Scenarioplanning]]
*[[Zoekconferentie|Zoekconferentie]]



wordt nog verder aangevuld... 

|-
|    Adviseren
|    Adviseur
|
*[[Adviescommissie|Adviescommissie]]
*[[Burgerjury|Burgerjury]]
*[[Consensusconferentie|Consensusconferentie]]
*[[Dialoogmethode|Dialoogmethode]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[World Café|World Café]]

 wordt nog verder aangevuld...

|-
|    [[Cocreatie|Cocreëren]]
|    Partner
|
*[[Dialoogmethode|Dialoogmethode]]
*[[Design workshop|Design workshop of Charette]]
*[[Open Space Technology|Open Space Technology]]
*[[Scenarioplanning|Scenarioplanning]]
*[[Versnellingskamer of Brainbox|Versnellingskamer/Brainbox]]
*[[World Café|World Café]]
*[[Zoekconferentie|Zoekconferentie]]

wordt nog verder aangevuld...

|-
|    Zelfbeheer
|    Beslisser
|
*[[Consensusconferentie|Consensusconferentie]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[Referendum|Referendum]]

wordt nog verder aangevuld...

|}

 Referenties

<references>

[[Category:Methoden]] [[Category:Werken_met_groepen]] [[Category:Faciliteren_participatie]] [[Category:Beleidsparticipatie]] [[Category:Burgerschap]]

Participatiemethoden - overzicht

2011-05-17T07:15:23Z

Yves Larock:

Het onderstaande overzicht werd opgemaakt in het kader van een onderzoek <ref>Loyens, K. & Van de Walle, S. (2006). Methoden en technieken van burgerparticipatie. Leuven: Instituut voor de overheid -- te vinden op een [http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/ webpagina] van het Instituut voor de overheid (geraadpleegd op 1/4/2011).</ref> van het [http://soc.kuleuven.be/io/ned/ Instituut voor de overheid] (K.U. Leuven, Faculteit Sociale Wetenschappen). Door [http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/ hier] te klikken kom je rechtstreeks terecht op de webpagina van het desbetreffende onderzoek. 

{| border="1" style="border: 1px solid; border-collapse: collapse; width: 801px; height: 360px;" class="wikitable"
|-
!    Participatieniveau
!    Rol participant
!    Methoden
|-
|    Informeren
|    Toehoorder
|
*[[Digitaal debat|Digitaal debat]]
*[[Geschreven informatie|Geschreven informatie]]
*[[Hoorzitting|Hoorzitting]]

wordt nog verder aangevuld...

|-
|    Consulteren
|    Geconsulteerde
|
*[[Deliberative Polling®|Deliberative Polling®]]
*[[Digitaal debat|Digitaal debat]]
*[[Dynamic mindmapping|Dynamic mindmapping]]
*[[Elektronische consultatie - Webconsultatie|Elektronische consultatie - Webconsultatie]]
*[[Enquête - Survey|Enquête/Survey]]
*[[Fishbowl discussie|Fishbowl discussie]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[Scenarioplanning|Scenarioplanning]]
*[[Zoekconferentie|Zoekconferentie]]



wordt nog verder aangevuld... 

|-
|    Adviseren
|    Adviseur
|
*[[Adviescommissie|Adviescommissie]]
*[[Burgerjury|Burgerjury]]
*[[Consensusconferentie|Consensusconferentie]]
*[[Dialoogmethode|Dialoogmethode]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[World Café|World Café]]

 wordt nog verder aangevuld...

|-
|    [[Cocreatie|Cocreëren]]
|    Partner
|
*[[Dialoogmethode|Dialoogmethode]]
*[[Design workshop|Design workshop of Charette]]
*[[Open Space Technology|Open Space Technology]]
*[[Scenarioplanning|Scenarioplanning]]
*[[Versnellingskamer of Brainbox|Versnellingskamer/Brainbox]]
*[[World Café|World Café]]
*[[Zoekconferentie|Zoekconferentie]]

wordt nog verder aangevuld...

|-
|    Zelfbeheer
|    Beslisser
|
*[[Consensusconferentie|Consensusconferentie]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[Referendum|Referendum]]

wordt nog verder aangevuld...

|}

 Referenties

<references/>

[[Category:Methoden]] [[Category:Werken_met_groepen]] [[Category:Faciliteren_participatie]] [[Category:Beleidsparticipatie]] [[Category:Burgerschap]]

Participatiemethoden - overzicht

2011-05-17T07:14:08Z

Yves Larock:

Het onderstaande overzicht werd opgemaakt in het kader van een onderzoek <ref>Loyens, K. & Van de Walle, S. (2006). Methoden en technieken van burgerparticipatie. Leuven: Instituut voor de overheid -- te vinden op een [http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/ webpagina] van het Instituut voor de overheid (geraadpleegd op 1/4/2011).</ref> van het [http://soc.kuleuven.be/io/ned/ Instituut voor de overheid] (K.U. Leuven, Faculteit Sociale Wetenschappen). Door [http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/ hier] te klikken kom je rechtstreeks terecht op de webpagina van het desbetreffende onderzoek. 

{| border="1" class="wikitable" style="border: 1px solid; border-collapse: collapse; width: 801px; height: 360px;"
|-
!    Participatieniveau
!    Rol participant
!    Methoden
|-
|    Informeren
|    Toehoorder
|
*[[Digitaal debat|Digitaal debat]]
*[[Geschreven informatie|Geschreven informatie]]
*[[Hoorzitting|Hoorzitting]]

wordt nog verder aangevuld...

|-
|    Consulteren
|    Geconsulteerde
|
*[[Deliberative Polling®|Deliberative Polling®]]
*[[Digitaal debat|Digitaal debat]]
*[[Dynamic mindmapping|Dynamic mindmapping]]
*[[Elektronische consultatie - Webconsultatie|Elektronische consultatie - Webconsultatie]]
*[[Enquête - Survey|Enquête/Survey]]
*[[Fishbowl discussie|Fishbowl discussie]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[Scenarioplanning|Scenarioplanning]]
*[[Zoekconferentie|Zoekconferentie]]



wordt nog verder aangevuld... 

|-
|    Adviseren
|    Adviseur
|
*[[Adviescommissie|Adviescommissie]]
*[[Burgerjury|Burgerjury]]
*[[Consensusconferentie|Consensusconferentie]]
*[[Dialoogmethode|Dialoogmethode]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[World Café|World Café]]

 wordt nog verder aangevuld...

|-
|    [[Cocreatie|Cocreëren]]
|    Partner
|
*[[Dialoogmethode|Dialoogmethode]]
*[[Design workshop|Design workshop of Charette]]
*[[Open Space Technology|Open Space Technology]]
*[[Scenarioplanning|Scenarioplanning]]
*[[Versnellingskamer of Brainbox|Versnellingskamer/Brainbox]]
*[[World Café|World Café]]
*[[Zoekconferentie|Zoekconferentie]]

wordt nog verder aangevuld...

|-
|    Zelfbeheer
|    Beslisser
|
*[[Consensusconferentie|Consensusconferentie]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[Referendum|Referendum]]

wordt nog verder aangevuld...

|}

 Referenties

<references/>

[[Category:Methoden]] [[Category:Werken_met_groepen]] [[Category:Faciliteren_participatie]] [[Category:Beleidsparticipatie]] [[Category:Burgerschap]]

Stakeholdersanalyse

2011-05-11T10:04:01Z

Yves Larock:

Om te bepalen wie je in een participatietraject of participatiemoment wel of niet en op welke manier betrekt, maak je gebruik van een 'stakeholdersanalyse'.

{{#widget:Slideshare
|doc=stakeholdersanalyse-110504002800-phpapp01
|width=755
|height=540
}} 

[[Category:Methoden]]

Vrijwilligersbeleid

2011-05-11T09:08:32Z

Yves Larock:

== Inleiding ==

Het uitschrijven van een vrijwilligersbeleid zorgt voor het expliciet maken van de intenties van de organisatie naar de vrijwilliger toe. In het vrijwilligersbeleid formuleert de organisatie immers zijn '''visie op vrijwilligerswerk'''. Waarom werkt de organisatie met vrijwilligers? Wat is de plaats van de vrijwilliger in de organisatie? Wat wordt verwacht van de vrijwilliger en wat kan hij op zijn beurt van de organisatie verwachten? Het zijn allemaal vragen waarover binnen de organisatie moet nagedacht worden. Een slecht of niet uitgewerkt personeelsbeleid is vaak de oorzaak van een slecht werkende organisatie. Het personeel vormt immers het kloppende hart. Als ook vrijwilligers deel uitmaken van die organisatie moet ook naar hen toe een weldoordacht beleid gevoerd worden. De praktijk wijst uit dat organisaties die een '''zorgvuldig en modern vrijwilligersbeleid '''voeren, minder te kampen hebben met een tekort aan vrijwilligers.

Het opmaken en vastleggen van een vrijwilligersbeleid - dat aansluit op maatschappelijke trends in het vrijwilligerswerk (zie [http://participatiewiki.be/wiki/index.php/Hedendaags_vrijwilligerswerk hedendaags vrijwilligerswerk]) - is noodzakelijk om duidelijkheid te creëren over het vrijwilligerswerk in de eigen organisatie. Daarnaast vereist vrijwilligersbeleid ook onderhoud: voor het verbeteren van het vrijwilligerswerk is het nodig dat het betreffende beleid '''regelmatig geëvalueerd '''en '''bijgestuurd''' wordt. Het vastleggen van een vrijwilligersbeleid is een belangrijke voorwaarde voor een effectieve en efficiënte uitvoering van het vrijwilligerswerk in een organisatie. Een gebrek aan (eenduidige) visie blokkeert de realisatie van vooruitgang en verbetering.

Organisaties waarin vrijwilligers actief zijn, vertonen qua werkwijze grote onderlinge '''verschillen'''. Vrijwilligersbeleid wordt dan ook niet overal op dezelfde manier ingevuld.

==== Wat is vrijwilligersbeleid? ====

Vrijwilligersbeleid is de schriftelijk weergave van de manier waarop de organisatie met vrijwilligers omgaat of wenst om te gaan. Het Nederlandse Instituut Vrijwillige Inzet, Civiq, omschrijft vrijwilligersbeleid als volgt: “het geheel aan voorwaarden dat nodig is om vrijwilligers binnen een organisatie tot hun recht te laten komen en hun eigen doelstellingen te laten nastreven op een zodanige manier dat de doelstellingen van de organisatie daarmee gediend worden.”(Civiq (2003). Borging van vrijwilligersbeleid. Utrecht: Civiq).

==== Waarom vrijwilligersbeleid? ====

• Het bieden van duidelijkheid aan zowel beroepskrachten als vrijwilligers over het werken met vrijwilligers binnen de organisatie. • Het voorkomen van onduidelijkheden, wrijvingen, conflicten, ongelijke behandeling van vrijwilligers. • Het stimuleren van vrijwilligers en het optimaliseren van hun inzet voor het doel van de organisatie.(Ibid).

==== Wie is betrokken bij het vrijwilligersbeleid? ====

• De vrijwilligers zelf; • De ‘klanten’ die gebruik maken van de diensten van de vrijwilligers; • In beroepsorganisaties: de beroepskrachten waarmee de vrijwilligers (gaan) samenwerken; • Het bestuur of de directie van de organisatie. Iedere partij heeft zijn ideeën over het vrijwilligerswerk. het is belangrijk die ideeën te inventariseren en goed door te praten met de betrokkenen. In elke fase moet er met de betrokkenen gepraat en overlegd worden. Het uiteindelijke resultaat is een vrijwilligersbeleid dat door alle betrokkenen wordt gedragen, niet alleen op papier, maar ook, en vooral in de praktijk. 

==== Inhoud van het vrijwilligersbeleid ====

Enkele '''uitgangspunten '''voor een vrijwilligersbeleid: • De vrijwilligers moeten willen werken binnen de doelstelling van de organisatie; • De ene vrijwilliger is de andere niet: capaciteiten en beschikbaarheid kunnen sterk uiteenlopen. Dat geldt ook voor de motieven: de een doet het werk als zinvolle tijdsbesteding, een ander om contacten te leggen en nog iemand anders om werkervaring op te doen. Als de organisatie hiermee rekening houdt, krijgt ze de juiste vrijwilliger op de juiste plaats. • Vrijwilligers werken vooral voor hun plezier. het werk moet dus niet alleen zinvol zijn, maar ook prettig en interessant. '''Onderdelen''' van het vrijwilligersbeleid: 1. Analyse van de organisatie 2. Visie op het werken met vrijwilligers 3. Taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van vrijwilligers 4. Werving, selectie, introductie en beëindiging 5. Begeleiding 6. Waardering 7. Rechten & plichten

== Analyse van de organisatie ==

Een eerste stap bij het ontwikkelen van een vrijwilligersbeleid is de analyse van de organisatie. Iedereen weet wel ongeveer waarmee de organisatie bezig is. Dit in objectieve algemene bewoordingen formuleren is echter minder evident. Bovendien is het formuleren van de grondvesten van de organisatie niet voldoende, ze moeten ook aan de realiteit getoetst worden.

==== Doelstellingen ====

We kijken hierbij naar de missie, visie en de doelstellingen van de organisatie. Het doel van de organisatie is vaak een uitgangspunt voor het vrijwilligersbeleid. Het is belangrijk dat vrijwilligers het doel kennen en het onderschrijven of uitdragen. In de statuten of in een algemeen beleidsplan vindt u het organisatiedoel. Wat wil de organisatie bereiken (primair doel)? Waar staat de organisatie voor en wat wil ze uitdragen? En hoe of met welke middelen wil de organisatie die doelstelling bereiken (secundair doel)? Wat zijn de belangrijkste kernactiviteiten?

==== Organisatiecultuur ====

Welke cultuur heerst er binnen de organisatie? Kiest de organisatie voor een organisatiecultuur met oog voor de vrijwilliger?

==== Organisatiestructuur ====

Stel een organogram op van de organisatie waarin duidelijk gemarkeerd wordt welke posities door vrijwilligers bekleed worden. Geef hierbij ook een omschrijving van de aanleiding om tot een vrijwilligersbeleid te komen. Wie zal er allemaal betrokken zijn bij de opzet en uitvoering van het vrijwilligersbeleid? En hoe zal dat concreet in zijn werk gaan?

== Visie op het werken met vrijwilligers ==

Het hebben van een uitgesproken visie op vrijwilligers en vrijwilligerswerk is uiterst belangrijk. Vaak doen organisaties beroep op een aantal vrijwilligers voor de uitvoering van losse taken. Het is pas in conflict- of probleemsituaties dat organisaties zich gaan afvragen wat nu eigenlijk de positie van de vrijwilliger binnen de organisatie is. Dit is een omgekeerde manier van redeneren: eigenlijk moeten de positie van de vrijwilligers bij voorbaat vastliggen. De visie op vrijwilligerswerk moet verbonden worden met de '''algemene visie''' van de '''organisatie'''. Immers “zonder verbinding tussen de bestaansgrond van de organisatie en de visie op de bijdrage van vrijwilligers, zal het vrijwilligerswerk zielloos zijn”. (Heinsius, 1998)

Heel concreet is het ontwikkelen van een visie op het werken met vrijwilligers '''nodig '''om: 

*vrijwilligerswerk een plaats te geven in de organisatie die het verdient;
*de organisatie te doordringen van de gevolgen van het werken met vrijwilligers;
*de neuzen in dezelfde richting te zetten en ervoor te zorgen dat de beroepskrachten inzien wat (samen)werken met vrijwilligers kan opbrengen;
*het werken met vrijwilligers voor zowel de organisatie als de vrijwilliger zo effectief mogelijk te maken ( Vananderoye, 2000).

De visie op het vrijwilligerswerk bevat meerdere '''onderdelen''': 

*Wat is uw visie op vrijwilligerswerk als maatschappelijk verschijnsel?
*Waarom werkt uw organisatie met vrijwilligers?
*Wat is de bijdrage van vrijwilligerswerk aan het bereiken van de organisatiemissie?
*Wat is de plaats van het vrijwilligerswerk in de relatie tot het overige werk: afbakening betaald- onbetaald werk?
*Op welke niveaus binnen de organisatie worden vrijwilligers ingezet?
*Hoe werkt de organisatie met vrijwilligers; zijn ze autonoom, werken ze samen met beroepskrachten, worden ze van dichtbij gevolgd of op afstand?
*Wat heeft uw organisatie te bieden aan vrijwilligers?

== Taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van vrijwilligers ==

Het maken van afspraken over taken en bevoegdheden van vrijwilligers en beroepskrachten is van belang voor '''duidelijkheid''' en '''goede samenwerking '''tussen vrijwilligers en beroepskrachten. Wat verwacht de organisatie van de vrijwilliger en wat verwacht de vrijwilliger van de organisatie? Vrijwillig wil niet zeggen vrijblijvend. Er kunnen verwachtingen gesteld worden aan de vrijwilliger. Het is belangrijk dat de vrijwilliger weet wat van hem verwacht wordt en of hij daaraan kan voldoen. Beide partijen hebben er belang bij om de juiste persoon op de juiste plaats te krijgen.

Bij het invullen van taken gaat het vooral om het '''evenwicht '''tussen efficiëntie en voldoening, tussen de wensen van de vrijwilliger en die van de organisatie. Een vrijwilliger wil voldoening halen uit zijn werk, terwijl een organisatie efficiëntie beoogt bij de uitvoering van de taken (Vananderoye, 2001). Lijst eerst de uit te voeren taken op. Groepeer deze vervolgens in evenwichtige takenpakketten. Hou er rekening mee dat vrijwilligers houden van '''variatie''' in het werk en van een zeker mate van '''zelfstandigheid''' in het plannen en uitvoeren van taken.

== Werving, selectie, introductie en beëindiging ==

Dit onderdeel bevat een beschrijving van de wervingsprocedure. Hoe worden vrijwilligers aangetrokken, eventueel geselecteerd en onthaald? In dit deel van het vrijwilligersbeleid bepaal je het wervingsplan, de selectiecriteria en de selectie- en introductieprocedure.

==== Werving en selectie ====

Tegenwoordig maken organisaties steeds meer gebruik van een gericht '''wervings- en selectiebeleid'''. Het is hierbij belangrijk niet enkel te focussen op het werk en de kwaliteitseisen, maar ook oog te hebben voor de '''motieven''' van de potentiële vrijwilliger. Over de het invoeren van een selectiemechanisme binnen het vrijwilligerswerk bestaat zeer veel discussie. In elk geval mogen de selectiecriteria niet drempelverhogend werken. Er wordt eerder geselecteerd op basis van '''wederzijdse verwachtingen '''dan op basis van kwalificatie-eisen. Selectie gaat niet enkel om het invullen van vacatures, maar net zo goed om het vinden van een juiste plek voor de nieuwe vrijwilliger. (Van Putten & Helwegen- Blanksma, 1999)

Een '''verkennend gesprek '''met de nieuwe vrijwilliger is een goed middel om zicht te krijgen op de wederzijdse verwachtingen. Pols zeker naar de motivatie van de vrijwilliger om vrijwilligerswerk te doen en de motivatie om juist bij jouw organisatie aan de slag te gaan. Wat doet de vrijwilliger graag, wat niet? Wat kan de vrijwilliger? Wat niet? Hoeveel tijd? Welke taken? Etc.

''' Voorbeeld van een wervingsplan '''(Verstraete 1994) Onze organisatie • Wat is ons imago, hoe zijn we gekend? • Hoe ziet ons werkgebied eruit? • Op welke voorzieningen kunnen we een beroep doen? • Wat hebben wij vrijwilligers te bieden? Het doel • Voor welke taak zoeken wij vrijwilligers? • Hoeveel vrijwilligers zoeken we? • Binnen welke termijn? De doelgroep • Wie moeten we aanspreken? Wie is er geschikt? Welk profiel? • Waar vinden we zulke mensen? De boodschap • Wat gaan we vertellen? • De vijf W’s: . Wie zoek je . Wat zijn de taken . Waar moet de vrijwilliger werken, waar kan hij terecht voor informatie . Wanneer wordt de vrijwilliger verwacht . Waarom zoekt de organisatie vrijwilligers en waarom zou een vrijwilliger dit werk doen • Hoe zullen we het formuleren? De communicatiekanalen • Welke weg zullen we kiezen? • Mensen mondeling aanspreken? • Mensen schriftelijk aanspreken? • De media gebruiken? Zie ook [http://participatiewiki.be/wiki/index.php/Wervingstechnieken_vrijwilligerswerk wervingstechnieken].

Evaluatie van het plan • Is ons doel goed geformuleerd? • Wie houdt alle gegevens bij voor een verslag? Het draaiboek • Wie doet wat, wanneer, hoe? • Met welke middelen (begroting)?

==== Onthaal en introductie ====

Een goede introductie is primordiaal voor een goed verder verloop van de samenwerking. De introductieperiode heeft een drieledig doel. - inwerken in de taken; - kennismaken met de andere vrijwilligers en de relevante betaalde krachten - verdiepen van de kennismaking met de organisatie als context van de activiteit: de doelstelling van de organisatie, haar structuur en werkwijze, de huisregels en –gewoontes.

==== Samenwerkingsovereenkomst ====

Vaak wordt er (al dan niet na een introductieperiode) een samenwerkingsovereenkomst, vrijwilligersovereenkomst of vrijwilligerscontract afgesloten. Dit is een soort '''contract '''waarin de '''samenwerking, afspraken en wederzijdse rechten en plichten '''beschreven staan. Beide partijen verbinden zich ertoe om die te '''respecteren'''. Het hanteren van dergelijke formele overeenkomst heeft voor- en nadelen. Een overeenkomst schept helderheid, maar kan ook een onnodige belasting vormen voor de vrijwilligers. Sommige organisaties werken met een tussenvorm, zoals bijvoorbeeld een korte '''afsprakenlijst''' die niet per se ondertekend moet worden.

==== Beëindiging ====

Voorzie in je vrijwilligersbeleid ook een procedure voor de beëindiging van een vrijwillig engagement. Vrijwilligerswerk is niet eeuwigdurend, zeker niet in het licht van de ‘nieuwe vrijwilliger’ die voor korte en taakgerichte engagementen kiest. Om uiteenlopende redenen kan het vrijwilligerswerk '''stopgezet''' worden. Het is als organisatie belangrijk om zicht te krijgen op de '''redenen''' van het vertrek. Voorzie daartoe een exit-gesprek en/of een exit-vragenlijst. Vergeet in elk geval de vrijwilliger niet op een gepaste manier te '''bedanken''' voor zijn inzet.

== Begeleiding ==

Een van de belangrijkste voorwaarden voor goed vrijwilligerswerk is een juiste begeleiding van de vrijwilligers. Begeleiding is het '''bijstaan '''van de vrijwilligers opdat ze zich optimaal kunnen '''ontplooien '''en hun taken zo goed mogelijk kunnen uitvoeren. De begeleiding van vrijwilligers moet worden afgestemd op de '''behoefte''' van de vrijwilligers en de '''complexiteit van de taak''', het is een kwestie van '''maatwerk'''. Goede begeleiding zal per vrijwilliger verschillen en is afhankelijk van de kwaliteiten en motivatie van de vrijwilliger (zie ook [http://participatiewiki.be/wiki/index.php/Motivatie_behouden_en_versterken motivatie behouden en versterken]) en de visie, houding en vaardigheden van de begeleid(st)er.

'''Enkele aandachtspunten'''

1. Wie is verantwoordelijk voor de begeleiding van de vrijwilligers in de organisatie? • Wie geeft instructies aan vrijwilliger? • Wat mag de vrijwilliger van de begeleider verwachten? • Wat mag de begeleider van de vrijwilliger verwachten? 2. Hoe verloopt de inhoudelijke aansturing? • Rol van de coördinator van de organisatie • Rol van vrijwilligerscoördinator • Overleg / contactmomenten

'''Communicatie en informatie'''

Het belangrijkste kenmerk van goede communicatie is '''wederkerigheid'''. Communicatie is de samenspraak tussen vrijwilligers en vertegenwoordigers van de organisatie, waarbij zij informatie, ervaringen en opvattingen uitwisselen over de inhoud, organisatie en ontwikkeling van het werk, over het vrijwilligersbeleid en het algemene beleid (Van Putten & Helwegen-Blanksma, 1999). Om hun werk goed te doen hebben vrijwilligers actuele informatie nodig. Verwacht niet van de vrijwilligers dat ze meerdere malen per week vergaderen of dat ze grote hoeveelheden papier doorworstelen. Zorg voor duidelijke communicatie via gekende en toegankelijke kanalen.

'''Soorten informatie'''

• Taakinformatie: om je werk zo goed mogelijk te kunnen doen • Beleidsinformatie: over de koers en het werkplan van de organisatie • Motiverende informatie: over resultaten, interessante ontwikkelingen, kansen etc. Het betreft hier informatie om de betrokkenheid van vrijwilligers te verhogen. • Nieuwtjes: het belang van persoonlijke contacten en ontmoetingen tussen de vrijwilligers kan niet genoeg benadrukt worden.

Deze informatie kan via '''verschillende kanalen '''tot bij de vrijwilligers komen. Denk hierbij aan website, een krantje, een telefoonnummer (infolijn), e-mail, voorstellingsfolder, handleiding, inzage in jaarplannen, evaluatieverslagen etc., kennismakingsmap. Maak hierin een keuze die je consequent uitvoert. Het publiceren van een vrijwilligershandleiding is een zeer goede methode om elke vrijwilliger op de hoogte te brengen van enkele fundamentele elementen van het vrijwilligersbeleid. Het is een korte en duidelijke informatiebrochure gericht aan vrijwilligers.

'''Inspraak'''

Inspraak betekent dat de vrijwilligersorganisatie zich inspant om de vrijwilligers '''betrokken''' te houden wat hun democratisch recht is (zie ook [http://participatiewiki.be/wiki/index.php/Inspraak_van_vrijwilligers inspraak van vrijwilligers]). De vrijwilliger moet op de hoogte zijn van het proces van besluitvorming in de organisatie en hoe hij daarin als vrijwilliger bij betrokken wordt. Welke vaste momenten zijn er om beslissingen te nemen, informatie uit te wisselen, mekaar te ontmoeten? Ook buiten de vergaderingen moet geluisterd worden naar de wensen, klachten en opmerkingen die de vrijwilligers hebben. Geef aan bij wie ze daarvoor terecht kunnen.

'''Scholing/vorming'''

Hierin worden de mogelijkheden van interne en externe scholing en vorming van de vrijwilligers weergegeven. Vorming geeft de vrijwilligers de mogelijkheid hun '''capaciteiten''' te ontwikkelen en draagt bij tot hun gevoel van welbevinden en gewaardeerd worden.

== Waardering ==

Vrijwilligerswerk is in onbetaald werk. Vrijwilligers moeten het vooral hebben van leuk werk, prettige werkomstandigheden, goede sfeer en waardering voor hun inzet. De basis voor het waarderingsbeleid voor vrijwilligers bestaat uit een positieve houding, attent zijn, zorgvuldig communiceren en laten merken dat je de inzet van vrijwilligers waardeert.

Je kunt je waardering laten blijken door '''bijvoorbeeld''': • Het geven van persoonlijke aandacht, vrijwilligers serieus nemen • Feestelijke bijeenkomsten voor vrijwilligers • Attentie met feestdagen • Aandacht voor verjaardag, ziekte en andere persoonlijke zaken • Goede ontvangst • Als leidinggevende van vrijwilligers stimuleren dat collega beroepskrachten zich positief opstellen t.a.v. vrijwilligers • Verstrekken van certificaat en referenties

Hou er wel rekening mee dat de meeste vrijwilligers zich inzetten omdat ze plezier beleven aan de activiteit zelf. Men stelt hierbij vast dat het geven van beloningen (extrinsieke motivatie) de intrinsieke motivatie van vrijwilligers kan aantasten. Het vrijwilligerswerk wordt door de goedbedoelde beloningen soms ervaren als ‘moeten’ (want men kreeg er iets voor) in plaats van ‘willen’. De ‘controle’ over de motivatie van de vrijwilliger wordt als het ware buiten hemzelf geplaatst. Tegelijk kan gesteld worden dat zelfs activiteiten die in grote mate vanuit een intrinsieke motivatie voortkomen, ook voor een stuk extrinsiek gemotiveerd zijn. Zo hebben veel vrijwilligers ook nood aan erkenning van en waardering voor hun inzet, al was het maar het op tijd en stond uitspreken van die waardering.

Voor organisaties die hun vrijwilligers willen belonen, loont het de moeite hier even bij stil te staan en op een '''creatieve manier '''op zoek te gaan naar het geven van waardering en erkenning voor de vrijwilliger zonder de intrinsieke motivatie te ondergraven.

== Rechten & plichten ==

'''Onkostenvergoedingen'''

Vrijwilligerswerk is onbezoldigd werk, toch kan de organisatie de vrijwilliger tegemoet komen in de gemaakte onkosten. De organisatie moet hiervoor de keuze maken tussen twee systemen: de reële kostenvergoeding en de forfaitaire kostenvergoeding. Het zijn beide systemen die bedoeld zijn voor onbezoldigde activiteiten en waarop geen belastingen en sociale bijdragen betaald moeten worden. Ze zijn niet cumuleerbaar.

- reële kostenvergoeding (kosten bewijzen) Bv. treinticket, … - forfaitaire kostenvergoeding: vrijwilligersvergoeding vanaf 01/01/2008 ≤ 29.05 euro/dag ≤ 1.161.82 euro/jaar

Bepaal als organisatie of de kosten die vrijwilligers maken terugbetaald kunnen worden. Welke kostenvergoeding daarvoor gebruikt wordt en voor welke onkosten de regeling geldt. Werk ook een vast systeem uit voor de vergoeding van onkosten. Hoe moeten de kosten bewezen worden en wanneer?

'''Verzekering'''

- Verplichte verzekeringen Verzekering burgerlijke aansprakelijkheid - Niet verplicht, wel aan te raden Verzekering ongevallen (lichamelijke schade) Verzekering Rechtsbijstand

Geef goed weer in het vrijwilligersbeleid welke verzekeringen afgesloten werden en wie daarvoor verantwoordelijk is.

'''Uitkeringsgerechtigden '''Neem contact op met de bevoegde instanties indien vrijwilligers uitkeringsgerechtigd zijn. Zij moeten daarvoor in principe toestemming vragen aan de RVA.

'''Geschillen '''Schrijf neer wat gebeurt in geval van geschil tussen de vrijwilliger en de organisatie of tussen vrijwilligers en beroepskrachten of tussen vrijwilligers onderling.

'''Vrijwilligershandleiding'''

De Vrijwilligershandleiding bevat informatie over het vrijwilligersbeleid en -werk bij de organisatie. Het is gebaseerd op het vrijwilligersbeleid en specifiek gericht op de vrijwilligers. Geef de handleiding mee bij wijze van introductie. Zo heeft de (nieuwe) vrijwilliger meteen informatie over: • de organisatie, haar doelstellingen, werkwijze en organisatiestructuur • welke activiteiten vrijwilligers kunnen doen • op welke plaats in de organisatie vrijwilligers werkzaam zijn en wat ze doen • huisregels en afspraken die er zijn gemaakt • taken en bevoegdheden van vrijwilligers • Wat heeft de organisatie te bieden (verschillende taken) • Wat heeft de vrijwilliger te bieden (persoonlijke talenten, ervaringen, motivatie, tijd) in de vorm van een invulblad • regelingen en voorzieningen voor vrijwilligers • waar vrijwilligers terecht kunnen met vragen en problemen • belangrijke adressen en telefoonnummers, namen van contactpersonen 

<references />

<references />

[[Category:Vrijwilligerswerk]]

Participatieve besluitvorming

2011-05-11T08:58:04Z

Yves Larock:

Hieronder focussen we op het proces van participatieve besluitvorming. Dit proces kun je evenwel niet los zien van de [[Kernwaarden participatieve besluitvorming|kernwaarden participatieve besluitvorming]] die bij participatieve besluitvorming van belang zijn. De indicatoren van wanneer een groep een participatieve groep is (zie artikel over het verschil tussen [[Participatieve versus conventionele groepen|participatieve en conventionele groepen]]) is interessante achtergrondinformatie wanneer we nadenken over participatieve besluitvorming.

== Divergeren en convergeren ==

Vaak wordt het besluitvormingsproces op een te ideale mannier voorgesteld in twee grote fases, met name de fase van divergent denken en de fase van convergent denken. Van zodra het topic of onderwerp op tafel ligt, stappen groepsleden in de divergentiefase en brengen ze zo veel mogelijk verschillende ideeën in. Eerst nog aarzelend en vertrekkend van de vertrouwde ideeën, om daarna – tenminste als er voldoende betrokkenheid en tijd beschikbaar is – over te gaan tot de inbreng van nieuwe perspectieven. In de convergentiefase gaat men consolideren: sommige ideeën en perspectieven laten vallen en andere ideeën bevestigen en weerhouden. Vervolgens zal de groep ideeën verfijnen en de beslissing vastleggen. En klaar is Kees. Zo eenvoudig zit een reëel besluitvormingsproces echter niet in mekaar.

== Problematische besluitvorming ==

[[Image:Problematiek groepsbeslissingen.png|right|450x350px]]

Minstens twee vormen van besluitvorming kun je als problematisch bestempelen:

A. de te snelle beslissing

B. de niet-beslissing of onduidelijke beslissing.

Beide vormen van problematische besluitvorming zijn terug te voeren op een niet volledig doorlopen besluitvormingsproces en leveren niet-gewenste effecten op. Zo leidt te snel beslissen vaak tot een verkeerde beslissing en/of een niet-gedragen beslissing. Een niet-beslissing of onduidelijke beslissing zorgt ervoor dat de groepsleden ieder voor zichzelf bepalen wat er werd beslist en/of dat er groepsleden afhaken en/of dat er frustratie ontstaat.

== De zoek- en zuchtfase ==

In de meeste processen van besluitvorming detecteren we nog een fase tussen de divergentiefase en de convergentiefase. Deze fase wordt evenwel in de meeste modellen over besluitvorming over het hoofd gezien – allicht omdat deze fase niet past in de optimistische managementgedachte dat je elk proces kan stroomlijnen, dat elk proceszondermeer te beheersen is. Terwijl de "zoek en zuchtfase" inderdaad nauwelijks te beheersen is. Ongeveer de enige beheersmatige actie die in de zoek- en zuchtfase mogelijk is, is paradoxaal van niet-beheersmatige aard, met name: het tolereren van de chaos en onduidelijkheid. Een belangrijke competentie die hiermee samen hangt, noemen we "ambiguïteitstolererantie".

[[Image:Dynamiek bij besluitvorming.png|550x500px]]

== Intra- en interpersoonlijke processen. ==

De onderstaande voorstelling geeft ons een overzicht van de processen die zich binnenin en tussen de deelnemers afspelen.

[[Image:Processen bij besluitvorming.png|center|500x450px]]

 

Als facilitator hanteer je de '''vijf V's''' als richtsnoer bij je interventies. Bij voorkeur doe je dat via vragen. 

 

{| cellspacing="1" cellpadding="1" border="1" style="width: 569px; height: 473px;"
|-
| valign="top" | '''Verduidelijken'''
| valign="top" |
*Hoezo? 
*Kun je een voorbeeld geven? 
* Wat bedoel je?  
*…

|-
| valign="top" | '''Verbreden'''
| valign="top" |
*Hoe kunnen we dit nog bekijken?  
*Zijn er nog andere invalshoeken? 
*Met wat heeft dit nog te maken? 
*Wat is de volgende stap? 
*…

|-
| valign="top" | '''Verdiepen'''
| valign="top" |
*Waarom is dat zo? 
*Wat is er concreet veranderd wanneer het probleem is opgelost? 
*…

|-
| valign="top" | '''Verbinden'''
| valign="top" |
*Hoe sluit wat je nu zegt aan bij wat ... vertelde? 
*Welke standpunten sluiten bij elkaar aan? 
*Hoe hebben we deze bijeenkomst ervaren? 
*…

|-
| valign="top" | '''Verkorten'''
| valign="top" |
*Wat is de essentie van je idee? 
*Wie kan dit samenvatten? 
*Laat ons samenvatten, wie doet wat wanneer?  
*…

|}

 

== Referenties ==

Kaner, S. (2001). ''Facilitators guide tot participatory decision-making. ''Gabriola Island: New Society Publishers.

Deze bijdrage is een bewerking van een tekst uit de niet-gepubliceerde syllabus ''Cocreatief leiden van teams en taakgroepen'', die ter beschikking wordt gesteld tijdens de gelijknamige driedaagse cursus van [http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet]. 

 

[[Category:Faciliteren_participatie]] [[Category:Adviesraden]] [[Category:Werken_met_groepen]]

Participatiemethoden - generieke aandachtspunten

2011-05-11T08:56:04Z

Yves Larock:

Naargelang van het doel en het gewenste niveau van participatie, ga je andere participatiemethoden inzetten (zie [[Participatiemethoden - overzicht|overzicht]]). Afhankelijk van de gehanteerde methode moet de facilitator natuurlijk met andere aandachtspunten rekening houden. De volgende aandachtspunten zijn evenwel generiek van aard, in de zin dat we er bij de meeste methoden rekening mee moeten houden. 

*Het resultaat valt en staat met de voorbereiding(-stijd) en de opvolging.
*De belangrijke startvragen bij de voorbereiding zijn:
**Wat is de focus, de bedoeling van het proces?
**Wat is de gemeenschappelijke basis van de deelnemers?
**Wie zijn de betrokken partijen?
**Welke stappen moeten er gezet worden om de bedoeling te bereiken?
**Hoe garanderen we een degelijke opvolging?

*Het doel en mandaat van het participatiemoment moet duidelijk zijn. Dit mandaat moet doorgesproken zijn met het beleid.
*Een duidelijke structuur is immens belangrijk
*Werken in grote groep betekent niet dat je constant in de grote groep zit. Integendeel: het grootste deel van de tijd wordt besteed aan werken in kleine groepen. De kwaliteit van het proces en de resultaten van de kleine groepen bepalen immers in belangrijke mate het resultaat van de grote groep.
*De procesbegeleiding bij grote groepen spitst zich toe op:
**het regisseren van het gebeuren;
**het toelichten van het programma;
**het visueel maken van het proces;
**het verduidelijken van subgroepopdrachten;
**het bewaken van de timing;
**het oog hebben voor het algemene energiepeil;
**het erkennen van emoties en conflicterende belangen;
*De relevante betrokkenen, dus - in voorkomend geval - ook de betrokken politieke mandataris(sen) moeten tijdens het hele proces aanwezig zijn.
*De facilitator beschikt over de nodige vaardigheden en heeft de bevoegdheid om een neutrale positie in te nemen. Idealiter heeft hij/zij zich groot aantal gedragingen en noodzakelijke attitudes eigen gemaakt, te vatten onder de noemer '[[Inspirerend faciliteren van participatie|Inspirerend faciliteren van participatie]]'. 
*Facilitator en deelnemers houden de principes van [[participatieve besluitvorming]] in hun achterhoofd.
*De accommodatie en materiële structuur (lokaalgrootte en –schikking, presentatie- en ander didactisch materiaal) moeten in orde zijn.

Stakeholdersanalyse

2011-05-04T06:27:35Z

Yves Larock: Nieuwe pagina: Om te bepalen wie je in een participatietraject of participatiemoment wel of niet en op welke manier betrekt, maak je gebruik van een 'stakeholdersanalyse'. {{#widget:Slideshare |do...

Om te bepalen wie je in een participatietraject of participatiemoment wel of niet en op welke manier betrekt, maak je gebruik van een 'stakeholdersanalyse'.

{{#widget:Slideshare
|doc=__ss_7827110
|width=755
|height=540
}} 

[[Categorie:Methoden]]

Participatiewiki:Info

2011-05-01T23:29:33Z

Yves Larock:

== '''Participatiewiki''' is een initiatief van drie organisaties. ==

:: 

{| width="100%" cellspacing="4" cellpadding="4" border="0" class="FCK__ShowTableBorders"
|-
| [[Image:Logo SLdR (wiki).gif]] 
|
Als gespecialiseerde vormingsinstelling focust [http://www.de-raet.be '''Stichting Lodewijk de Raet'''] op het vermogen van ieder van ons om te participeren aan de samenleving en aan de verschillende sociale contexten die er deel van uitmaken.

|-
|  [[Image:Sociumi logo.jpg|center|140x120px]]
|
[http://www.sociumi.be '''Sociumi'''] - een sociaal-culturele beweging voor actief burgerschap - wil de participatie en de inzet van elk van ons activeren en de idee promoten dat iedereen als burger actief kan zijn.

 

|-
|
|
|-
| [[Image:Logo-DWB (wiki).jpg]] 
|
[http://www.dewakkkereburger.be '''De Wakkere Burger'''] streeft naar een optimale participatie van burgers aan het beleid. Zowel burgers als overheden maken gebruik van ons vormingsaanbod en onze expertise om participatietrajecten uit te werken.

|}

 

== Partnerorganisaties ==

:: 

{| cellspacing="4" cellpadding="4" border="0" width="100%" style=""
|-
| width="200" | [[Image:Logo netwerk participatie.jpg|200x65px]] 
| Het [http://www.netwerkparticipatie.be '''Netwerk Participatie'''] is een platform van én voor professionals die meedenken en meedoen op die plaatsen waar participatie leeft. 
|-
| width="200" |
|
|-
| width="200" | [[Image:Logo socius (wiki)2.png|center]]
|
[http://www.socius.be '''SoCiuS'''], het Steunpunt voor Sociaal-Cultureel Volwassenenwerk,  stond in voor het opzetten en configureren van de Mediawiki software.

|}

Start

2011-05-01T23:28:57Z

Yves Larock:

'''Participatiewiki''' wil een bron van inspiratie zijn voor actieve burgers, participatiebegeleiders, en andere praktijkwerkers. Kortom: een virtueel naslagwerk voor iedereen die het belangrijk vindt dat besluiten, oplossingen en activiteiten gedragen worden. 

 

'''Participatiewiki '''verzamelt en verspreidt wetenswaardigheden, kennis, nieuwtjes en boeiende weblinks over participatie in brede zin: van participatie in de woonwijk tot de stad of gemeente; maar ook in private organisaties, het verenigingsleven, een sociale beweging, de sportclub, het vrijwilligerswerk, een actiegroep, het buurtcentrum, het politieke bestel,…. Je vindt hier ook nuttige informatie over noodzakelijke competenties voor het participeren in al deze verschillende contexten en over de gewenste randvoorwaarden voor overleg en samenwerking. 

 '''''Via de onderstaande categorieën surf je naar alle artikels.''''' <tagcloud /> '''Participatiewiki''' is een initiatief van drie organisaties: [http://dewakkereburger.be De Wakkere Burger], [http://www.sociumi.be Sociumi] en [http://www.de-raet.be Stichting Lodewijk de Raet].

[http://www.socius.be SoCiuS] en [http://www.netwerkparticipatie.be Netwerk Participatie]  zijn momenteel partnerorganisaties.

Op de [http://participatiewiki.be/wiki/index.php/Participatiewiki:Info infopagina] stellen deze organisaties zich kort voor. 

 '''Participatiewiki '''kan ook jouw inbreng gebruiken. Wil je zelf of jouw organisatie – éénmalig of regelmatig -- een bijdrage publiceren? Dat kan!

Registreer en neem de [http://participatiewiki.be/wiki/index.php/Help:Inhoud auteursrichtlijnen] door. Als 'auteur' kan je artikels aanmaken en/of voorstellen doen om bestaande artikels te verbeteren. Om de kwaliteit van deze wiki te bewaken, behouden de drie initiatiefnemende organisaties het recht om bijdragen aan te passen of te verwijderen.

Participatiemethoden - overzicht

2011-05-01T23:26:29Z

Yves Larock:

{| border="1" class="wikitable" style="border: 1px solid; border-collapse: collapse; width: 801px; height: 360px;"
|-
!    Participatieniveau
!    Rol participant
!    Methoden
|-
|    Informeren
|    Toehoorder
|
*[[Digitaal debat|Digitaal debat]]
*[[Geschreven informatie|Geschreven informatie]]
*[[Hoorzitting|Hoorzitting]]

wordt nog verder aangevuld...

|-
|    Consulteren
|    Geconsulteerde
|
*[[Deliberative Polling®|Deliberative Polling®]]
*[[Digitaal debat|Digitaal debat]]
*[[Dynamic mindmapping|Dynamic mindmapping]]
*[[Elektronische consultatie - Webconsultatie|Elektronische consultatie - Webconsultatie]]
*[[Enquête - Survey|Enquête/Survey]]
*[[Fishbowl discussie|Fishbowl discussie]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[Scenarioplanning|Scenarioplanning]]
*[[Zoekconferentie|Zoekconferentie]]



wordt nog verder aangevuld... 

|-
|    Adviseren
|    Adviseur
|
*[[Adviescommissie|Adviescommissie]]
*[[Burgerjury|Burgerjury]]
*[[Consensusconferentie|Consensusconferentie]]
*[[Dialoogmethode|Dialoogmethode]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[World Café|World Café]]

 wordt nog verder aangevuld...

|-
|    [[Cocreatie|Cocreëren]]
|    Partner
|
*[[Dialoogmethode|Dialoogmethode]]
*[[Design workshop|Design workshop of Charette]]
*[[Open Space Technology|Open Space Technology]]
*[[Scenarioplanning|Scenarioplanning]]
*[[Versnellingskamer of Brainbox|Versnellingskamer/Brainbox]]
*[[World Café|World Café]]
*[[Zoekconferentie|Zoekconferentie]]

wordt nog verder aangevuld...

|-
|    Zelfbeheer
|    Beslisser
|
*[[Consensusconferentie|Consensusconferentie]]
*[[Keuze-enquête|Keuze-enquête]]
*[[Referendum|Referendum]]

wordt nog verder aangevuld...

|}

 

=== Bronnen ===

*Loyens, K. & Van de Walle, S. (2006). Methoden en technieken van burgerparticipatie. Leuven: Instituut voor de overheid -- te vinden op de [http://soc.kuleuven.be/io/participatie/ned/ website van het Instituut voor de overheid] (geraadpleegd op 1/4/2011).

[[Category:Methoden]] [[Category:Werken_met_groepen]] [[Category:Faciliteren_participatie]] [[Category:Beleidsparticipatie]] [[Category:Burgerschap]]