Brontekst bekijken van Omgaan met vragen en onverwachte situaties


=Omgaan met vragen en onverwachte situaties=
Vele sprekers bevestigen dat de luisteraars vaak lastige vragen stellen. De wijze waarop je op vragen reageert, is evenwel allesbepalend of een vraag al dan niet lastig is of wordt. Ook bij onverwachte situaties, zoals plotse lawaaihinder, is de manier van aanpakken essentieel voor het vervolg van je voordracht. 

== Omgaan met vragen==
Toehoorders stellen drie soorten vragen. De drie soorten eisen alle een iets andere aanpak. Eerst worden de drie soorten op een rijtje gezet. 

===De informatieve vraag===
De vragensteller stelt deze vraag omdat hij of zij iets niet begrepen heeft, geïnteresseerd is en extra informatie wil of gewoon even niet gevolgd heeft.
"Kan je de werking van dit toestel nogmaals uitleggen?"
"Hoe verklaar jij de alsmaar stijgende opbrengst van onze sponsoracties?"

===De kritische vraag===
Kritische vragenstellers willen de spreker vaak te slim af zijn of hun eigen mening kenbaar maken.
"Ben je er wel zeker van dat de huidige relatie tussen onze twee diensten optimaal is?"

===De pakvraag===
Personen die pakvragen stellen, zijn erop uit de spreker voor schut te zetten of zelf beter uit de situatie te komen.
"Vertelde u het daarnet niet net andersom? Het is altijd hetzelfde: we krijgen nooit van de eerste keer de juiste informatie."
Wil je doeltreffend met vragen omgaan dan is het belangrijk om na te gaan welke soort vraag er gesteld werd. Dit kan je doen op verschillende manieren.

===Kijken en luisteren===
Als je de luisteraars tijdens je informatieactiviteit in het oog houdt, weet je vaak vooraf wat voor vragen er op komst zijn. Zoals sprekers vertonen ook luisteraars non-verbaal gedrag. Kritische vragen bijvoorbeeld, mag je verwachten van mensen die tijdens je voordracht met hun hoofd schudden of de wenkbrauwen fronsen.
Een informatieve vraag interpreteren als een pakvraag kan nare gevolgen hebben. Als je aandachtig naar de vraag luistert, vermijd je dergelijke misverstanden.

===Doorvragen===
Een andere manier om misverstanden te vermijden, is het doorvragen. 
"Kan je je vraag wat meer verduidelijken?"
"Vanuit welke idee stelt u die vraag precies?"
Met behulp van doorvragen kom je meer te weten over de motieven van de vragensteller. Je kan ook een opmerking maken. Je moet de opmerking dan wel zo formuleren dat ze een reactie bij de vragensteller teweegbrengt.
 "Ik heb de indruk dat je het niet met me eens bent."
 Doorvragen heeft naast de bepaling van de soort vraag nog enkele voordelen:
* je bewijst dat je goed geluisterd hebt;
* je schenkt aandacht aan de vragensteller;
* je gaat na of je de vraag goed begrepen hebt;
* je reageert maar antwoordt nog niet;
* je wint tijd om na te denken over het antwoord;
* je laat soms de mensen zelf hun vraag beantwoorden.
Na het doorvragen kan je een antwoord geven op de vraag of een korte discussie aangaan met het publiek. Hierop zijn de volgende tips van toepassing.

===Hou het antwoord kort===
Meestal verwacht de vragensteller geen lange uiteenzettingen als antwoord. Je kan beter kort antwoorden op de vraag. Daarna check je of het antwoord volstaat. Ook bij een discussie moet je erover waken dat je zelf niet heel de tijd aan het woord bent.

===Geen antwoord klaar...===
Het is mogelijk dat je niet onmiddellijk een antwoord kan geven op een gestelde vraag. Vraag in dat geval wat bedenktijd. Je kan de vragensteller eventueel ook beloven dat je het antwoord zal opzoeken en het hem of haar later zal bezorgen. Dit is natuurlijk niet in alle situaties mogelijk.

===Hou met iedereen oogcontact===
Als je alleen de vragensteller aankijkt, zal de aandacht van de andere luisteraars afnemen.

===Interactie===
Om de aandacht nog sterker vast te houden betrek je het publiek bij het beantwoorden van een vraag. Dit heeft bovendien als voordeel dat je het publiek actief aan het denken zet over de inhoud die je hen aanbiedt. Het doorspelen van de vragen aan de rest van de luisteraars kan natuurlijk enkel wanneer de groep niet te groot is en je voldoende tijd hebt om verder op de antwoorden in te gaan.

===Blijf beleefd===
Gelijk welke soort vraag ze je stellen, beleefd blijven is ontzettend belangrijk. Zelf in de verdediging gaan, absoluut gelijk willen halen of in de aanval gaan, heeft geen enkele zin. Blijf steeds rustig. 

== Omgaan met onverwachte situaties==
Tijdens een informatieactiviteit kunnen allerlei dingen je storen:
* iemand verlaat vroegtijdig het publiek;
* iemand komt voor de pauze binnen met de koffie;
* een gsm \’rinkelt\’;
* er komt iemand binnen die naar een ander lokaal op zoek is;
* er is plots lawaai buiten;
* het licht valt uit of de microfoon begeeft het;
* ...

Op dergelijke zaken kan je je nauwelijks voorbereiden. Ze leiden de aandacht af, zowel van de luisteraars als van jezelf. Stop in ieder geval even met praten en maak eventueel een (neutrale of grappige) opmerking over de situatie. Herneem de draad van je verhaal pas wanneer de aandacht van je publiek hersteld is.

[[Categorie:Competenties]]