Wereldburgerschap - Bewerkingsoverzicht

Sociumi op 13 jan 2010 om 10:25

2010-01-13T10:25:08Z

← Oudere versie		Versie van 13 jan 2010 10:25
Regel 39:		Regel 39:
	De Europese kernlanden sleepten hun kolonies mee in hun twee wereldoorlogen, maar het waren uiteindelijk de '''Verenigde Staten '''en de '''Sovjetunie '''die als de grote overwinnaars uit de bus kwamen. Twee grote machtsblokken die meteen hun eigen '''Koude Oorlog '''in gang zetten en de wereld zouden indelen in twee kampen. Hoewel beiden ten stelligste beweerden een andere ideologie te vertegenwoordigen, kapitalisme versus socialisme, waren ze toch beiden voorstander van zelfbeschikking, dekolonisatie dus, dit in tegenstelling tot de voormalige Westerse kernlanden. Dekolonisering betekende echter nog niet het einde van het imperialisme. De Verenigde Staten schotelden zichzelf voor dat ze een missie te vervullen hadden in de wereld. Zij moesten ervoor zorgen dat democratie bewaard of verspreid werd, een ‘democratie die onmogelijk was zonder vrijemarkteconomie’<ref>Doom, R. (2000). Structurele problemen van de Derde Wereld. Universiteit Gent. p. 44</ref> De Verenigde Staten ontwikkelden ook hun '''dominotheorie'''. Als één land zou vallen voor het communisme dan zouden snel andere gebieden volgen. Dat moest ten allen prijze voorkomen worden. Latijns-Amerika lag daarbij in de achtertuin van de Verenigde Staten. Als het communisme daar voet aan de grond zou krijgen, dan was het gevaar enorm dat de Verenigde Staten in communistische handen zou vallen. De Verenigde Staten bouwden vanuit deze idee voor zichzelf het recht op overal ter wereld te mogen interveniëren en zeker in Latijns-Amerika. In de Sovjetunie worstelde men met de tegenstelling tussen Stalin, die vooral de Sovjetunie naar binnen toe wou versterken en Trotsky, die vooral de revolutie wou exporteren. Als compromis besloot de Sovjetunie de belangen van de Sovjetstaat gelijk te schakelen met de uitbouw van het socialisme in eigen land, en bij uitbreiding overal ter wereld. Zo sloot deze vriendschaps- en bijstandsverdragen met andere landen. <br>Dekolonisatie kon in praktijk echter alleen zolang de belangen van de grootmachten niet geschaad werden. De eerste golf van dekolonisatie vond plaats, in de nasleep van WOII, in '''Azië'''. In een aantal gevallen werd het een waar slagveld in de oorlog tussen de twee machtsblokken, waaruit blijkt hoe weinig autonomie deze onafhankelijke landen in feite maar verwierven. Viëtnam en Korea zijn daar heel gekende voorbeelden van. Het '''Afrikaanse continent '''volgde rond de jaren ’60 en ook daar ging de dekolonisatie gepaard met heel wat conflicten. Het '''neo-imperialisme '''was een feit.		De Europese kernlanden sleepten hun kolonies mee in hun twee wereldoorlogen, maar het waren uiteindelijk de '''Verenigde Staten '''en de '''Sovjetunie '''die als de grote overwinnaars uit de bus kwamen. Twee grote machtsblokken die meteen hun eigen '''Koude Oorlog '''in gang zetten en de wereld zouden indelen in twee kampen. Hoewel beiden ten stelligste beweerden een andere ideologie te vertegenwoordigen, kapitalisme versus socialisme, waren ze toch beiden voorstander van zelfbeschikking, dekolonisatie dus, dit in tegenstelling tot de voormalige Westerse kernlanden. Dekolonisering betekende echter nog niet het einde van het imperialisme. De Verenigde Staten schotelden zichzelf voor dat ze een missie te vervullen hadden in de wereld. Zij moesten ervoor zorgen dat democratie bewaard of verspreid werd, een ‘democratie die onmogelijk was zonder vrijemarkteconomie’<ref>Doom, R. (2000). Structurele problemen van de Derde Wereld. Universiteit Gent. p. 44</ref> De Verenigde Staten ontwikkelden ook hun '''dominotheorie'''. Als één land zou vallen voor het communisme dan zouden snel andere gebieden volgen. Dat moest ten allen prijze voorkomen worden. Latijns-Amerika lag daarbij in de achtertuin van de Verenigde Staten. Als het communisme daar voet aan de grond zou krijgen, dan was het gevaar enorm dat de Verenigde Staten in communistische handen zou vallen. De Verenigde Staten bouwden vanuit deze idee voor zichzelf het recht op overal ter wereld te mogen interveniëren en zeker in Latijns-Amerika. In de Sovjetunie worstelde men met de tegenstelling tussen Stalin, die vooral de Sovjetunie naar binnen toe wou versterken en Trotsky, die vooral de revolutie wou exporteren. Als compromis besloot de Sovjetunie de belangen van de Sovjetstaat gelijk te schakelen met de uitbouw van het socialisme in eigen land, en bij uitbreiding overal ter wereld. Zo sloot deze vriendschaps- en bijstandsverdragen met andere landen. <br>Dekolonisatie kon in praktijk echter alleen zolang de belangen van de grootmachten niet geschaad werden. De eerste golf van dekolonisatie vond plaats, in de nasleep van WOII, in '''Azië'''. In een aantal gevallen werd het een waar slagveld in de oorlog tussen de twee machtsblokken, waaruit blijkt hoe weinig autonomie deze onafhankelijke landen in feite maar verwierven. Viëtnam en Korea zijn daar heel gekende voorbeelden van. Het '''Afrikaanse continent '''volgde rond de jaren ’60 en ook daar ging de dekolonisatie gepaard met heel wat conflicten. Het '''neo-imperialisme '''was een feit.

	== Ontwikkelingsparadigma's <ref>Dit stuk is voornamelijk gebaseerd op  Achterhuis, H., Barrez D., Tandon, Y. et al. (1993). Het orkest van de Titanic: werken aan andere Noord-Zuid verhoudingen. Brussel: VUB press.  Wallerstein, I. (1996). National development and the world system at the end of the cold war. In A. Inkeles &amp;amp; M. Sasaki (eds.) Comparing nations and cultures: reading in a cross-disciplinary perspective (pp. 484-497). Englewood Cliffs (N.Y.): Prentice-Hall.  Criekinge, J. Van. (1996). De wereld van de ontwikkelingssamenwerking. Brussel: NCOS.  Kiely, R. &amp;amp; Marfleet,, J. P. (eds.), (1998). Globalisation and the Third World. London: Routledge.  Nederveen Pieterse, J. (2001). Development Theory: deconstructions/ reconstructions. London: Sage.</ref>  ==		== Ontwikkelingsparadigma's <ref>Dit stuk is voornamelijk gebaseerd op  Achterhuis, H., Barrez D., Tandon, Y. et al. (1993). Het orkest van de Titanic: werken aan andere Noord-Zuid verhoudingen. Brussel: VUB press.  Wallerstein, I. (1996). National development and the world system at the end of the cold war. In A. Inkeles &amp;amp;amp; M. Sasaki (eds.) Comparing nations and cultures: reading in a cross-disciplinary perspective (pp. 484-497). Englewood Cliffs (N.Y.): Prentice-Hall.  Criekinge, J. Van. (1996). De wereld van de ontwikkelingssamenwerking. Brussel: NCOS.  Kiely, R. &amp;amp;amp; Marfleet,, J. P. (eds.), (1998). Globalisation and the Third World. London: Routledge.  Nederveen Pieterse, J. (2001). Development Theory: deconstructions/ reconstructions. London: Sage.</ref>  ==

	De verschillende ontwikkelingsparadigma’s worden hier chronologisch weergegeven. Het is belangrijk in te zien dat het ene paradigma niet verdwijnt omdat er een nieuw ontstaat. Verschillende paradigma’s blijven naast elkaar bestaan, zoals er ook verschillende belangengroepen gelijktijdig op het ontwikkelingsveld te situeren zijn: er is de bilaterale ontwikkelingssamenwerking (landen), de multilaterale ontwikkelingssamenwerking (internationale instituties zoals de VN), de ‘ontwikkelingssamenwerking’ vanuit de economische wereld (IMF & Wereldbank) en de niet-gouvernementele ontwikkelingssamenwerking (NGO’s).<br><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references />		De verschillende ontwikkelingsparadigma’s worden hier chronologisch weergegeven. Het is belangrijk in te zien dat het ene paradigma niet verdwijnt omdat er een nieuw ontstaat. Verschillende paradigma’s blijven naast elkaar bestaan, zoals er ook verschillende belangengroepen gelijktijdig op het ontwikkelingsveld te situeren zijn: er is de bilaterale ontwikkelingssamenwerking (landen), de multilaterale ontwikkelingssamenwerking (internationale instituties zoals de VN), de ‘ontwikkelingssamenwerking’ vanuit de economische wereld (IMF & Wereldbank) en de niet-gouvernementele ontwikkelingssamenwerking (NGO’s).<br><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references />

	[[Category:Burgerschap]]		[[Category:Burgerschap]]

Sociumi op 13 jan 2010 om 10:23

2010-01-13T10:23:35Z

← Oudere versie		Versie van 13 jan 2010 10:23
Regel 39:		Regel 39:
	De Europese kernlanden sleepten hun kolonies mee in hun twee wereldoorlogen, maar het waren uiteindelijk de '''Verenigde Staten '''en de '''Sovjetunie '''die als de grote overwinnaars uit de bus kwamen. Twee grote machtsblokken die meteen hun eigen '''Koude Oorlog '''in gang zetten en de wereld zouden indelen in twee kampen. Hoewel beiden ten stelligste beweerden een andere ideologie te vertegenwoordigen, kapitalisme versus socialisme, waren ze toch beiden voorstander van zelfbeschikking, dekolonisatie dus, dit in tegenstelling tot de voormalige Westerse kernlanden. Dekolonisering betekende echter nog niet het einde van het imperialisme. De Verenigde Staten schotelden zichzelf voor dat ze een missie te vervullen hadden in de wereld. Zij moesten ervoor zorgen dat democratie bewaard of verspreid werd, een ‘democratie die onmogelijk was zonder vrijemarkteconomie’<ref>Doom, R. (2000). Structurele problemen van de Derde Wereld. Universiteit Gent. p. 44</ref> De Verenigde Staten ontwikkelden ook hun '''dominotheorie'''. Als één land zou vallen voor het communisme dan zouden snel andere gebieden volgen. Dat moest ten allen prijze voorkomen worden. Latijns-Amerika lag daarbij in de achtertuin van de Verenigde Staten. Als het communisme daar voet aan de grond zou krijgen, dan was het gevaar enorm dat de Verenigde Staten in communistische handen zou vallen. De Verenigde Staten bouwden vanuit deze idee voor zichzelf het recht op overal ter wereld te mogen interveniëren en zeker in Latijns-Amerika. In de Sovjetunie worstelde men met de tegenstelling tussen Stalin, die vooral de Sovjetunie naar binnen toe wou versterken en Trotsky, die vooral de revolutie wou exporteren. Als compromis besloot de Sovjetunie de belangen van de Sovjetstaat gelijk te schakelen met de uitbouw van het socialisme in eigen land, en bij uitbreiding overal ter wereld. Zo sloot deze vriendschaps- en bijstandsverdragen met andere landen. <br>Dekolonisatie kon in praktijk echter alleen zolang de belangen van de grootmachten niet geschaad werden. De eerste golf van dekolonisatie vond plaats, in de nasleep van WOII, in '''Azië'''. In een aantal gevallen werd het een waar slagveld in de oorlog tussen de twee machtsblokken, waaruit blijkt hoe weinig autonomie deze onafhankelijke landen in feite maar verwierven. Viëtnam en Korea zijn daar heel gekende voorbeelden van. Het '''Afrikaanse continent '''volgde rond de jaren ’60 en ook daar ging de dekolonisatie gepaard met heel wat conflicten. Het '''neo-imperialisme '''was een feit.		De Europese kernlanden sleepten hun kolonies mee in hun twee wereldoorlogen, maar het waren uiteindelijk de '''Verenigde Staten '''en de '''Sovjetunie '''die als de grote overwinnaars uit de bus kwamen. Twee grote machtsblokken die meteen hun eigen '''Koude Oorlog '''in gang zetten en de wereld zouden indelen in twee kampen. Hoewel beiden ten stelligste beweerden een andere ideologie te vertegenwoordigen, kapitalisme versus socialisme, waren ze toch beiden voorstander van zelfbeschikking, dekolonisatie dus, dit in tegenstelling tot de voormalige Westerse kernlanden. Dekolonisering betekende echter nog niet het einde van het imperialisme. De Verenigde Staten schotelden zichzelf voor dat ze een missie te vervullen hadden in de wereld. Zij moesten ervoor zorgen dat democratie bewaard of verspreid werd, een ‘democratie die onmogelijk was zonder vrijemarkteconomie’<ref>Doom, R. (2000). Structurele problemen van de Derde Wereld. Universiteit Gent. p. 44</ref> De Verenigde Staten ontwikkelden ook hun '''dominotheorie'''. Als één land zou vallen voor het communisme dan zouden snel andere gebieden volgen. Dat moest ten allen prijze voorkomen worden. Latijns-Amerika lag daarbij in de achtertuin van de Verenigde Staten. Als het communisme daar voet aan de grond zou krijgen, dan was het gevaar enorm dat de Verenigde Staten in communistische handen zou vallen. De Verenigde Staten bouwden vanuit deze idee voor zichzelf het recht op overal ter wereld te mogen interveniëren en zeker in Latijns-Amerika. In de Sovjetunie worstelde men met de tegenstelling tussen Stalin, die vooral de Sovjetunie naar binnen toe wou versterken en Trotsky, die vooral de revolutie wou exporteren. Als compromis besloot de Sovjetunie de belangen van de Sovjetstaat gelijk te schakelen met de uitbouw van het socialisme in eigen land, en bij uitbreiding overal ter wereld. Zo sloot deze vriendschaps- en bijstandsverdragen met andere landen. <br>Dekolonisatie kon in praktijk echter alleen zolang de belangen van de grootmachten niet geschaad werden. De eerste golf van dekolonisatie vond plaats, in de nasleep van WOII, in '''Azië'''. In een aantal gevallen werd het een waar slagveld in de oorlog tussen de twee machtsblokken, waaruit blijkt hoe weinig autonomie deze onafhankelijke landen in feite maar verwierven. Viëtnam en Korea zijn daar heel gekende voorbeelden van. Het '''Afrikaanse continent '''volgde rond de jaren ’60 en ook daar ging de dekolonisatie gepaard met heel wat conflicten. Het '''neo-imperialisme '''was een feit.

	== Ontwikkelingsparadigma's<ref>Dit stuk is voornamelijk gebaseerd op  Achterhuis, H., Barrez D., Tandon, Y. et al. (1993). Het orkest van de Titanic: werken aan andere Noord-Zuid verhoudingen. Brussel: VUB press.  Wallerstein, I. (1996). National development and the world system at the end of the cold war. In A. Inkeles &amp; M. Sasaki (eds.) Comparing nations and cultures: reading in a cross-disciplinary perspective (pp. 484-497). Englewood Cliffs (N.Y.): Prentice-Hall.  Criekinge, J. Van. (1996). De wereld van de ontwikkelingssamenwerking. Brussel: NCOS.  Kiely, R. &amp; Marfleet,, J. P. (eds.), (1998). Globalisation and the Third World. London: Routledge.  Nederveen Pieterse, J. (2001). Development Theory: deconstructions/ reconstructions. London: Sage.</ref>  ==		== Ontwikkelingsparadigma's <ref>Dit stuk is voornamelijk gebaseerd op  Achterhuis, H., Barrez D., Tandon, Y. et al. (1993). Het orkest van de Titanic: werken aan andere Noord-Zuid verhoudingen. Brussel: VUB press.  Wallerstein, I. (1996). National development and the world system at the end of the cold war. In A. Inkeles &amp;amp; M. Sasaki (eds.) Comparing nations and cultures: reading in a cross-disciplinary perspective (pp. 484-497). Englewood Cliffs (N.Y.): Prentice-Hall.  Criekinge, J. Van. (1996). De wereld van de ontwikkelingssamenwerking. Brussel: NCOS.  Kiely, R. &amp;amp; Marfleet,, J. P. (eds.), (1998). Globalisation and the Third World. London: Routledge.  Nederveen Pieterse, J. (2001). Development Theory: deconstructions/ reconstructions. London: Sage.</ref>  ==

	De verschillende ontwikkelingsparadigma’s worden hier chronologisch weergegeven. Het is belangrijk in te zien dat het ene paradigma niet verdwijnt omdat er een nieuw ontstaat. Verschillende paradigma’s blijven naast elkaar bestaan, zoals er ook verschillende belangengroepen gelijktijdig op het ontwikkelingsveld te situeren zijn: er is de bilaterale ontwikkelingssamenwerking (landen), de multilaterale ontwikkelingssamenwerking (internationale instituties zoals de VN), de ‘ontwikkelingssamenwerking’ vanuit de economische wereld (IMF & Wereldbank) en de niet-gouvernementele ontwikkelingssamenwerking (NGO’s).<br><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references />		De verschillende ontwikkelingsparadigma’s worden hier chronologisch weergegeven. Het is belangrijk in te zien dat het ene paradigma niet verdwijnt omdat er een nieuw ontstaat. Verschillende paradigma’s blijven naast elkaar bestaan, zoals er ook verschillende belangengroepen gelijktijdig op het ontwikkelingsveld te situeren zijn: er is de bilaterale ontwikkelingssamenwerking (landen), de multilaterale ontwikkelingssamenwerking (internationale instituties zoals de VN), de ‘ontwikkelingssamenwerking’ vanuit de economische wereld (IMF & Wereldbank) en de niet-gouvernementele ontwikkelingssamenwerking (NGO’s).<br><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references />

	[[Category:Burgerschap]]		[[Category:Burgerschap]]

Sociumi op 13 jan 2010 om 10:23

2010-01-13T10:23:07Z

← Oudere versie		Versie van 13 jan 2010 10:23
Regel 33:		Regel 33:
	===== Kolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Walraet, A. (2000). Internationale Institutionele Samenwerking. Universiteit Gent.  Everaert, J. (2000). Kolonisatie in de 19de en 20ste eeuw. Universiteit Gent.</ref> =====		===== Kolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Walraet, A. (2000). Internationale Institutionele Samenwerking. Universiteit Gent.  Everaert, J. (2000). Kolonisatie in de 19de en 20ste eeuw. Universiteit Gent.</ref> =====

	De '''zestiende eeuw '''is min of meer een startsignaal geweest voor het ontstaan van de Derde Wereld. Het is niet dat de geschiedenis voor deze landen toen pas begon. Met het '''‘ontstaan van de Derde Wereld’ '''wordt eerder het eindpunt van de autonome ontwikkeling van deze gebieden aangegeven. Het is de periode waarin Latijns-Amerika ontdekt en veroverd wordt door Spanjaarden en Portugezen. De periode waarin het rijk van de Inka’s en de Azteken met de grond gelijk gemaakt wordt. De kolonisatie van Latijns-Amerika is te situeren in een kader van feodale expansie en verschilde eigenlijk niet echt van territoriale expansies door andere volkeren in de eeuwen ervoor (cf. de Ottomanen, of zelfs het Romeinse Rijk). Het ging er dus om het grondgebied uit te breiden en zoveel mogelijk te roven en te plunderen.<br>In de '''zeventiende eeuw '''nam de kolonisatie een andere vorm aan. Naast het plunderen en de piraterij kwam nu ook de handel met Azië sterker op het voorplan, Engeland en de Verenigde Provinciën kwamen op het koloniale toneel en de driehoekshandel Afrika-Amerika-Europa kende zijn volle bloei. Afrikaanse slaven werden, meestal in mensonwaardige omstandigheden, verscheept naar Latijns-Amerika waar ze ingezet werden bij het kweken van landbouwproducten zoals suiker en indigo. Deze producten werden dan verscheept naar Europa. Op zijn beurt verhandelde Europa producten als wapens en alcohol in Afrika. Deze periode werd benoemd als de periode van de '''handelskolonisatie'''.<br>Op het '''einde van de achttiende eeuw '''brak de '''industriële revolutie '''in Engeland door. Deze veranderde opnieuw het gezicht van de kolonisatie. Men spreekt ook wel over het industriële kapitalisme. In de Derde Wereld kwamen de grondstoffen, die men nodig had voor die industrie nu centraal te staan, naast het vergroten van de afzetmarkt en het vormen van een arbeidsreservoir. Latijns-Amerika verwierf, in navolging van Noord-Amerika en wegens de zwakte van Spanje en Portugal, in het begin van de negentiende eeuw zijn onafhankelijkheid. Afrika daarentegen werd nu stilaan verkend en gekoloniseerd, ook al omdat men nu de technische middelen had om een doorgang in dit moeilijk toegankelijk gebied te forceren. Aanvankelijk was men er eerder voor een informeel imperium op te richten. De rivaliteit tussen de Europese kernlanden zou echter een verdergaande kolonisatie nodig maken en leiden tot het oprichten van formele imperia. Vanaf het '''midden van de negentiende eeuw tot aan de eerste wereldoorlog''', de periode van het eigenlijke '''imperialisme''', woedde een wedloop tussen de kernlanden van Europa in het koloniseren van o.a. Afrika.<ref>Wesseling, H.L. (1999). Verdeel en heers: De deling van Afrika 1880 - 1914. Amsterdam/ Ooievaar.</ref> Meestal niet omdat ze die kolonies meteen nodig hadden, maar eerder omdat die misschien ooit eens van pas zouden kunnen komen en omdat de Europese kernlanden vreesden dat er anders niets meer zou overblijven. Het is in deze periode dat we de Onafhankelijke KoNGOstaat onder Leopold II en wat later de Belgische kolonie KoNGO kunnen situeren.<br>De zestiende eeuw vormde een beginpunt in de '''overgang van een gefragmenteerde naar een internationale wereld''', een wereld van toenemende onderlinge afhankelijkheid. Waarom het net de kernlanden van Europa geweest zijn die deze rol op zich genomen hebben, heeft te maken met de politieke versplintering van Europa in die periode. Er was niet één centrum van politieke, economische en ideologische macht, wel een pluriform en concurrentieel machtsveld. De opkomende burgerij slaagde erin economische autonomie te verwerven, het kapitalisme begon vorm te krijgen en zorgde voor een kwalitatief andere maatschappij met kapitalisten en een proletariaat. Het was hier dat de beslissende voorsprong van de Europese kernlanden lag, waardoor ze tegen 1914 hun wil konden opleggen aan een groot deel van de wereld. <br>Dat deel van de wereld verloor zijn autonomie en dat niet alleen op politiek of economisch vlak, maar evengoed op cultureel vlak: '''“Kolonisatie was een grootschalig civilizatie-project waarbij een totale maatschappelijke orde - de Westerse - als richtinggevende norm werd opgedrongen.”<ref>Pinxten, R. &amp;amp; Verstraete,, G. (1998). Cultuur en macht: over identiteit en conflict in een multiculturele wereld. Antwerpen: Houtekiet. pg. 211.</ref> '''Het Westen zag de gekoloniseerde wereld als een negatie van zichzelf, namelijk wat het ‘nog niet was’. De Derde Wereld was primitief en onontwikkeld. Geschiedenis werd gezien als het opklimmen van culturen naar beschaving. Die beschaving was dan het Westen. De gekoloniseerde landen stonden nog onderaan de ladder, maar de weg die ze moesten volgen was alvast uitgestippeld.		De '''zestiende eeuw '''is min of meer een startsignaal geweest voor het ontstaan van de Derde Wereld. Het is niet dat de geschiedenis voor deze landen toen pas begon. Met het '''‘ontstaan van de Derde Wereld’ '''wordt eerder het eindpunt van de autonome ontwikkeling van deze gebieden aangegeven. Het is de periode waarin Latijns-Amerika ontdekt en veroverd wordt door Spanjaarden en Portugezen. De periode waarin het rijk van de Inka’s en de Azteken met de grond gelijk gemaakt wordt. De kolonisatie van Latijns-Amerika is te situeren in een kader van feodale expansie en verschilde eigenlijk niet echt van territoriale expansies door andere volkeren in de eeuwen ervoor (cf. de Ottomanen, of zelfs het Romeinse Rijk). Het ging er dus om het grondgebied uit te breiden en zoveel mogelijk te roven en te plunderen.<br>In de '''zeventiende eeuw '''nam de kolonisatie een andere vorm aan. Naast het plunderen en de piraterij kwam nu ook de handel met Azië sterker op het voorplan, Engeland en de Verenigde Provinciën kwamen op het koloniale toneel en de driehoekshandel Afrika-Amerika-Europa kende zijn volle bloei. Afrikaanse slaven werden, meestal in mensonwaardige omstandigheden, verscheept naar Latijns-Amerika waar ze ingezet werden bij het kweken van landbouwproducten zoals suiker en indigo. Deze producten werden dan verscheept naar Europa. Op zijn beurt verhandelde Europa producten als wapens en alcohol in Afrika. Deze periode werd benoemd als de periode van de '''handelskolonisatie'''.<br>Op het '''einde van de achttiende eeuw '''brak de '''industriële revolutie '''in Engeland door. Deze veranderde opnieuw het gezicht van de kolonisatie. Men spreekt ook wel over het industriële kapitalisme. In de Derde Wereld kwamen de grondstoffen, die men nodig had voor die industrie nu centraal te staan, naast het vergroten van de afzetmarkt en het vormen van een arbeidsreservoir. Latijns-Amerika verwierf, in navolging van Noord-Amerika en wegens de zwakte van Spanje en Portugal, in het begin van de negentiende eeuw zijn onafhankelijkheid. Afrika daarentegen werd nu stilaan verkend en gekoloniseerd, ook al omdat men nu de technische middelen had om een doorgang in dit moeilijk toegankelijk gebied te forceren. Aanvankelijk was men er eerder voor een informeel imperium op te richten. De rivaliteit tussen de Europese kernlanden zou echter een verdergaande kolonisatie nodig maken en leiden tot het oprichten van formele imperia. Vanaf het '''midden van de negentiende eeuw tot aan de eerste wereldoorlog''', de periode van het eigenlijke '''imperialisme''', woedde een wedloop tussen de kernlanden van Europa in het koloniseren van o.a. Afrika.<ref>Wesseling, H.L. (1999). Verdeel en heers: De deling van Afrika 1880 - 1914. Amsterdam/ Ooievaar.</ref> Meestal niet omdat ze die kolonies meteen nodig hadden, maar eerder omdat die misschien ooit eens van pas zouden kunnen komen en omdat de Europese kernlanden vreesden dat er anders niets meer zou overblijven. Het is in deze periode dat we de Onafhankelijke KoNGOstaat onder Leopold II en wat later de Belgische kolonie KoNGO kunnen situeren.<br>De zestiende eeuw vormde een beginpunt in de '''overgang van een gefragmenteerde naar een internationale wereld''', een wereld van toenemende onderlinge afhankelijkheid. Waarom het net de kernlanden van Europa geweest zijn die deze rol op zich genomen hebben, heeft te maken met de politieke versplintering van Europa in die periode. Er was niet één centrum van politieke, economische en ideologische macht, wel een pluriform en concurrentieel machtsveld. De opkomende burgerij slaagde erin economische autonomie te verwerven, het kapitalisme begon vorm te krijgen en zorgde voor een kwalitatief andere maatschappij met kapitalisten en een proletariaat. Het was hier dat de beslissende voorsprong van de Europese kernlanden lag, waardoor ze tegen 1914 hun wil konden opleggen aan een groot deel van de wereld. <br>Dat deel van de wereld verloor zijn autonomie en dat niet alleen op politiek of economisch vlak, maar evengoed op cultureel vlak: '''“Kolonisatie was een grootschalig civilizatie-project waarbij een totale maatschappelijke orde - de Westerse - als richtinggevende norm werd opgedrongen.”<ref>Pinxten, R. &amp;amp;amp; Verstraete,, G. (1998). Cultuur en macht: over identiteit en conflict in een multiculturele wereld. Antwerpen: Houtekiet. pg. 211.</ref> '''Het Westen zag de gekoloniseerde wereld als een negatie van zichzelf, namelijk wat het ‘nog niet was’. De Derde Wereld was primitief en onontwikkeld. Geschiedenis werd gezien als het opklimmen van culturen naar beschaving. Die beschaving was dan het Westen. De gekoloniseerde landen stonden nog onderaan de ladder, maar de weg die ze moesten volgen was alvast uitgestippeld.

	===== Dekolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Wallerstein, I. (1996). National development and the world system at the end of the cold war. In A. Inkeles &amp;amp;amp; M. Sasaki (eds.) Comparing nations and cultures: reading in a cross-disciplinary perspective (pp. 484-497). Englewood Cliffs (N.Y.): Prentice-Hall.  Criekinge, J. Van (1996). De wereld van de ontwikkelingssamenwerking. Brussel: NCOS.</ref>  =====		===== Dekolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Wallerstein, I. (1996). National development and the world system at the end of the cold war. In A. Inkeles &amp;amp;amp;amp; M. Sasaki (eds.) Comparing nations and cultures: reading in a cross-disciplinary perspective (pp. 484-497). Englewood Cliffs (N.Y.): Prentice-Hall.  Criekinge, J. Van (1996). De wereld van de ontwikkelingssamenwerking. Brussel: NCOS.</ref>  =====

	De Europese kernlanden sleepten hun kolonies mee in hun twee wereldoorlogen, maar het waren uiteindelijk de '''Verenigde Staten '''en de '''Sovjetunie '''die als de grote overwinnaars uit de bus kwamen. Twee grote machtsblokken die meteen hun eigen '''Koude Oorlog '''in gang zetten en de wereld zouden indelen in twee kampen. Hoewel beiden ten stelligste beweerden een andere ideologie te vertegenwoordigen, kapitalisme versus socialisme, waren ze toch beiden voorstander van zelfbeschikking, dekolonisatie dus, dit in tegenstelling tot de voormalige Westerse kernlanden. Dekolonisering betekende echter nog niet het einde van het imperialisme. De Verenigde Staten schotelden zichzelf voor dat ze een missie te vervullen hadden in de wereld. Zij moesten ervoor zorgen dat democratie bewaard of verspreid werd, een ‘democratie die onmogelijk was zonder vrijemarkteconomie’<ref>Doom, R. (2000). Structurele problemen van de Derde Wereld. Universiteit Gent. p. 44</ref> De Verenigde Staten ontwikkelden ook hun '''dominotheorie'''. Als één land zou vallen voor het communisme dan zouden snel andere gebieden volgen. Dat moest ten allen prijze voorkomen worden. Latijns-Amerika lag daarbij in de achtertuin van de Verenigde Staten. Als het communisme daar voet aan de grond zou krijgen, dan was het gevaar enorm dat de Verenigde Staten in communistische handen zou vallen. De Verenigde Staten bouwden vanuit deze idee voor zichzelf het recht op overal ter wereld te mogen interveniëren en zeker in Latijns-Amerika. In de Sovjetunie worstelde men met de tegenstelling tussen Stalin, die vooral de Sovjetunie naar binnen toe wou versterken en Trotsky, die vooral de revolutie wou exporteren. Als compromis besloot de Sovjetunie de belangen van de Sovjetstaat gelijk te schakelen met de uitbouw van het socialisme in eigen land, en bij uitbreiding overal ter wereld. Zo sloot deze vriendschaps- en bijstandsverdragen met andere landen. <br>Dekolonisatie kon in praktijk echter alleen zolang de belangen van de grootmachten niet geschaad werden. De eerste golf van dekolonisatie vond plaats, in de nasleep van WOII, in '''Azië'''. In een aantal gevallen werd het een waar slagveld in de oorlog tussen de twee machtsblokken, waaruit blijkt hoe weinig autonomie deze onafhankelijke landen in feite maar verwierven. Viëtnam en Korea zijn daar heel gekende voorbeelden van. Het '''Afrikaanse continent '''volgde rond de jaren ’60 en ook daar ging de dekolonisatie gepaard met heel wat conflicten. Het '''neo-imperialisme '''was een feit.		De Europese kernlanden sleepten hun kolonies mee in hun twee wereldoorlogen, maar het waren uiteindelijk de '''Verenigde Staten '''en de '''Sovjetunie '''die als de grote overwinnaars uit de bus kwamen. Twee grote machtsblokken die meteen hun eigen '''Koude Oorlog '''in gang zetten en de wereld zouden indelen in twee kampen. Hoewel beiden ten stelligste beweerden een andere ideologie te vertegenwoordigen, kapitalisme versus socialisme, waren ze toch beiden voorstander van zelfbeschikking, dekolonisatie dus, dit in tegenstelling tot de voormalige Westerse kernlanden. Dekolonisering betekende echter nog niet het einde van het imperialisme. De Verenigde Staten schotelden zichzelf voor dat ze een missie te vervullen hadden in de wereld. Zij moesten ervoor zorgen dat democratie bewaard of verspreid werd, een ‘democratie die onmogelijk was zonder vrijemarkteconomie’<ref>Doom, R. (2000). Structurele problemen van de Derde Wereld. Universiteit Gent. p. 44</ref> De Verenigde Staten ontwikkelden ook hun '''dominotheorie'''. Als één land zou vallen voor het communisme dan zouden snel andere gebieden volgen. Dat moest ten allen prijze voorkomen worden. Latijns-Amerika lag daarbij in de achtertuin van de Verenigde Staten. Als het communisme daar voet aan de grond zou krijgen, dan was het gevaar enorm dat de Verenigde Staten in communistische handen zou vallen. De Verenigde Staten bouwden vanuit deze idee voor zichzelf het recht op overal ter wereld te mogen interveniëren en zeker in Latijns-Amerika. In de Sovjetunie worstelde men met de tegenstelling tussen Stalin, die vooral de Sovjetunie naar binnen toe wou versterken en Trotsky, die vooral de revolutie wou exporteren. Als compromis besloot de Sovjetunie de belangen van de Sovjetstaat gelijk te schakelen met de uitbouw van het socialisme in eigen land, en bij uitbreiding overal ter wereld. Zo sloot deze vriendschaps- en bijstandsverdragen met andere landen. <br>Dekolonisatie kon in praktijk echter alleen zolang de belangen van de grootmachten niet geschaad werden. De eerste golf van dekolonisatie vond plaats, in de nasleep van WOII, in '''Azië'''. In een aantal gevallen werd het een waar slagveld in de oorlog tussen de twee machtsblokken, waaruit blijkt hoe weinig autonomie deze onafhankelijke landen in feite maar verwierven. Viëtnam en Korea zijn daar heel gekende voorbeelden van. Het '''Afrikaanse continent '''volgde rond de jaren ’60 en ook daar ging de dekolonisatie gepaard met heel wat conflicten. Het '''neo-imperialisme '''was een feit.

	== Ontwikkelingsparadigma's<ref>Dit stuk is voornamelijk gebaseerd op  Achterhuis, H., Barrez D., Tandon, Y. et al. (1993). Het orkest van de Titanic: werken aan andere Noord-Zuid verhoudingen. Brussel: VUB press.  Wallerstein, I. (1996). National development and the world system at the end of the cold war. In A. Inkeles & M. Sasaki (eds.) Comparing nations and cultures: reading in a cross-disciplinary perspective (pp. 484-497). Englewood Cliffs (N.Y.): Prentice-Hall.  Criekinge, J. Van. (1996). De wereld van de ontwikkelingssamenwerking. Brussel: NCOS.  Kiely, R. & Marfleet,, J. P. (eds.), (1998). Globalisation and the Third World. London: Routledge.  Nederveen Pieterse, J. (2001). Development Theory: deconstructions/ reconstructions. London: Sage.</ref>  ==		== Ontwikkelingsparadigma's<ref>Dit stuk is voornamelijk gebaseerd op  Achterhuis, H., Barrez D., Tandon, Y. et al. (1993). Het orkest van de Titanic: werken aan andere Noord-Zuid verhoudingen. Brussel: VUB press.  Wallerstein, I. (1996). National development and the world system at the end of the cold war. In A. Inkeles &amp; M. Sasaki (eds.) Comparing nations and cultures: reading in a cross-disciplinary perspective (pp. 484-497). Englewood Cliffs (N.Y.): Prentice-Hall.  Criekinge, J. Van. (1996). De wereld van de ontwikkelingssamenwerking. Brussel: NCOS.  Kiely, R. &amp; Marfleet,, J. P. (eds.), (1998). Globalisation and the Third World. London: Routledge.  Nederveen Pieterse, J. (2001). Development Theory: deconstructions/ reconstructions. London: Sage.</ref>  ==

	De verschillende ontwikkelingsparadigma’s worden hier chronologisch weergegeven. Het is belangrijk in te zien dat het ene paradigma niet verdwijnt omdat er een nieuw ontstaat. Verschillende paradigma’s blijven naast elkaar bestaan, zoals er ook verschillende belangengroepen gelijktijdig op het ontwikkelingsveld te situeren zijn: er is de bilaterale ontwikkelingssamenwerking (landen), de multilaterale ontwikkelingssamenwerking (internationale instituties zoals de VN), de ‘ontwikkelingssamenwerking’ vanuit de economische wereld (IMF & Wereldbank) en de niet-gouvernementele ontwikkelingssamenwerking (NGO’s).<br><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references />		De verschillende ontwikkelingsparadigma’s worden hier chronologisch weergegeven. Het is belangrijk in te zien dat het ene paradigma niet verdwijnt omdat er een nieuw ontstaat. Verschillende paradigma’s blijven naast elkaar bestaan, zoals er ook verschillende belangengroepen gelijktijdig op het ontwikkelingsveld te situeren zijn: er is de bilaterale ontwikkelingssamenwerking (landen), de multilaterale ontwikkelingssamenwerking (internationale instituties zoals de VN), de ‘ontwikkelingssamenwerking’ vanuit de economische wereld (IMF & Wereldbank) en de niet-gouvernementele ontwikkelingssamenwerking (NGO’s).<br><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references />

	[[Category:Burgerschap]]		[[Category:Burgerschap]]

Sociumi op 13 jan 2010 om 10:22

2010-01-13T10:22:04Z

← Oudere versie		Versie van 13 jan 2010 10:22
Regel 25:		Regel 25:
	Een verzamelnaam voor landen, die hoewel ze op allerlei vlakken sterk van elkaar verschillen, met elkaar gemeen hebben dat ze door kernlanden van Europa gekoloniseerd werden en tot op de dag van vandaag gemarginaliseerd worden op economisch, politiek sociaal… vlak.<ref>Walraet, A. (2000). Internationale Institutionele Samenwerking. Universiteit Gent.</ref>		Een verzamelnaam voor landen, die hoewel ze op allerlei vlakken sterk van elkaar verschillen, met elkaar gemeen hebben dat ze door kernlanden van Europa gekoloniseerd werden en tot op de dag van vandaag gemarginaliseerd worden op economisch, politiek sociaal… vlak.<ref>Walraet, A. (2000). Internationale Institutionele Samenwerking. Universiteit Gent.</ref>

	== Historische context ==		== Historische context ==

	Om een vlotte oriëntatie binnen het thema mondiaal burgerschap mogelijk te maken, wordt in dit hoofdstuk een kort historisch overzicht gegeven, dat een aantal kernideeën waarop mondiaal burgerschap is gebaseerd, kan kaderen.<br>We starten hierbij met de kolonisatie die in de 16de eeuw op gang kwam, nemen daarna de dekolonisatie onder de loep en staan vervolgens stil bij het ontwikkelingsdenken dat na WOII ontstond. De evolutie in denken over ontwikkelingssamenwerking, vertelt ons immers veel over het gedachtegoed waaruit mondiaal burgerschap is ontstaan.		Om een vlotte oriëntatie binnen het thema mondiaal burgerschap mogelijk te maken, wordt in dit hoofdstuk een kort historisch overzicht gegeven, dat een aantal kernideeën waarop mondiaal burgerschap is gebaseerd, kan kaderen.<br>We starten hierbij met de kolonisatie die in de 16de eeuw op gang kwam, nemen daarna de dekolonisatie onder de loep en staan vervolgens stil bij het ontwikkelingsdenken dat na WOII ontstond. De evolutie in denken over ontwikkelingssamenwerking, vertelt ons immers veel over het gedachtegoed waaruit mondiaal burgerschap is ontstaan.

	==== Kolonisatie en dekolonisatie ====		==== Kolonisatie en dekolonisatie ====
Regel 33:		Regel 33:
	===== Kolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Walraet, A. (2000). Internationale Institutionele Samenwerking. Universiteit Gent.  Everaert, J. (2000). Kolonisatie in de 19de en 20ste eeuw. Universiteit Gent.</ref> =====		===== Kolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Walraet, A. (2000). Internationale Institutionele Samenwerking. Universiteit Gent.  Everaert, J. (2000). Kolonisatie in de 19de en 20ste eeuw. Universiteit Gent.</ref> =====

	De '''zestiende eeuw '''is min of meer een startsignaal geweest voor het ontstaan van de Derde Wereld. Het is niet dat de geschiedenis voor deze landen toen pas begon. Met het '''‘ontstaan van de Derde Wereld’ '''wordt eerder het eindpunt van de autonome ontwikkeling van deze gebieden aangegeven. Het is de periode waarin Latijns-Amerika ontdekt en veroverd wordt door Spanjaarden en Portugezen. De periode waarin het rijk van de Inka’s en de Azteken met de grond gelijk gemaakt wordt. De kolonisatie van Latijns-Amerika is te situeren in een kader van feodale expansie en verschilde eigenlijk niet echt van territoriale expansies door andere volkeren in de eeuwen ervoor (cf. de Ottomanen, of zelfs het Romeinse Rijk). Het ging er dus om het grondgebied uit te breiden en zoveel mogelijk te roven en te plunderen.<br>In de '''zeventiende eeuw '''nam de kolonisatie een andere vorm aan. Naast het plunderen en de piraterij kwam nu ook de handel met Azië sterker op het voorplan, Engeland en de Verenigde Provinciën kwamen op het koloniale toneel en de driehoekshandel Afrika-Amerika-Europa kende zijn volle bloei. Afrikaanse slaven werden, meestal in mensonwaardige omstandigheden, verscheept naar Latijns-Amerika waar ze ingezet werden bij het kweken van landbouwproducten zoals suiker en indigo. Deze producten werden dan verscheept naar Europa. Op zijn beurt verhandelde Europa producten als wapens en alcohol in Afrika. Deze periode werd benoemd als de periode van de '''handelskolonisatie'''.<br>Op het '''einde van de achttiende eeuw '''brak de '''industriële revolutie '''in Engeland door. Deze veranderde opnieuw het gezicht van de kolonisatie. Men spreekt ook wel over het industriële kapitalisme. In de Derde Wereld kwamen de grondstoffen, die men nodig had voor die industrie nu centraal te staan, naast het vergroten van de afzetmarkt en het vormen van een arbeidsreservoir. Latijns-Amerika verwierf, in navolging van Noord-Amerika en wegens de zwakte van Spanje en Portugal, in het begin van de negentiende eeuw zijn onafhankelijkheid. Afrika daarentegen werd nu stilaan verkend en gekoloniseerd, ook al omdat men nu de technische middelen had om een doorgang in dit moeilijk toegankelijk gebied te forceren. Aanvankelijk was men er eerder voor een informeel imperium op te richten. De rivaliteit tussen de Europese kernlanden zou echter een verdergaande kolonisatie nodig maken en leiden tot het oprichten van formele imperia. Vanaf het '''midden van de negentiende eeuw tot aan de eerste wereldoorlog''', de periode van het eigenlijke '''imperialisme''', woedde een wedloop tussen de kernlanden van Europa in het koloniseren van o.a. Afrika.<ref>Wesseling, H.L. (1999). Verdeel en heers: De deling van Afrika 1880 - 1914. Amsterdam/ Ooievaar.</ref> Meestal niet omdat ze die kolonies meteen nodig hadden, maar eerder omdat die misschien ooit eens van pas zouden kunnen komen en omdat de Europese kernlanden vreesden dat er anders niets meer zou overblijven. Het is in deze periode dat we de Onafhankelijke KoNGOstaat onder Leopold II en wat later de Belgische kolonie KoNGO kunnen situeren.<br>De zestiende eeuw vormde een beginpunt in de '''overgang van een gefragmenteerde naar een internationale wereld''', een wereld van toenemende onderlinge afhankelijkheid. Waarom het net de kernlanden van Europa geweest zijn die deze rol op zich genomen hebben, heeft te maken met de politieke versplintering van Europa in die periode. Er was niet één centrum van politieke, economische en ideologische macht, wel een pluriform en concurrentieel machtsveld. De opkomende burgerij slaagde erin economische autonomie te verwerven, het kapitalisme begon vorm te krijgen en zorgde voor een kwalitatief andere maatschappij met kapitalisten en een proletariaat. Het was hier dat de beslissende voorsprong van de Europese kernlanden lag, waardoor ze tegen 1914 hun wil konden opleggen aan een groot deel van de wereld. <br>Dat deel van de wereld verloor zijn autonomie en dat niet alleen op politiek of economisch vlak, maar evengoed op cultureel vlak: '''“Kolonisatie was een grootschalig civilizatie-project waarbij een totale maatschappelijke orde - de Westerse - als richtinggevende norm werd opgedrongen.”<ref>Pinxten, R. &amp; Verstraete,, G. (1998). Cultuur en macht: over identiteit en conflict in een multiculturele wereld. Antwerpen: Houtekiet. pg. 211.</ref> '''Het Westen zag de gekoloniseerde wereld als een negatie van zichzelf, namelijk wat het ‘nog niet was’. De Derde Wereld was primitief en onontwikkeld. Geschiedenis werd gezien als het opklimmen van culturen naar beschaving. Die beschaving was dan het Westen. De gekoloniseerde landen stonden nog onderaan de ladder, maar de weg die ze moesten volgen was alvast uitgestippeld.		De '''zestiende eeuw '''is min of meer een startsignaal geweest voor het ontstaan van de Derde Wereld. Het is niet dat de geschiedenis voor deze landen toen pas begon. Met het '''‘ontstaan van de Derde Wereld’ '''wordt eerder het eindpunt van de autonome ontwikkeling van deze gebieden aangegeven. Het is de periode waarin Latijns-Amerika ontdekt en veroverd wordt door Spanjaarden en Portugezen. De periode waarin het rijk van de Inka’s en de Azteken met de grond gelijk gemaakt wordt. De kolonisatie van Latijns-Amerika is te situeren in een kader van feodale expansie en verschilde eigenlijk niet echt van territoriale expansies door andere volkeren in de eeuwen ervoor (cf. de Ottomanen, of zelfs het Romeinse Rijk). Het ging er dus om het grondgebied uit te breiden en zoveel mogelijk te roven en te plunderen.<br>In de '''zeventiende eeuw '''nam de kolonisatie een andere vorm aan. Naast het plunderen en de piraterij kwam nu ook de handel met Azië sterker op het voorplan, Engeland en de Verenigde Provinciën kwamen op het koloniale toneel en de driehoekshandel Afrika-Amerika-Europa kende zijn volle bloei. Afrikaanse slaven werden, meestal in mensonwaardige omstandigheden, verscheept naar Latijns-Amerika waar ze ingezet werden bij het kweken van landbouwproducten zoals suiker en indigo. Deze producten werden dan verscheept naar Europa. Op zijn beurt verhandelde Europa producten als wapens en alcohol in Afrika. Deze periode werd benoemd als de periode van de '''handelskolonisatie'''.<br>Op het '''einde van de achttiende eeuw '''brak de '''industriële revolutie '''in Engeland door. Deze veranderde opnieuw het gezicht van de kolonisatie. Men spreekt ook wel over het industriële kapitalisme. In de Derde Wereld kwamen de grondstoffen, die men nodig had voor die industrie nu centraal te staan, naast het vergroten van de afzetmarkt en het vormen van een arbeidsreservoir. Latijns-Amerika verwierf, in navolging van Noord-Amerika en wegens de zwakte van Spanje en Portugal, in het begin van de negentiende eeuw zijn onafhankelijkheid. Afrika daarentegen werd nu stilaan verkend en gekoloniseerd, ook al omdat men nu de technische middelen had om een doorgang in dit moeilijk toegankelijk gebied te forceren. Aanvankelijk was men er eerder voor een informeel imperium op te richten. De rivaliteit tussen de Europese kernlanden zou echter een verdergaande kolonisatie nodig maken en leiden tot het oprichten van formele imperia. Vanaf het '''midden van de negentiende eeuw tot aan de eerste wereldoorlog''', de periode van het eigenlijke '''imperialisme''', woedde een wedloop tussen de kernlanden van Europa in het koloniseren van o.a. Afrika.<ref>Wesseling, H.L. (1999). Verdeel en heers: De deling van Afrika 1880 - 1914. Amsterdam/ Ooievaar.</ref> Meestal niet omdat ze die kolonies meteen nodig hadden, maar eerder omdat die misschien ooit eens van pas zouden kunnen komen en omdat de Europese kernlanden vreesden dat er anders niets meer zou overblijven. Het is in deze periode dat we de Onafhankelijke KoNGOstaat onder Leopold II en wat later de Belgische kolonie KoNGO kunnen situeren.<br>De zestiende eeuw vormde een beginpunt in de '''overgang van een gefragmenteerde naar een internationale wereld''', een wereld van toenemende onderlinge afhankelijkheid. Waarom het net de kernlanden van Europa geweest zijn die deze rol op zich genomen hebben, heeft te maken met de politieke versplintering van Europa in die periode. Er was niet één centrum van politieke, economische en ideologische macht, wel een pluriform en concurrentieel machtsveld. De opkomende burgerij slaagde erin economische autonomie te verwerven, het kapitalisme begon vorm te krijgen en zorgde voor een kwalitatief andere maatschappij met kapitalisten en een proletariaat. Het was hier dat de beslissende voorsprong van de Europese kernlanden lag, waardoor ze tegen 1914 hun wil konden opleggen aan een groot deel van de wereld. <br>Dat deel van de wereld verloor zijn autonomie en dat niet alleen op politiek of economisch vlak, maar evengoed op cultureel vlak: '''“Kolonisatie was een grootschalig civilizatie-project waarbij een totale maatschappelijke orde - de Westerse - als richtinggevende norm werd opgedrongen.”<ref>Pinxten, R. &amp;amp; Verstraete,, G. (1998). Cultuur en macht: over identiteit en conflict in een multiculturele wereld. Antwerpen: Houtekiet. pg. 211.</ref> '''Het Westen zag de gekoloniseerde wereld als een negatie van zichzelf, namelijk wat het ‘nog niet was’. De Derde Wereld was primitief en onontwikkeld. Geschiedenis werd gezien als het opklimmen van culturen naar beschaving. Die beschaving was dan het Westen. De gekoloniseerde landen stonden nog onderaan de ladder, maar de weg die ze moesten volgen was alvast uitgestippeld.

	===== Dekolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Wallerstein, I. (1996). National development and the world system at the end of the cold war. In A. Inkeles &amp;amp; M. Sasaki (eds.) Comparing nations and cultures: reading in a cross-disciplinary perspective (pp. 484-497). Englewood Cliffs (N.Y.): Prentice-Hall.  Criekinge, J. Van (1996). De wereld van de ontwikkelingssamenwerking. Brussel: NCOS.</ref>  =====		===== Dekolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Wallerstein, I. (1996). National development and the world system at the end of the cold war. In A. Inkeles &amp;amp;amp; M. Sasaki (eds.) Comparing nations and cultures: reading in a cross-disciplinary perspective (pp. 484-497). Englewood Cliffs (N.Y.): Prentice-Hall.  Criekinge, J. Van (1996). De wereld van de ontwikkelingssamenwerking. Brussel: NCOS.</ref>  =====

	De Europese kernlanden sleepten hun kolonies mee in hun twee wereldoorlogen, maar het waren uiteindelijk de '''Verenigde Staten '''en de '''Sovjetunie '''die als de grote overwinnaars uit de bus kwamen. Twee grote machtsblokken die meteen hun eigen '''Koude Oorlog '''in gang zetten en de wereld zouden indelen in twee kampen. Hoewel beiden ten stelligste beweerden een andere ideologie te vertegenwoordigen, kapitalisme versus socialisme, waren ze toch beiden voorstander van zelfbeschikking, dekolonisatie dus, dit in tegenstelling tot de voormalige Westerse kernlanden. Dekolonisering betekende echter nog niet het einde van het imperialisme. De Verenigde Staten schotelden zichzelf voor dat ze een missie te vervullen hadden in de wereld. Zij moesten ervoor zorgen dat democratie bewaard of verspreid werd, een ‘democratie die onmogelijk was zonder vrijemarkteconomie’<ref>Doom, R. (2000). Structurele problemen van de Derde Wereld. Universiteit Gent. p. 44</ref> De Verenigde Staten ontwikkelden ook hun '''dominotheorie'''. Als één land zou vallen voor het communisme dan zouden snel andere gebieden volgen. Dat moest ten allen prijze voorkomen worden. Latijns-Amerika lag daarbij in de achtertuin van de Verenigde Staten. Als het communisme daar voet aan de grond zou krijgen, dan was het gevaar enorm dat de Verenigde Staten in communistische handen zou vallen. De Verenigde Staten bouwden vanuit deze idee voor zichzelf het recht op overal ter wereld te mogen interveniëren en zeker in Latijns-Amerika. In de Sovjetunie worstelde men met de tegenstelling tussen Stalin, die vooral de Sovjetunie naar binnen toe wou versterken en Trotsky, die vooral de revolutie wou exporteren. Als compromis besloot de Sovjetunie de belangen van de Sovjetstaat gelijk te schakelen met de uitbouw van het socialisme in eigen land, en bij uitbreiding overal ter wereld. Zo sloot deze vriendschaps- en bijstandsverdragen met andere landen. <br>Dekolonisatie kon in praktijk echter alleen zolang de belangen van de grootmachten niet geschaad werden. De eerste golf van dekolonisatie vond plaats, in de nasleep van WOII, in '''Azië'''. In een aantal gevallen werd het een waar slagveld in de oorlog tussen de twee machtsblokken, waaruit blijkt hoe weinig autonomie deze onafhankelijke landen in feite maar verwierven. Viëtnam en Korea zijn daar heel gekende voorbeelden van. Het '''Afrikaanse continent '''volgde rond de jaren ’60 en ook daar ging de dekolonisatie gepaard met heel wat conflicten. Het '''neo-imperialisme '''was een feit.		De Europese kernlanden sleepten hun kolonies mee in hun twee wereldoorlogen, maar het waren uiteindelijk de '''Verenigde Staten '''en de '''Sovjetunie '''die als de grote overwinnaars uit de bus kwamen. Twee grote machtsblokken die meteen hun eigen '''Koude Oorlog '''in gang zetten en de wereld zouden indelen in twee kampen. Hoewel beiden ten stelligste beweerden een andere ideologie te vertegenwoordigen, kapitalisme versus socialisme, waren ze toch beiden voorstander van zelfbeschikking, dekolonisatie dus, dit in tegenstelling tot de voormalige Westerse kernlanden. Dekolonisering betekende echter nog niet het einde van het imperialisme. De Verenigde Staten schotelden zichzelf voor dat ze een missie te vervullen hadden in de wereld. Zij moesten ervoor zorgen dat democratie bewaard of verspreid werd, een ‘democratie die onmogelijk was zonder vrijemarkteconomie’<ref>Doom, R. (2000). Structurele problemen van de Derde Wereld. Universiteit Gent. p. 44</ref> De Verenigde Staten ontwikkelden ook hun '''dominotheorie'''. Als één land zou vallen voor het communisme dan zouden snel andere gebieden volgen. Dat moest ten allen prijze voorkomen worden. Latijns-Amerika lag daarbij in de achtertuin van de Verenigde Staten. Als het communisme daar voet aan de grond zou krijgen, dan was het gevaar enorm dat de Verenigde Staten in communistische handen zou vallen. De Verenigde Staten bouwden vanuit deze idee voor zichzelf het recht op overal ter wereld te mogen interveniëren en zeker in Latijns-Amerika. In de Sovjetunie worstelde men met de tegenstelling tussen Stalin, die vooral de Sovjetunie naar binnen toe wou versterken en Trotsky, die vooral de revolutie wou exporteren. Als compromis besloot de Sovjetunie de belangen van de Sovjetstaat gelijk te schakelen met de uitbouw van het socialisme in eigen land, en bij uitbreiding overal ter wereld. Zo sloot deze vriendschaps- en bijstandsverdragen met andere landen. <br>Dekolonisatie kon in praktijk echter alleen zolang de belangen van de grootmachten niet geschaad werden. De eerste golf van dekolonisatie vond plaats, in de nasleep van WOII, in '''Azië'''. In een aantal gevallen werd het een waar slagveld in de oorlog tussen de twee machtsblokken, waaruit blijkt hoe weinig autonomie deze onafhankelijke landen in feite maar verwierven. Viëtnam en Korea zijn daar heel gekende voorbeelden van. Het '''Afrikaanse continent '''volgde rond de jaren ’60 en ook daar ging de dekolonisatie gepaard met heel wat conflicten. Het '''neo-imperialisme '''was een feit.

	<br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references />		== Ontwikkelingsparadigma's<ref>Dit stuk is voornamelijk gebaseerd op  Achterhuis, H., Barrez D., Tandon, Y. et al. (1993). Het orkest van de Titanic: werken aan andere Noord-Zuid verhoudingen. Brussel: VUB press.  Wallerstein, I. (1996). National development and the world system at the end of the cold war. In A. Inkeles & M. Sasaki (eds.) Comparing nations and cultures: reading in a cross-disciplinary perspective (pp. 484-497). Englewood Cliffs (N.Y.): Prentice-Hall.  Criekinge, J. Van. (1996). De wereld van de ontwikkelingssamenwerking. Brussel: NCOS.  Kiely, R. & Marfleet,, J. P. (eds.), (1998). Globalisation and the Third World. London: Routledge.  Nederveen Pieterse, J. (2001). Development Theory: deconstructions/ reconstructions. London: Sage.</ref>  ==

			De verschillende ontwikkelingsparadigma’s worden hier chronologisch weergegeven. Het is belangrijk in te zien dat het ene paradigma niet verdwijnt omdat er een nieuw ontstaat. Verschillende paradigma’s blijven naast elkaar bestaan, zoals er ook verschillende belangengroepen gelijktijdig op het ontwikkelingsveld te situeren zijn: er is de bilaterale ontwikkelingssamenwerking (landen), de multilaterale ontwikkelingssamenwerking (internationale instituties zoals de VN), de ‘ontwikkelingssamenwerking’ vanuit de economische wereld (IMF & Wereldbank) en de niet-gouvernementele ontwikkelingssamenwerking (NGO’s).<br><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references />

	[[Category:Burgerschap]]		[[Category:Burgerschap]]

Sociumi op 13 jan 2010 om 10:20

2010-01-13T10:20:07Z

← Oudere versie		Versie van 13 jan 2010 10:20
Regel 35:		Regel 35:
	De '''zestiende eeuw '''is min of meer een startsignaal geweest voor het ontstaan van de Derde Wereld. Het is niet dat de geschiedenis voor deze landen toen pas begon. Met het '''‘ontstaan van de Derde Wereld’ '''wordt eerder het eindpunt van de autonome ontwikkeling van deze gebieden aangegeven. Het is de periode waarin Latijns-Amerika ontdekt en veroverd wordt door Spanjaarden en Portugezen. De periode waarin het rijk van de Inka’s en de Azteken met de grond gelijk gemaakt wordt. De kolonisatie van Latijns-Amerika is te situeren in een kader van feodale expansie en verschilde eigenlijk niet echt van territoriale expansies door andere volkeren in de eeuwen ervoor (cf. de Ottomanen, of zelfs het Romeinse Rijk). Het ging er dus om het grondgebied uit te breiden en zoveel mogelijk te roven en te plunderen.<br>In de '''zeventiende eeuw '''nam de kolonisatie een andere vorm aan. Naast het plunderen en de piraterij kwam nu ook de handel met Azië sterker op het voorplan, Engeland en de Verenigde Provinciën kwamen op het koloniale toneel en de driehoekshandel Afrika-Amerika-Europa kende zijn volle bloei. Afrikaanse slaven werden, meestal in mensonwaardige omstandigheden, verscheept naar Latijns-Amerika waar ze ingezet werden bij het kweken van landbouwproducten zoals suiker en indigo. Deze producten werden dan verscheept naar Europa. Op zijn beurt verhandelde Europa producten als wapens en alcohol in Afrika. Deze periode werd benoemd als de periode van de '''handelskolonisatie'''.<br>Op het '''einde van de achttiende eeuw '''brak de '''industriële revolutie '''in Engeland door. Deze veranderde opnieuw het gezicht van de kolonisatie. Men spreekt ook wel over het industriële kapitalisme. In de Derde Wereld kwamen de grondstoffen, die men nodig had voor die industrie nu centraal te staan, naast het vergroten van de afzetmarkt en het vormen van een arbeidsreservoir. Latijns-Amerika verwierf, in navolging van Noord-Amerika en wegens de zwakte van Spanje en Portugal, in het begin van de negentiende eeuw zijn onafhankelijkheid. Afrika daarentegen werd nu stilaan verkend en gekoloniseerd, ook al omdat men nu de technische middelen had om een doorgang in dit moeilijk toegankelijk gebied te forceren. Aanvankelijk was men er eerder voor een informeel imperium op te richten. De rivaliteit tussen de Europese kernlanden zou echter een verdergaande kolonisatie nodig maken en leiden tot het oprichten van formele imperia. Vanaf het '''midden van de negentiende eeuw tot aan de eerste wereldoorlog''', de periode van het eigenlijke '''imperialisme''', woedde een wedloop tussen de kernlanden van Europa in het koloniseren van o.a. Afrika.<ref>Wesseling, H.L. (1999). Verdeel en heers: De deling van Afrika 1880 - 1914. Amsterdam/ Ooievaar.</ref> Meestal niet omdat ze die kolonies meteen nodig hadden, maar eerder omdat die misschien ooit eens van pas zouden kunnen komen en omdat de Europese kernlanden vreesden dat er anders niets meer zou overblijven. Het is in deze periode dat we de Onafhankelijke KoNGOstaat onder Leopold II en wat later de Belgische kolonie KoNGO kunnen situeren.<br>De zestiende eeuw vormde een beginpunt in de '''overgang van een gefragmenteerde naar een internationale wereld''', een wereld van toenemende onderlinge afhankelijkheid. Waarom het net de kernlanden van Europa geweest zijn die deze rol op zich genomen hebben, heeft te maken met de politieke versplintering van Europa in die periode. Er was niet één centrum van politieke, economische en ideologische macht, wel een pluriform en concurrentieel machtsveld. De opkomende burgerij slaagde erin economische autonomie te verwerven, het kapitalisme begon vorm te krijgen en zorgde voor een kwalitatief andere maatschappij met kapitalisten en een proletariaat. Het was hier dat de beslissende voorsprong van de Europese kernlanden lag, waardoor ze tegen 1914 hun wil konden opleggen aan een groot deel van de wereld. <br>Dat deel van de wereld verloor zijn autonomie en dat niet alleen op politiek of economisch vlak, maar evengoed op cultureel vlak: '''“Kolonisatie was een grootschalig civilizatie-project waarbij een totale maatschappelijke orde - de Westerse - als richtinggevende norm werd opgedrongen.”<ref>Pinxten, R. &amp; Verstraete,, G. (1998). Cultuur en macht: over identiteit en conflict in een multiculturele wereld. Antwerpen: Houtekiet. pg. 211.</ref> '''Het Westen zag de gekoloniseerde wereld als een negatie van zichzelf, namelijk wat het ‘nog niet was’. De Derde Wereld was primitief en onontwikkeld. Geschiedenis werd gezien als het opklimmen van culturen naar beschaving. Die beschaving was dan het Westen. De gekoloniseerde landen stonden nog onderaan de ladder, maar de weg die ze moesten volgen was alvast uitgestippeld.		De '''zestiende eeuw '''is min of meer een startsignaal geweest voor het ontstaan van de Derde Wereld. Het is niet dat de geschiedenis voor deze landen toen pas begon. Met het '''‘ontstaan van de Derde Wereld’ '''wordt eerder het eindpunt van de autonome ontwikkeling van deze gebieden aangegeven. Het is de periode waarin Latijns-Amerika ontdekt en veroverd wordt door Spanjaarden en Portugezen. De periode waarin het rijk van de Inka’s en de Azteken met de grond gelijk gemaakt wordt. De kolonisatie van Latijns-Amerika is te situeren in een kader van feodale expansie en verschilde eigenlijk niet echt van territoriale expansies door andere volkeren in de eeuwen ervoor (cf. de Ottomanen, of zelfs het Romeinse Rijk). Het ging er dus om het grondgebied uit te breiden en zoveel mogelijk te roven en te plunderen.<br>In de '''zeventiende eeuw '''nam de kolonisatie een andere vorm aan. Naast het plunderen en de piraterij kwam nu ook de handel met Azië sterker op het voorplan, Engeland en de Verenigde Provinciën kwamen op het koloniale toneel en de driehoekshandel Afrika-Amerika-Europa kende zijn volle bloei. Afrikaanse slaven werden, meestal in mensonwaardige omstandigheden, verscheept naar Latijns-Amerika waar ze ingezet werden bij het kweken van landbouwproducten zoals suiker en indigo. Deze producten werden dan verscheept naar Europa. Op zijn beurt verhandelde Europa producten als wapens en alcohol in Afrika. Deze periode werd benoemd als de periode van de '''handelskolonisatie'''.<br>Op het '''einde van de achttiende eeuw '''brak de '''industriële revolutie '''in Engeland door. Deze veranderde opnieuw het gezicht van de kolonisatie. Men spreekt ook wel over het industriële kapitalisme. In de Derde Wereld kwamen de grondstoffen, die men nodig had voor die industrie nu centraal te staan, naast het vergroten van de afzetmarkt en het vormen van een arbeidsreservoir. Latijns-Amerika verwierf, in navolging van Noord-Amerika en wegens de zwakte van Spanje en Portugal, in het begin van de negentiende eeuw zijn onafhankelijkheid. Afrika daarentegen werd nu stilaan verkend en gekoloniseerd, ook al omdat men nu de technische middelen had om een doorgang in dit moeilijk toegankelijk gebied te forceren. Aanvankelijk was men er eerder voor een informeel imperium op te richten. De rivaliteit tussen de Europese kernlanden zou echter een verdergaande kolonisatie nodig maken en leiden tot het oprichten van formele imperia. Vanaf het '''midden van de negentiende eeuw tot aan de eerste wereldoorlog''', de periode van het eigenlijke '''imperialisme''', woedde een wedloop tussen de kernlanden van Europa in het koloniseren van o.a. Afrika.<ref>Wesseling, H.L. (1999). Verdeel en heers: De deling van Afrika 1880 - 1914. Amsterdam/ Ooievaar.</ref> Meestal niet omdat ze die kolonies meteen nodig hadden, maar eerder omdat die misschien ooit eens van pas zouden kunnen komen en omdat de Europese kernlanden vreesden dat er anders niets meer zou overblijven. Het is in deze periode dat we de Onafhankelijke KoNGOstaat onder Leopold II en wat later de Belgische kolonie KoNGO kunnen situeren.<br>De zestiende eeuw vormde een beginpunt in de '''overgang van een gefragmenteerde naar een internationale wereld''', een wereld van toenemende onderlinge afhankelijkheid. Waarom het net de kernlanden van Europa geweest zijn die deze rol op zich genomen hebben, heeft te maken met de politieke versplintering van Europa in die periode. Er was niet één centrum van politieke, economische en ideologische macht, wel een pluriform en concurrentieel machtsveld. De opkomende burgerij slaagde erin economische autonomie te verwerven, het kapitalisme begon vorm te krijgen en zorgde voor een kwalitatief andere maatschappij met kapitalisten en een proletariaat. Het was hier dat de beslissende voorsprong van de Europese kernlanden lag, waardoor ze tegen 1914 hun wil konden opleggen aan een groot deel van de wereld. <br>Dat deel van de wereld verloor zijn autonomie en dat niet alleen op politiek of economisch vlak, maar evengoed op cultureel vlak: '''“Kolonisatie was een grootschalig civilizatie-project waarbij een totale maatschappelijke orde - de Westerse - als richtinggevende norm werd opgedrongen.”<ref>Pinxten, R. &amp; Verstraete,, G. (1998). Cultuur en macht: over identiteit en conflict in een multiculturele wereld. Antwerpen: Houtekiet. pg. 211.</ref> '''Het Westen zag de gekoloniseerde wereld als een negatie van zichzelf, namelijk wat het ‘nog niet was’. De Derde Wereld was primitief en onontwikkeld. Geschiedenis werd gezien als het opklimmen van culturen naar beschaving. Die beschaving was dan het Westen. De gekoloniseerde landen stonden nog onderaan de ladder, maar de weg die ze moesten volgen was alvast uitgestippeld.

	===== Dekolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Wallerstein, I. (1996). National development and the world system at the end of the cold war. In A. Inkeles &amp; M. Sasaki (eds.) Comparing nations and cultures: reading in a cross-disciplinary perspective (pp. 484-497). Englewood Cliffs (N.Y.): Prentice-Hall.  Criekinge, J. Van (1996). De wereld van de ontwikkelingssamenwerking. Brussel: NCOS.</ref>  =====		===== Dekolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Wallerstein, I. (1996). National development and the world system at the end of the cold war. In A. Inkeles &amp;amp; M. Sasaki (eds.) Comparing nations and cultures: reading in a cross-disciplinary perspective (pp. 484-497). Englewood Cliffs (N.Y.): Prentice-Hall.  Criekinge, J. Van (1996). De wereld van de ontwikkelingssamenwerking. Brussel: NCOS.</ref>  =====

	De Europese kernlanden sleepten hun kolonies mee in hun twee wereldoorlogen, maar het waren uiteindelijk de '''Verenigde Staten '''en de '''Sovjetunie '''die als de grote overwinnaars uit de bus kwamen. Twee grote machtsblokken die meteen hun eigen '''Koude Oorlog '''in gang zetten en de wereld zouden indelen in twee kampen. Hoewel beiden ten stelligste beweerden een andere ideologie te vertegenwoordigen, kapitalisme versus socialisme, waren ze toch beiden voorstander van zelfbeschikking, dekolonisatie dus, dit in tegenstelling tot de voormalige Westerse kernlanden. Dekolonisering betekende echter nog niet het einde van het imperialisme. De Verenigde Staten schotelden zichzelf voor dat ze een missie te vervullen hadden in de wereld. Zij moesten ervoor zorgen dat democratie bewaard of verspreid werd, een ‘democratie die onmogelijk was zonder vrijemarkteconomie’<ref>Doom, R. (2000). Structurele problemen van de Derde Wereld. Universiteit Gent. p. 44</ref> De Verenigde Staten ontwikkelden ook hun '''dominotheorie'''. Als één land zou vallen voor het communisme dan zouden snel andere gebieden volgen. Dat moest ten allen prijze voorkomen worden. Latijns-Amerika lag daarbij in de achtertuin van de Verenigde Staten. Als het communisme daar voet aan de grond zou krijgen, dan was het gevaar enorm dat de Verenigde Staten in communistische handen zou vallen. De Verenigde Staten bouwden vanuit deze idee voor zichzelf het recht op overal ter wereld te mogen interveniëren en zeker in Latijns-Amerika. In de Sovjetunie worstelde men met de tegenstelling tussen Stalin, die vooral de Sovjetunie naar binnen toe wou versterken en Trotsky, die vooral de revolutie wou exporteren. Als compromis besloot de Sovjetunie de belangen van de Sovjetstaat gelijk te schakelen met de uitbouw van het socialisme in eigen land, en bij uitbreiding overal ter wereld. Zo sloot deze vriendschaps- en bijstandsverdragen met andere landen. <br>Dekolonisatie kon in praktijk echter alleen zolang de belangen van de grootmachten niet geschaad werden. De eerste golf van dekolonisatie vond plaats, in de nasleep van WOII, in '''Azië'''. In een aantal gevallen werd het een waar slagveld in de oorlog tussen de twee machtsblokken, waaruit blijkt hoe weinig autonomie deze onafhankelijke landen in feite maar verwierven. Viëtnam en Korea zijn daar heel gekende voorbeelden van. Het '''Afrikaanse continent '''volgde rond de jaren ’60 en ook daar ging de dekolonisatie gepaard met heel wat conflicten. Het '''neo-imperialisme '''was een feit.		De Europese kernlanden sleepten hun kolonies mee in hun twee wereldoorlogen, maar het waren uiteindelijk de '''Verenigde Staten '''en de '''Sovjetunie '''die als de grote overwinnaars uit de bus kwamen. Twee grote machtsblokken die meteen hun eigen '''Koude Oorlog '''in gang zetten en de wereld zouden indelen in twee kampen. Hoewel beiden ten stelligste beweerden een andere ideologie te vertegenwoordigen, kapitalisme versus socialisme, waren ze toch beiden voorstander van zelfbeschikking, dekolonisatie dus, dit in tegenstelling tot de voormalige Westerse kernlanden. Dekolonisering betekende echter nog niet het einde van het imperialisme. De Verenigde Staten schotelden zichzelf voor dat ze een missie te vervullen hadden in de wereld. Zij moesten ervoor zorgen dat democratie bewaard of verspreid werd, een ‘democratie die onmogelijk was zonder vrijemarkteconomie’<ref>Doom, R. (2000). Structurele problemen van de Derde Wereld. Universiteit Gent. p. 44</ref> De Verenigde Staten ontwikkelden ook hun '''dominotheorie'''. Als één land zou vallen voor het communisme dan zouden snel andere gebieden volgen. Dat moest ten allen prijze voorkomen worden. Latijns-Amerika lag daarbij in de achtertuin van de Verenigde Staten. Als het communisme daar voet aan de grond zou krijgen, dan was het gevaar enorm dat de Verenigde Staten in communistische handen zou vallen. De Verenigde Staten bouwden vanuit deze idee voor zichzelf het recht op overal ter wereld te mogen interveniëren en zeker in Latijns-Amerika. In de Sovjetunie worstelde men met de tegenstelling tussen Stalin, die vooral de Sovjetunie naar binnen toe wou versterken en Trotsky, die vooral de revolutie wou exporteren. Als compromis besloot de Sovjetunie de belangen van de Sovjetstaat gelijk te schakelen met de uitbouw van het socialisme in eigen land, en bij uitbreiding overal ter wereld. Zo sloot deze vriendschaps- en bijstandsverdragen met andere landen. <br>Dekolonisatie kon in praktijk echter alleen zolang de belangen van de grootmachten niet geschaad werden. De eerste golf van dekolonisatie vond plaats, in de nasleep van WOII, in '''Azië'''. In een aantal gevallen werd het een waar slagveld in de oorlog tussen de twee machtsblokken, waaruit blijkt hoe weinig autonomie deze onafhankelijke landen in feite maar verwierven. Viëtnam en Korea zijn daar heel gekende voorbeelden van. Het '''Afrikaanse continent '''volgde rond de jaren ’60 en ook daar ging de dekolonisatie gepaard met heel wat conflicten. Het '''neo-imperialisme '''was een feit.

Sociumi op 13 jan 2010 om 10:19

2010-01-13T10:19:18Z

← Oudere versie		Versie van 13 jan 2010 10:19
Regel 35:		Regel 35:
	De '''zestiende eeuw '''is min of meer een startsignaal geweest voor het ontstaan van de Derde Wereld. Het is niet dat de geschiedenis voor deze landen toen pas begon. Met het '''‘ontstaan van de Derde Wereld’ '''wordt eerder het eindpunt van de autonome ontwikkeling van deze gebieden aangegeven. Het is de periode waarin Latijns-Amerika ontdekt en veroverd wordt door Spanjaarden en Portugezen. De periode waarin het rijk van de Inka’s en de Azteken met de grond gelijk gemaakt wordt. De kolonisatie van Latijns-Amerika is te situeren in een kader van feodale expansie en verschilde eigenlijk niet echt van territoriale expansies door andere volkeren in de eeuwen ervoor (cf. de Ottomanen, of zelfs het Romeinse Rijk). Het ging er dus om het grondgebied uit te breiden en zoveel mogelijk te roven en te plunderen.<br>In de '''zeventiende eeuw '''nam de kolonisatie een andere vorm aan. Naast het plunderen en de piraterij kwam nu ook de handel met Azië sterker op het voorplan, Engeland en de Verenigde Provinciën kwamen op het koloniale toneel en de driehoekshandel Afrika-Amerika-Europa kende zijn volle bloei. Afrikaanse slaven werden, meestal in mensonwaardige omstandigheden, verscheept naar Latijns-Amerika waar ze ingezet werden bij het kweken van landbouwproducten zoals suiker en indigo. Deze producten werden dan verscheept naar Europa. Op zijn beurt verhandelde Europa producten als wapens en alcohol in Afrika. Deze periode werd benoemd als de periode van de '''handelskolonisatie'''.<br>Op het '''einde van de achttiende eeuw '''brak de '''industriële revolutie '''in Engeland door. Deze veranderde opnieuw het gezicht van de kolonisatie. Men spreekt ook wel over het industriële kapitalisme. In de Derde Wereld kwamen de grondstoffen, die men nodig had voor die industrie nu centraal te staan, naast het vergroten van de afzetmarkt en het vormen van een arbeidsreservoir. Latijns-Amerika verwierf, in navolging van Noord-Amerika en wegens de zwakte van Spanje en Portugal, in het begin van de negentiende eeuw zijn onafhankelijkheid. Afrika daarentegen werd nu stilaan verkend en gekoloniseerd, ook al omdat men nu de technische middelen had om een doorgang in dit moeilijk toegankelijk gebied te forceren. Aanvankelijk was men er eerder voor een informeel imperium op te richten. De rivaliteit tussen de Europese kernlanden zou echter een verdergaande kolonisatie nodig maken en leiden tot het oprichten van formele imperia. Vanaf het '''midden van de negentiende eeuw tot aan de eerste wereldoorlog''', de periode van het eigenlijke '''imperialisme''', woedde een wedloop tussen de kernlanden van Europa in het koloniseren van o.a. Afrika.<ref>Wesseling, H.L. (1999). Verdeel en heers: De deling van Afrika 1880 - 1914. Amsterdam/ Ooievaar.</ref> Meestal niet omdat ze die kolonies meteen nodig hadden, maar eerder omdat die misschien ooit eens van pas zouden kunnen komen en omdat de Europese kernlanden vreesden dat er anders niets meer zou overblijven. Het is in deze periode dat we de Onafhankelijke KoNGOstaat onder Leopold II en wat later de Belgische kolonie KoNGO kunnen situeren.<br>De zestiende eeuw vormde een beginpunt in de '''overgang van een gefragmenteerde naar een internationale wereld''', een wereld van toenemende onderlinge afhankelijkheid. Waarom het net de kernlanden van Europa geweest zijn die deze rol op zich genomen hebben, heeft te maken met de politieke versplintering van Europa in die periode. Er was niet één centrum van politieke, economische en ideologische macht, wel een pluriform en concurrentieel machtsveld. De opkomende burgerij slaagde erin economische autonomie te verwerven, het kapitalisme begon vorm te krijgen en zorgde voor een kwalitatief andere maatschappij met kapitalisten en een proletariaat. Het was hier dat de beslissende voorsprong van de Europese kernlanden lag, waardoor ze tegen 1914 hun wil konden opleggen aan een groot deel van de wereld. <br>Dat deel van de wereld verloor zijn autonomie en dat niet alleen op politiek of economisch vlak, maar evengoed op cultureel vlak: '''“Kolonisatie was een grootschalig civilizatie-project waarbij een totale maatschappelijke orde - de Westerse - als richtinggevende norm werd opgedrongen.”<ref>Pinxten, R. &amp; Verstraete,, G. (1998). Cultuur en macht: over identiteit en conflict in een multiculturele wereld. Antwerpen: Houtekiet. pg. 211.</ref> '''Het Westen zag de gekoloniseerde wereld als een negatie van zichzelf, namelijk wat het ‘nog niet was’. De Derde Wereld was primitief en onontwikkeld. Geschiedenis werd gezien als het opklimmen van culturen naar beschaving. Die beschaving was dan het Westen. De gekoloniseerde landen stonden nog onderaan de ladder, maar de weg die ze moesten volgen was alvast uitgestippeld.		De '''zestiende eeuw '''is min of meer een startsignaal geweest voor het ontstaan van de Derde Wereld. Het is niet dat de geschiedenis voor deze landen toen pas begon. Met het '''‘ontstaan van de Derde Wereld’ '''wordt eerder het eindpunt van de autonome ontwikkeling van deze gebieden aangegeven. Het is de periode waarin Latijns-Amerika ontdekt en veroverd wordt door Spanjaarden en Portugezen. De periode waarin het rijk van de Inka’s en de Azteken met de grond gelijk gemaakt wordt. De kolonisatie van Latijns-Amerika is te situeren in een kader van feodale expansie en verschilde eigenlijk niet echt van territoriale expansies door andere volkeren in de eeuwen ervoor (cf. de Ottomanen, of zelfs het Romeinse Rijk). Het ging er dus om het grondgebied uit te breiden en zoveel mogelijk te roven en te plunderen.<br>In de '''zeventiende eeuw '''nam de kolonisatie een andere vorm aan. Naast het plunderen en de piraterij kwam nu ook de handel met Azië sterker op het voorplan, Engeland en de Verenigde Provinciën kwamen op het koloniale toneel en de driehoekshandel Afrika-Amerika-Europa kende zijn volle bloei. Afrikaanse slaven werden, meestal in mensonwaardige omstandigheden, verscheept naar Latijns-Amerika waar ze ingezet werden bij het kweken van landbouwproducten zoals suiker en indigo. Deze producten werden dan verscheept naar Europa. Op zijn beurt verhandelde Europa producten als wapens en alcohol in Afrika. Deze periode werd benoemd als de periode van de '''handelskolonisatie'''.<br>Op het '''einde van de achttiende eeuw '''brak de '''industriële revolutie '''in Engeland door. Deze veranderde opnieuw het gezicht van de kolonisatie. Men spreekt ook wel over het industriële kapitalisme. In de Derde Wereld kwamen de grondstoffen, die men nodig had voor die industrie nu centraal te staan, naast het vergroten van de afzetmarkt en het vormen van een arbeidsreservoir. Latijns-Amerika verwierf, in navolging van Noord-Amerika en wegens de zwakte van Spanje en Portugal, in het begin van de negentiende eeuw zijn onafhankelijkheid. Afrika daarentegen werd nu stilaan verkend en gekoloniseerd, ook al omdat men nu de technische middelen had om een doorgang in dit moeilijk toegankelijk gebied te forceren. Aanvankelijk was men er eerder voor een informeel imperium op te richten. De rivaliteit tussen de Europese kernlanden zou echter een verdergaande kolonisatie nodig maken en leiden tot het oprichten van formele imperia. Vanaf het '''midden van de negentiende eeuw tot aan de eerste wereldoorlog''', de periode van het eigenlijke '''imperialisme''', woedde een wedloop tussen de kernlanden van Europa in het koloniseren van o.a. Afrika.<ref>Wesseling, H.L. (1999). Verdeel en heers: De deling van Afrika 1880 - 1914. Amsterdam/ Ooievaar.</ref> Meestal niet omdat ze die kolonies meteen nodig hadden, maar eerder omdat die misschien ooit eens van pas zouden kunnen komen en omdat de Europese kernlanden vreesden dat er anders niets meer zou overblijven. Het is in deze periode dat we de Onafhankelijke KoNGOstaat onder Leopold II en wat later de Belgische kolonie KoNGO kunnen situeren.<br>De zestiende eeuw vormde een beginpunt in de '''overgang van een gefragmenteerde naar een internationale wereld''', een wereld van toenemende onderlinge afhankelijkheid. Waarom het net de kernlanden van Europa geweest zijn die deze rol op zich genomen hebben, heeft te maken met de politieke versplintering van Europa in die periode. Er was niet één centrum van politieke, economische en ideologische macht, wel een pluriform en concurrentieel machtsveld. De opkomende burgerij slaagde erin economische autonomie te verwerven, het kapitalisme begon vorm te krijgen en zorgde voor een kwalitatief andere maatschappij met kapitalisten en een proletariaat. Het was hier dat de beslissende voorsprong van de Europese kernlanden lag, waardoor ze tegen 1914 hun wil konden opleggen aan een groot deel van de wereld. <br>Dat deel van de wereld verloor zijn autonomie en dat niet alleen op politiek of economisch vlak, maar evengoed op cultureel vlak: '''“Kolonisatie was een grootschalig civilizatie-project waarbij een totale maatschappelijke orde - de Westerse - als richtinggevende norm werd opgedrongen.”<ref>Pinxten, R. &amp; Verstraete,, G. (1998). Cultuur en macht: over identiteit en conflict in een multiculturele wereld. Antwerpen: Houtekiet. pg. 211.</ref> '''Het Westen zag de gekoloniseerde wereld als een negatie van zichzelf, namelijk wat het ‘nog niet was’. De Derde Wereld was primitief en onontwikkeld. Geschiedenis werd gezien als het opklimmen van culturen naar beschaving. Die beschaving was dan het Westen. De gekoloniseerde landen stonden nog onderaan de ladder, maar de weg die ze moesten volgen was alvast uitgestippeld.

	===== Dekolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Wallerstein, I. (1996). National development and the world system at the end of the cold war. In A. Inkeles & M. Sasaki (eds.) Comparing nations and cultures: reading in a cross-disciplinary perspective (pp. 484-497). Englewood Cliffs (N.Y.): Prentice-Hall.  Criekinge, J. Van (1996). De wereld van de ontwikkelingssamenwerking. Brussel: NCOS.</ref>  =====		===== Dekolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Wallerstein, I. (1996). National development and the world system at the end of the cold war. In A. Inkeles &amp; M. Sasaki (eds.) Comparing nations and cultures: reading in a cross-disciplinary perspective (pp. 484-497). Englewood Cliffs (N.Y.): Prentice-Hall.  Criekinge, J. Van (1996). De wereld van de ontwikkelingssamenwerking. Brussel: NCOS.</ref>  =====

	De Europese kernlanden sleepten hun kolonies mee in hun twee wereldoorlogen, maar het waren uiteindelijk de Verenigde Staten en de Sovjetunie die als de grote overwinnaars uit de bus kwamen. Twee grote machtsblokken die meteen hun eigen Koude Oorlog in gang zetten en de wereld zouden indelen in twee kampen. Hoewel beiden ten stelligste beweerden een andere ideologie te vertegenwoordigen, kapitalisme versus socialisme, waren ze toch beiden voorstander van zelfbeschikking, dekolonisatie dus, dit in tegenstelling tot de voormalige Westerse kernlanden. Dekolonisering betekende echter nog niet het einde van het imperialisme. De Verenigde Staten schotelden zichzelf voor dat ze een missie te vervullen hadden in de wereld. Zij moesten ervoor zorgen dat democratie bewaard of verspreid werd, een ‘democratie die onmogelijk was zonder vrijemarkteconomie’ De Verenigde Staten ontwikkelden ook hun dominotheorie. Als één land zou vallen voor het communisme dan zouden snel andere gebieden volgen. Dat moest ten allen prijze voorkomen worden. Latijns-Amerika lag daarbij in de achtertuin van de Verenigde Staten. Als het communisme daar voet aan de grond zou krijgen, dan was het gevaar enorm dat de Verenigde Staten in communistische handen zou vallen. De Verenigde Staten bouwden vanuit deze idee voor zichzelf het recht op overal ter wereld te mogen interveniëren en zeker in Latijns-Amerika. In de Sovjetunie worstelde men met de tegenstelling tussen Stalin, die vooral de Sovjetunie naar binnen toe wou versterken en Trotsky, die vooral de revolutie wou exporteren. Als compromis besloot de Sovjetunie de belangen van de Sovjetstaat gelijk te schakelen met de uitbouw van het socialisme in eigen land, en bij uitbreiding overal ter wereld. Zo sloot deze vriendschaps- en bijstandsverdragen met andere landen. <br>Dekolonisatie kon in praktijk echter alleen zolang de belangen van de grootmachten niet geschaad werden. De eerste golf van dekolonisatie vond plaats, in de nasleep van WOII, in Azië. In een aantal gevallen werd het een waar slagveld in de oorlog tussen de twee machtsblokken, waaruit blijkt hoe weinig autonomie deze onafhankelijke landen in feite maar verwierven. Viëtnam en Korea zijn daar heel gekende voorbeelden van. Het Afrikaanse continent volgde rond de jaren ’60 en ook daar ging de dekolonisatie gepaard met heel wat conflicten. Het neo-imperialisme was een feit.		De Europese kernlanden sleepten hun kolonies mee in hun twee wereldoorlogen, maar het waren uiteindelijk de '''Verenigde Staten '''en de '''Sovjetunie '''die als de grote overwinnaars uit de bus kwamen. Twee grote machtsblokken die meteen hun eigen '''Koude Oorlog '''in gang zetten en de wereld zouden indelen in twee kampen. Hoewel beiden ten stelligste beweerden een andere ideologie te vertegenwoordigen, kapitalisme versus socialisme, waren ze toch beiden voorstander van zelfbeschikking, dekolonisatie dus, dit in tegenstelling tot de voormalige Westerse kernlanden. Dekolonisering betekende echter nog niet het einde van het imperialisme. De Verenigde Staten schotelden zichzelf voor dat ze een missie te vervullen hadden in de wereld. Zij moesten ervoor zorgen dat democratie bewaard of verspreid werd, een ‘democratie die onmogelijk was zonder vrijemarkteconomie’<ref>Doom, R. (2000). Structurele problemen van de Derde Wereld. Universiteit Gent. p. 44</ref> De Verenigde Staten ontwikkelden ook hun '''dominotheorie'''. Als één land zou vallen voor het communisme dan zouden snel andere gebieden volgen. Dat moest ten allen prijze voorkomen worden. Latijns-Amerika lag daarbij in de achtertuin van de Verenigde Staten. Als het communisme daar voet aan de grond zou krijgen, dan was het gevaar enorm dat de Verenigde Staten in communistische handen zou vallen. De Verenigde Staten bouwden vanuit deze idee voor zichzelf het recht op overal ter wereld te mogen interveniëren en zeker in Latijns-Amerika. In de Sovjetunie worstelde men met de tegenstelling tussen Stalin, die vooral de Sovjetunie naar binnen toe wou versterken en Trotsky, die vooral de revolutie wou exporteren. Als compromis besloot de Sovjetunie de belangen van de Sovjetstaat gelijk te schakelen met de uitbouw van het socialisme in eigen land, en bij uitbreiding overal ter wereld. Zo sloot deze vriendschaps- en bijstandsverdragen met andere landen. <br>Dekolonisatie kon in praktijk echter alleen zolang de belangen van de grootmachten niet geschaad werden. De eerste golf van dekolonisatie vond plaats, in de nasleep van WOII, in '''Azië'''. In een aantal gevallen werd het een waar slagveld in de oorlog tussen de twee machtsblokken, waaruit blijkt hoe weinig autonomie deze onafhankelijke landen in feite maar verwierven. Viëtnam en Korea zijn daar heel gekende voorbeelden van. Het '''Afrikaanse continent '''volgde rond de jaren ’60 en ook daar ging de dekolonisatie gepaard met heel wat conflicten. Het '''neo-imperialisme '''was een feit.

	<br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references />		<br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references />

	[[Category:Burgerschap]]		[[Category:Burgerschap]]

Sociumi op 13 jan 2010 om 10:17

2010-01-13T10:17:24Z

← Oudere versie		Versie van 13 jan 2010 10:17
Regel 33:		Regel 33:
	===== Kolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Walraet, A. (2000). Internationale Institutionele Samenwerking. Universiteit Gent.  Everaert, J. (2000). Kolonisatie in de 19de en 20ste eeuw. Universiteit Gent.</ref> =====		===== Kolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Walraet, A. (2000). Internationale Institutionele Samenwerking. Universiteit Gent.  Everaert, J. (2000). Kolonisatie in de 19de en 20ste eeuw. Universiteit Gent.</ref> =====

	De '''zestiende eeuw '''is min of meer een startsignaal geweest voor het ontstaan van de Derde Wereld. Het is niet dat de geschiedenis voor deze landen toen pas begon. Met het '''‘ontstaan van de Derde Wereld’ '''wordt eerder het eindpunt van de autonome ontwikkeling van deze gebieden aangegeven. Het is de periode waarin Latijns-Amerika ontdekt en veroverd wordt door Spanjaarden en Portugezen. De periode waarin het rijk van de Inka’s en de Azteken met de grond gelijk gemaakt wordt. De kolonisatie van Latijns-Amerika is te situeren in een kader van feodale expansie en verschilde eigenlijk niet echt van territoriale expansies door andere volkeren in de eeuwen ervoor (cf. de Ottomanen, of zelfs het Romeinse Rijk). Het ging er dus om het grondgebied uit te breiden en zoveel mogelijk te roven en te plunderen.<br>In de '''zeventiende eeuw '''nam de kolonisatie een andere vorm aan. Naast het plunderen en de piraterij kwam nu ook de handel met Azië sterker op het voorplan, Engeland en de Verenigde Provinciën kwamen op het koloniale toneel en de driehoekshandel Afrika-Amerika-Europa kende zijn volle bloei. Afrikaanse slaven werden, meestal in mensonwaardige omstandigheden, verscheept naar Latijns-Amerika waar ze ingezet werden bij het kweken van landbouwproducten zoals suiker en indigo. Deze producten werden dan verscheept naar Europa. Op zijn beurt verhandelde Europa producten als wapens en alcohol in Afrika. Deze periode werd benoemd als de periode van de '''handelskolonisatie'''.<br>Op het '''einde van de achttiende eeuw '''brak de '''industriële revolutie '''in Engeland door. Deze veranderde opnieuw het gezicht van de kolonisatie. Men spreekt ook wel over het industriële kapitalisme. In de Derde Wereld kwamen de grondstoffen, die men nodig had voor die industrie nu centraal te staan, naast het vergroten van de afzetmarkt en het vormen van een arbeidsreservoir. Latijns-Amerika verwierf, in navolging van Noord-Amerika en wegens de zwakte van Spanje en Portugal, in het begin van de negentiende eeuw zijn onafhankelijkheid. Afrika daarentegen werd nu stilaan verkend en gekoloniseerd, ook al omdat men nu de technische middelen had om een doorgang in dit moeilijk toegankelijk gebied te forceren. Aanvankelijk was men er eerder voor een informeel imperium op te richten. De rivaliteit tussen de Europese kernlanden zou echter een verdergaande kolonisatie nodig maken en leiden tot het oprichten van formele imperia. Vanaf het '''midden van de negentiende eeuw tot aan de eerste wereldoorlog''', de periode van het eigenlijke '''imperialisme''', woedde een wedloop tussen de kernlanden van Europa in het koloniseren van o.a. Afrika.<ref>Wesseling, H.L. (1999). Verdeel en heers: De deling van Afrika 1880 - 1914. Amsterdam/ Ooievaar.</ref> Meestal niet omdat ze die kolonies meteen nodig hadden, maar eerder omdat die misschien ooit eens van pas zouden kunnen komen en omdat de Europese kernlanden vreesden dat er anders niets meer zou overblijven. Het is in deze periode dat we de Onafhankelijke KoNGOstaat onder Leopold II en wat later de Belgische kolonie KoNGO kunnen situeren.<br>De zestiende eeuw vormde een beginpunt in de '''overgang van een gefragmenteerde naar een internationale wereld''', een wereld van toenemende onderlinge afhankelijkheid. Waarom het net de kernlanden van Europa geweest zijn die deze rol op zich genomen hebben, heeft te maken met de politieke versplintering van Europa in die periode. Er was niet één centrum van politieke, economische en ideologische macht, wel een pluriform en concurrentieel machtsveld. De opkomende burgerij slaagde erin economische autonomie te verwerven, het kapitalisme begon vorm te krijgen en zorgde voor een kwalitatief andere maatschappij met kapitalisten en een proletariaat. Het was hier dat de beslissende voorsprong van de Europese kernlanden lag, waardoor ze tegen 1914 hun wil konden opleggen aan een groot deel van de wereld. <br>Dat deel van de wereld verloor zijn autonomie en dat niet alleen op politiek of economisch vlak, maar evengoed op cultureel vlak: '''“Kolonisatie was een grootschalig civilizatie-project waarbij een totale maatschappelijke orde - de Westerse - als richtinggevende norm werd opgedrongen.”<ref>Pinxten, R. & Verstraete,, G. (1998). Cultuur en macht: over identiteit en conflict in een multiculturele wereld. Antwerpen: Houtekiet. pg. 211.</ref> '''Het Westen zag de gekoloniseerde wereld als een negatie van zichzelf, namelijk wat het ‘nog niet was’. De Derde Wereld was primitief en onontwikkeld. Geschiedenis werd gezien als het opklimmen van culturen naar beschaving. Die beschaving was dan het Westen. De gekoloniseerde landen stonden nog onderaan de ladder, maar de weg die ze moesten volgen was alvast uitgestippeld.<br><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references />		De '''zestiende eeuw '''is min of meer een startsignaal geweest voor het ontstaan van de Derde Wereld. Het is niet dat de geschiedenis voor deze landen toen pas begon. Met het '''‘ontstaan van de Derde Wereld’ '''wordt eerder het eindpunt van de autonome ontwikkeling van deze gebieden aangegeven. Het is de periode waarin Latijns-Amerika ontdekt en veroverd wordt door Spanjaarden en Portugezen. De periode waarin het rijk van de Inka’s en de Azteken met de grond gelijk gemaakt wordt. De kolonisatie van Latijns-Amerika is te situeren in een kader van feodale expansie en verschilde eigenlijk niet echt van territoriale expansies door andere volkeren in de eeuwen ervoor (cf. de Ottomanen, of zelfs het Romeinse Rijk). Het ging er dus om het grondgebied uit te breiden en zoveel mogelijk te roven en te plunderen.<br>In de '''zeventiende eeuw '''nam de kolonisatie een andere vorm aan. Naast het plunderen en de piraterij kwam nu ook de handel met Azië sterker op het voorplan, Engeland en de Verenigde Provinciën kwamen op het koloniale toneel en de driehoekshandel Afrika-Amerika-Europa kende zijn volle bloei. Afrikaanse slaven werden, meestal in mensonwaardige omstandigheden, verscheept naar Latijns-Amerika waar ze ingezet werden bij het kweken van landbouwproducten zoals suiker en indigo. Deze producten werden dan verscheept naar Europa. Op zijn beurt verhandelde Europa producten als wapens en alcohol in Afrika. Deze periode werd benoemd als de periode van de '''handelskolonisatie'''.<br>Op het '''einde van de achttiende eeuw '''brak de '''industriële revolutie '''in Engeland door. Deze veranderde opnieuw het gezicht van de kolonisatie. Men spreekt ook wel over het industriële kapitalisme. In de Derde Wereld kwamen de grondstoffen, die men nodig had voor die industrie nu centraal te staan, naast het vergroten van de afzetmarkt en het vormen van een arbeidsreservoir. Latijns-Amerika verwierf, in navolging van Noord-Amerika en wegens de zwakte van Spanje en Portugal, in het begin van de negentiende eeuw zijn onafhankelijkheid. Afrika daarentegen werd nu stilaan verkend en gekoloniseerd, ook al omdat men nu de technische middelen had om een doorgang in dit moeilijk toegankelijk gebied te forceren. Aanvankelijk was men er eerder voor een informeel imperium op te richten. De rivaliteit tussen de Europese kernlanden zou echter een verdergaande kolonisatie nodig maken en leiden tot het oprichten van formele imperia. Vanaf het '''midden van de negentiende eeuw tot aan de eerste wereldoorlog''', de periode van het eigenlijke '''imperialisme''', woedde een wedloop tussen de kernlanden van Europa in het koloniseren van o.a. Afrika.<ref>Wesseling, H.L. (1999). Verdeel en heers: De deling van Afrika 1880 - 1914. Amsterdam/ Ooievaar.</ref> Meestal niet omdat ze die kolonies meteen nodig hadden, maar eerder omdat die misschien ooit eens van pas zouden kunnen komen en omdat de Europese kernlanden vreesden dat er anders niets meer zou overblijven. Het is in deze periode dat we de Onafhankelijke KoNGOstaat onder Leopold II en wat later de Belgische kolonie KoNGO kunnen situeren.<br>De zestiende eeuw vormde een beginpunt in de '''overgang van een gefragmenteerde naar een internationale wereld''', een wereld van toenemende onderlinge afhankelijkheid. Waarom het net de kernlanden van Europa geweest zijn die deze rol op zich genomen hebben, heeft te maken met de politieke versplintering van Europa in die periode. Er was niet één centrum van politieke, economische en ideologische macht, wel een pluriform en concurrentieel machtsveld. De opkomende burgerij slaagde erin economische autonomie te verwerven, het kapitalisme begon vorm te krijgen en zorgde voor een kwalitatief andere maatschappij met kapitalisten en een proletariaat. Het was hier dat de beslissende voorsprong van de Europese kernlanden lag, waardoor ze tegen 1914 hun wil konden opleggen aan een groot deel van de wereld. <br>Dat deel van de wereld verloor zijn autonomie en dat niet alleen op politiek of economisch vlak, maar evengoed op cultureel vlak: '''“Kolonisatie was een grootschalig civilizatie-project waarbij een totale maatschappelijke orde - de Westerse - als richtinggevende norm werd opgedrongen.”<ref>Pinxten, R. &amp; Verstraete,, G. (1998). Cultuur en macht: over identiteit en conflict in een multiculturele wereld. Antwerpen: Houtekiet. pg. 211.</ref> '''Het Westen zag de gekoloniseerde wereld als een negatie van zichzelf, namelijk wat het ‘nog niet was’. De Derde Wereld was primitief en onontwikkeld. Geschiedenis werd gezien als het opklimmen van culturen naar beschaving. Die beschaving was dan het Westen. De gekoloniseerde landen stonden nog onderaan de ladder, maar de weg die ze moesten volgen was alvast uitgestippeld.

			===== Dekolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Wallerstein, I. (1996). National development and the world system at the end of the cold war. In A. Inkeles & M. Sasaki (eds.) Comparing nations and cultures: reading in a cross-disciplinary perspective (pp. 484-497). Englewood Cliffs (N.Y.): Prentice-Hall.  Criekinge, J. Van (1996). De wereld van de ontwikkelingssamenwerking. Brussel: NCOS.</ref>  =====

			De Europese kernlanden sleepten hun kolonies mee in hun twee wereldoorlogen, maar het waren uiteindelijk de Verenigde Staten en de Sovjetunie die als de grote overwinnaars uit de bus kwamen. Twee grote machtsblokken die meteen hun eigen Koude Oorlog in gang zetten en de wereld zouden indelen in twee kampen. Hoewel beiden ten stelligste beweerden een andere ideologie te vertegenwoordigen, kapitalisme versus socialisme, waren ze toch beiden voorstander van zelfbeschikking, dekolonisatie dus, dit in tegenstelling tot de voormalige Westerse kernlanden. Dekolonisering betekende echter nog niet het einde van het imperialisme. De Verenigde Staten schotelden zichzelf voor dat ze een missie te vervullen hadden in de wereld. Zij moesten ervoor zorgen dat democratie bewaard of verspreid werd, een ‘democratie die onmogelijk was zonder vrijemarkteconomie’ De Verenigde Staten ontwikkelden ook hun dominotheorie. Als één land zou vallen voor het communisme dan zouden snel andere gebieden volgen. Dat moest ten allen prijze voorkomen worden. Latijns-Amerika lag daarbij in de achtertuin van de Verenigde Staten. Als het communisme daar voet aan de grond zou krijgen, dan was het gevaar enorm dat de Verenigde Staten in communistische handen zou vallen. De Verenigde Staten bouwden vanuit deze idee voor zichzelf het recht op overal ter wereld te mogen interveniëren en zeker in Latijns-Amerika. In de Sovjetunie worstelde men met de tegenstelling tussen Stalin, die vooral de Sovjetunie naar binnen toe wou versterken en Trotsky, die vooral de revolutie wou exporteren. Als compromis besloot de Sovjetunie de belangen van de Sovjetstaat gelijk te schakelen met de uitbouw van het socialisme in eigen land, en bij uitbreiding overal ter wereld. Zo sloot deze vriendschaps- en bijstandsverdragen met andere landen. <br>Dekolonisatie kon in praktijk echter alleen zolang de belangen van de grootmachten niet geschaad werden. De eerste golf van dekolonisatie vond plaats, in de nasleep van WOII, in Azië. In een aantal gevallen werd het een waar slagveld in de oorlog tussen de twee machtsblokken, waaruit blijkt hoe weinig autonomie deze onafhankelijke landen in feite maar verwierven. Viëtnam en Korea zijn daar heel gekende voorbeelden van. Het Afrikaanse continent volgde rond de jaren ’60 en ook daar ging de dekolonisatie gepaard met heel wat conflicten. Het neo-imperialisme was een feit.

			<br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references />

	[[Category:Burgerschap]]		[[Category:Burgerschap]]

Sociumi op 13 jan 2010 om 10:14

2010-01-13T10:14:40Z

← Oudere versie		Versie van 13 jan 2010 10:14
Regel 33:		Regel 33:
	===== Kolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Walraet, A. (2000). Internationale Institutionele Samenwerking. Universiteit Gent.  Everaert, J. (2000). Kolonisatie in de 19de en 20ste eeuw. Universiteit Gent.</ref> =====		===== Kolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Walraet, A. (2000). Internationale Institutionele Samenwerking. Universiteit Gent.  Everaert, J. (2000). Kolonisatie in de 19de en 20ste eeuw. Universiteit Gent.</ref> =====

	De '''zestiende eeuw '''is min of meer een startsignaal geweest voor het ontstaan van de Derde Wereld. Het is niet dat de geschiedenis voor deze landen toen pas begon. Met het '''‘ontstaan van de Derde Wereld’ '''wordt eerder het eindpunt van de autonome ontwikkeling van deze gebieden aangegeven. Het is de periode waarin Latijns-Amerika ontdekt en veroverd wordt door Spanjaarden en Portugezen. De periode waarin het rijk van de Inka’s en de Azteken met de grond gelijk gemaakt wordt. De kolonisatie van Latijns-Amerika is te situeren in een kader van feodale expansie en verschilde eigenlijk niet echt van territoriale expansies door andere volkeren in de eeuwen ervoor (cf. de Ottomanen, of zelfs het Romeinse Rijk). Het ging er dus om het grondgebied uit te breiden en zoveel mogelijk te roven en te plunderen.<br>In de '''zeventiende eeuw '''nam de kolonisatie een andere vorm aan. Naast het plunderen en de piraterij kwam nu ook de handel met Azië sterker op het voorplan, Engeland en de Verenigde Provinciën kwamen op het koloniale toneel en de driehoekshandel Afrika-Amerika-Europa kende zijn volle bloei. Afrikaanse slaven werden, meestal in mensonwaardige omstandigheden, verscheept naar Latijns-Amerika waar ze ingezet werden bij het kweken van landbouwproducten zoals suiker en indigo. Deze producten werden dan verscheept naar Europa. Op zijn beurt verhandelde Europa producten als wapens en alcohol in Afrika. Deze periode werd benoemd als de periode van de '''handelskolonisatie'''.<br>Op het '''einde van de achttiende eeuw '''brak de '''industriële revolutie '''in Engeland door. Deze veranderde opnieuw het gezicht van de kolonisatie. Men spreekt ook wel over het industriële kapitalisme. In de Derde Wereld kwamen de grondstoffen, die men nodig had voor die industrie nu centraal te staan, naast het vergroten van de afzetmarkt en het vormen van een arbeidsreservoir. Latijns-Amerika verwierf, in navolging van Noord-Amerika en wegens de zwakte van Spanje en Portugal, in het begin van de negentiende eeuw zijn onafhankelijkheid. Afrika daarentegen werd nu stilaan verkend en gekoloniseerd, ook al omdat men nu de technische middelen had om een doorgang in dit moeilijk toegankelijk gebied te forceren. Aanvankelijk was men er eerder voor een informeel imperium op te richten. De rivaliteit tussen de Europese kernlanden zou echter een verdergaande kolonisatie nodig maken en leiden tot het oprichten van formele imperia. Vanaf het '''midden van de negentiende eeuw tot aan de eerste wereldoorlog''', de periode van het eigenlijke '''imperialisme''', woedde een wedloop tussen de kernlanden van Europa in het koloniseren van o.a. Afrika.<ref>Wesseling, H.L. (1999). Verdeel en heers: De deling van Afrika 1880 - 1914. Amsterdam/ Ooievaar.</ref> Meestal niet omdat ze die kolonies meteen nodig hadden, maar eerder omdat die misschien ooit eens van pas zouden kunnen komen en omdat de Europese kernlanden vreesden dat er anders niets meer zou overblijven. Het is in deze periode dat we de Onafhankelijke KoNGOstaat onder Leopold II en wat later de Belgische kolonie KoNGO kunnen situeren.<br>De zestiende eeuw vormde een beginpunt in de '''overgang van een gefragmenteerde naar een internationale wereld''', een wereld van toenemende onderlinge afhankelijkheid. Waarom het net de kernlanden van Europa geweest zijn die deze rol op zich genomen hebben, heeft te maken met de politieke versplintering van Europa in die periode. Er was niet één centrum van politieke, economische en ideologische macht, wel een pluriform en concurrentieel machtsveld. De opkomende burgerij slaagde erin economische autonomie te verwerven, het kapitalisme begon vorm te krijgen en zorgde voor een kwalitatief andere maatschappij met kapitalisten en een proletariaat. Het was hier dat de beslissende voorsprong van de Europese kernlanden lag, waardoor ze tegen 1914 hun wil konden opleggen aan een groot deel van de wereld. <br>Dat deel van de wereld verloor zijn autonomie en dat niet alleen op politiek of economisch vlak, maar evengoed op cultureel vlak: '''“Kolonisatie was een grootschalig civilizatie-project waarbij een totale maatschappelijke orde - de Westerse - als richtinggevende norm werd opgedrongen.” '''Het Westen zag de gekoloniseerde wereld als een negatie van zichzelf, namelijk wat het ‘nog niet was’. De Derde Wereld was primitief en onontwikkeld. Geschiedenis werd gezien als het opklimmen van culturen naar beschaving. Die beschaving was dan het Westen. De gekoloniseerde landen stonden nog onderaan de ladder, maar de weg die ze moesten volgen was alvast uitgestippeld.<br><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references />		De '''zestiende eeuw '''is min of meer een startsignaal geweest voor het ontstaan van de Derde Wereld. Het is niet dat de geschiedenis voor deze landen toen pas begon. Met het '''‘ontstaan van de Derde Wereld’ '''wordt eerder het eindpunt van de autonome ontwikkeling van deze gebieden aangegeven. Het is de periode waarin Latijns-Amerika ontdekt en veroverd wordt door Spanjaarden en Portugezen. De periode waarin het rijk van de Inka’s en de Azteken met de grond gelijk gemaakt wordt. De kolonisatie van Latijns-Amerika is te situeren in een kader van feodale expansie en verschilde eigenlijk niet echt van territoriale expansies door andere volkeren in de eeuwen ervoor (cf. de Ottomanen, of zelfs het Romeinse Rijk). Het ging er dus om het grondgebied uit te breiden en zoveel mogelijk te roven en te plunderen.<br>In de '''zeventiende eeuw '''nam de kolonisatie een andere vorm aan. Naast het plunderen en de piraterij kwam nu ook de handel met Azië sterker op het voorplan, Engeland en de Verenigde Provinciën kwamen op het koloniale toneel en de driehoekshandel Afrika-Amerika-Europa kende zijn volle bloei. Afrikaanse slaven werden, meestal in mensonwaardige omstandigheden, verscheept naar Latijns-Amerika waar ze ingezet werden bij het kweken van landbouwproducten zoals suiker en indigo. Deze producten werden dan verscheept naar Europa. Op zijn beurt verhandelde Europa producten als wapens en alcohol in Afrika. Deze periode werd benoemd als de periode van de '''handelskolonisatie'''.<br>Op het '''einde van de achttiende eeuw '''brak de '''industriële revolutie '''in Engeland door. Deze veranderde opnieuw het gezicht van de kolonisatie. Men spreekt ook wel over het industriële kapitalisme. In de Derde Wereld kwamen de grondstoffen, die men nodig had voor die industrie nu centraal te staan, naast het vergroten van de afzetmarkt en het vormen van een arbeidsreservoir. Latijns-Amerika verwierf, in navolging van Noord-Amerika en wegens de zwakte van Spanje en Portugal, in het begin van de negentiende eeuw zijn onafhankelijkheid. Afrika daarentegen werd nu stilaan verkend en gekoloniseerd, ook al omdat men nu de technische middelen had om een doorgang in dit moeilijk toegankelijk gebied te forceren. Aanvankelijk was men er eerder voor een informeel imperium op te richten. De rivaliteit tussen de Europese kernlanden zou echter een verdergaande kolonisatie nodig maken en leiden tot het oprichten van formele imperia. Vanaf het '''midden van de negentiende eeuw tot aan de eerste wereldoorlog''', de periode van het eigenlijke '''imperialisme''', woedde een wedloop tussen de kernlanden van Europa in het koloniseren van o.a. Afrika.<ref>Wesseling, H.L. (1999). Verdeel en heers: De deling van Afrika 1880 - 1914. Amsterdam/ Ooievaar.</ref> Meestal niet omdat ze die kolonies meteen nodig hadden, maar eerder omdat die misschien ooit eens van pas zouden kunnen komen en omdat de Europese kernlanden vreesden dat er anders niets meer zou overblijven. Het is in deze periode dat we de Onafhankelijke KoNGOstaat onder Leopold II en wat later de Belgische kolonie KoNGO kunnen situeren.<br>De zestiende eeuw vormde een beginpunt in de '''overgang van een gefragmenteerde naar een internationale wereld''', een wereld van toenemende onderlinge afhankelijkheid. Waarom het net de kernlanden van Europa geweest zijn die deze rol op zich genomen hebben, heeft te maken met de politieke versplintering van Europa in die periode. Er was niet één centrum van politieke, economische en ideologische macht, wel een pluriform en concurrentieel machtsveld. De opkomende burgerij slaagde erin economische autonomie te verwerven, het kapitalisme begon vorm te krijgen en zorgde voor een kwalitatief andere maatschappij met kapitalisten en een proletariaat. Het was hier dat de beslissende voorsprong van de Europese kernlanden lag, waardoor ze tegen 1914 hun wil konden opleggen aan een groot deel van de wereld. <br>Dat deel van de wereld verloor zijn autonomie en dat niet alleen op politiek of economisch vlak, maar evengoed op cultureel vlak: '''“Kolonisatie was een grootschalig civilizatie-project waarbij een totale maatschappelijke orde - de Westerse - als richtinggevende norm werd opgedrongen.”<ref>Pinxten, R. & Verstraete,, G. (1998). Cultuur en macht: over identiteit en conflict in een multiculturele wereld. Antwerpen: Houtekiet. pg. 211.</ref> '''Het Westen zag de gekoloniseerde wereld als een negatie van zichzelf, namelijk wat het ‘nog niet was’. De Derde Wereld was primitief en onontwikkeld. Geschiedenis werd gezien als het opklimmen van culturen naar beschaving. Die beschaving was dan het Westen. De gekoloniseerde landen stonden nog onderaan de ladder, maar de weg die ze moesten volgen was alvast uitgestippeld.<br><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references />

	[[Category:Burgerschap]]		[[Category:Burgerschap]]

Sociumi op 13 jan 2010 om 10:13

2010-01-13T10:13:49Z

← Oudere versie		Versie van 13 jan 2010 10:13
Regel 33:		Regel 33:
	===== Kolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Walraet, A. (2000). Internationale Institutionele Samenwerking. Universiteit Gent.  Everaert, J. (2000). Kolonisatie in de 19de en 20ste eeuw. Universiteit Gent.</ref> =====		===== Kolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Walraet, A. (2000). Internationale Institutionele Samenwerking. Universiteit Gent.  Everaert, J. (2000). Kolonisatie in de 19de en 20ste eeuw. Universiteit Gent.</ref> =====

	De '''zestiende eeuw '''is min of meer een startsignaal geweest voor het ontstaan van de Derde Wereld. Het is niet dat de geschiedenis voor deze landen toen pas begon. Met het '''‘ontstaan van de Derde Wereld’ '''wordt eerder het eindpunt van de autonome ontwikkeling van deze gebieden aangegeven. Het is de periode waarin Latijns-Amerika ontdekt en veroverd wordt door Spanjaarden en Portugezen. De periode waarin het rijk van de Inka’s en de Azteken met de grond gelijk gemaakt wordt. De kolonisatie van Latijns-Amerika is te situeren in een kader van feodale expansie en verschilde eigenlijk niet echt van territoriale expansies door andere volkeren in de eeuwen ervoor (cf. de Ottomanen, of zelfs het Romeinse Rijk). Het ging er dus om het grondgebied uit te breiden en zoveel mogelijk te roven en te plunderen.<br>In de '''zeventiende eeuw '''nam de kolonisatie een andere vorm aan. Naast het plunderen en de piraterij kwam nu ook de handel met Azië sterker op het voorplan, Engeland en de Verenigde Provinciën kwamen op het koloniale toneel en de driehoekshandel Afrika-Amerika-Europa kende zijn volle bloei. Afrikaanse slaven werden, meestal in mensonwaardige omstandigheden, verscheept naar Latijns-Amerika waar ze ingezet werden bij het kweken van landbouwproducten zoals suiker en indigo. Deze producten werden dan verscheept naar Europa. Op zijn beurt verhandelde Europa producten als wapens en alcohol in Afrika. Deze periode werd benoemd als de periode van de '''handelskolonisatie'''.<br>Op het '''einde van de achttiende eeuw '''brak de '''industriële revolutie '''in Engeland door. Deze veranderde opnieuw het gezicht van de kolonisatie. Men spreekt ook wel over het industriële kapitalisme. In de Derde Wereld kwamen de grondstoffen, die men nodig had voor die industrie nu centraal te staan, naast het vergroten van de afzetmarkt en het vormen van een arbeidsreservoir. Latijns-Amerika verwierf, in navolging van Noord-Amerika en wegens de zwakte van Spanje en Portugal, in het begin van de negentiende eeuw zijn onafhankelijkheid. Afrika daarentegen werd nu stilaan verkend en gekoloniseerd, ook al omdat men nu de technische middelen had om een doorgang in dit moeilijk toegankelijk gebied te forceren. Aanvankelijk was men er eerder voor een informeel imperium op te richten. De rivaliteit tussen de Europese kernlanden zou echter een verdergaande kolonisatie nodig maken en leiden tot het oprichten van formele imperia. Vanaf het '''midden van de negentiende eeuw tot aan de eerste wereldoorlog''', de periode van het eigenlijke '''imperialisme''', woedde een wedloop tussen de kernlanden van Europa in het koloniseren van o.a. Afrika . Meestal niet omdat ze die kolonies meteen nodig hadden, maar eerder omdat die misschien ooit eens van pas zouden kunnen komen en omdat de Europese kernlanden vreesden dat er anders niets meer zou overblijven. Het is in deze periode dat we de Onafhankelijke KoNGOstaat onder Leopold II en wat later de Belgische kolonie KoNGO kunnen situeren.<br>De zestiende eeuw vormde een beginpunt in de '''overgang van een gefragmenteerde naar een internationale wereld''', een wereld van toenemende onderlinge afhankelijkheid. Waarom het net de kernlanden van Europa geweest zijn die deze rol op zich genomen hebben, heeft te maken met de politieke versplintering van Europa in die periode. Er was niet één centrum van politieke, economische en ideologische macht, wel een pluriform en concurrentieel machtsveld. De opkomende burgerij slaagde erin economische autonomie te verwerven, het kapitalisme begon vorm te krijgen en zorgde voor een kwalitatief andere maatschappij met kapitalisten en een proletariaat. Het was hier dat de beslissende voorsprong van de Europese kernlanden lag, waardoor ze tegen 1914 hun wil konden opleggen aan een groot deel van de wereld. <br>Dat deel van de wereld verloor zijn autonomie en dat niet alleen op politiek of economisch vlak, maar evengoed op cultureel vlak: '''“Kolonisatie was een grootschalig civilizatie-project waarbij een totale maatschappelijke orde - de Westerse - als richtinggevende norm werd opgedrongen.” '''Het Westen zag de gekoloniseerde wereld als een negatie van zichzelf, namelijk wat het ‘nog niet was’. De Derde Wereld was primitief en onontwikkeld. Geschiedenis werd gezien als het opklimmen van culturen naar beschaving. Die beschaving was dan het Westen. De gekoloniseerde landen stonden nog onderaan de ladder, maar de weg die ze moesten volgen was alvast uitgestippeld.<br><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references />		De '''zestiende eeuw '''is min of meer een startsignaal geweest voor het ontstaan van de Derde Wereld. Het is niet dat de geschiedenis voor deze landen toen pas begon. Met het '''‘ontstaan van de Derde Wereld’ '''wordt eerder het eindpunt van de autonome ontwikkeling van deze gebieden aangegeven. Het is de periode waarin Latijns-Amerika ontdekt en veroverd wordt door Spanjaarden en Portugezen. De periode waarin het rijk van de Inka’s en de Azteken met de grond gelijk gemaakt wordt. De kolonisatie van Latijns-Amerika is te situeren in een kader van feodale expansie en verschilde eigenlijk niet echt van territoriale expansies door andere volkeren in de eeuwen ervoor (cf. de Ottomanen, of zelfs het Romeinse Rijk). Het ging er dus om het grondgebied uit te breiden en zoveel mogelijk te roven en te plunderen.<br>In de '''zeventiende eeuw '''nam de kolonisatie een andere vorm aan. Naast het plunderen en de piraterij kwam nu ook de handel met Azië sterker op het voorplan, Engeland en de Verenigde Provinciën kwamen op het koloniale toneel en de driehoekshandel Afrika-Amerika-Europa kende zijn volle bloei. Afrikaanse slaven werden, meestal in mensonwaardige omstandigheden, verscheept naar Latijns-Amerika waar ze ingezet werden bij het kweken van landbouwproducten zoals suiker en indigo. Deze producten werden dan verscheept naar Europa. Op zijn beurt verhandelde Europa producten als wapens en alcohol in Afrika. Deze periode werd benoemd als de periode van de '''handelskolonisatie'''.<br>Op het '''einde van de achttiende eeuw '''brak de '''industriële revolutie '''in Engeland door. Deze veranderde opnieuw het gezicht van de kolonisatie. Men spreekt ook wel over het industriële kapitalisme. In de Derde Wereld kwamen de grondstoffen, die men nodig had voor die industrie nu centraal te staan, naast het vergroten van de afzetmarkt en het vormen van een arbeidsreservoir. Latijns-Amerika verwierf, in navolging van Noord-Amerika en wegens de zwakte van Spanje en Portugal, in het begin van de negentiende eeuw zijn onafhankelijkheid. Afrika daarentegen werd nu stilaan verkend en gekoloniseerd, ook al omdat men nu de technische middelen had om een doorgang in dit moeilijk toegankelijk gebied te forceren. Aanvankelijk was men er eerder voor een informeel imperium op te richten. De rivaliteit tussen de Europese kernlanden zou echter een verdergaande kolonisatie nodig maken en leiden tot het oprichten van formele imperia. Vanaf het '''midden van de negentiende eeuw tot aan de eerste wereldoorlog''', de periode van het eigenlijke '''imperialisme''', woedde een wedloop tussen de kernlanden van Europa in het koloniseren van o.a. Afrika.<ref>Wesseling, H.L. (1999). Verdeel en heers: De deling van Afrika 1880 - 1914. Amsterdam/ Ooievaar.</ref> Meestal niet omdat ze die kolonies meteen nodig hadden, maar eerder omdat die misschien ooit eens van pas zouden kunnen komen en omdat de Europese kernlanden vreesden dat er anders niets meer zou overblijven. Het is in deze periode dat we de Onafhankelijke KoNGOstaat onder Leopold II en wat later de Belgische kolonie KoNGO kunnen situeren.<br>De zestiende eeuw vormde een beginpunt in de '''overgang van een gefragmenteerde naar een internationale wereld''', een wereld van toenemende onderlinge afhankelijkheid. Waarom het net de kernlanden van Europa geweest zijn die deze rol op zich genomen hebben, heeft te maken met de politieke versplintering van Europa in die periode. Er was niet één centrum van politieke, economische en ideologische macht, wel een pluriform en concurrentieel machtsveld. De opkomende burgerij slaagde erin economische autonomie te verwerven, het kapitalisme begon vorm te krijgen en zorgde voor een kwalitatief andere maatschappij met kapitalisten en een proletariaat. Het was hier dat de beslissende voorsprong van de Europese kernlanden lag, waardoor ze tegen 1914 hun wil konden opleggen aan een groot deel van de wereld. <br>Dat deel van de wereld verloor zijn autonomie en dat niet alleen op politiek of economisch vlak, maar evengoed op cultureel vlak: '''“Kolonisatie was een grootschalig civilizatie-project waarbij een totale maatschappelijke orde - de Westerse - als richtinggevende norm werd opgedrongen.” '''Het Westen zag de gekoloniseerde wereld als een negatie van zichzelf, namelijk wat het ‘nog niet was’. De Derde Wereld was primitief en onontwikkeld. Geschiedenis werd gezien als het opklimmen van culturen naar beschaving. Die beschaving was dan het Westen. De gekoloniseerde landen stonden nog onderaan de ladder, maar de weg die ze moesten volgen was alvast uitgestippeld.<br><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references />

	[[Category:Burgerschap]]		[[Category:Burgerschap]]

Sociumi op 13 jan 2010 om 10:12

2010-01-13T10:12:29Z

← Oudere versie		Versie van 13 jan 2010 10:12
Regel 31:		Regel 31:
	==== Kolonisatie en dekolonisatie ====		==== Kolonisatie en dekolonisatie ====

	===== Kolonisatie =====		===== Kolonisatie<ref>Gebaseerd op:  Walraet, A. (2000). Internationale Institutionele Samenwerking. Universiteit Gent.  Everaert, J. (2000). Kolonisatie in de 19de en 20ste eeuw. Universiteit Gent.</ref> =====

	De '''zestiende eeuw '''is min of meer een startsignaal geweest voor het ontstaan van de Derde Wereld. Het is niet dat de geschiedenis voor deze landen toen pas begon. Met het '''‘ontstaan van de Derde Wereld’ '''wordt eerder het eindpunt van de autonome ontwikkeling van deze gebieden aangegeven. Het is de periode waarin Latijns-Amerika ontdekt en veroverd wordt door Spanjaarden en Portugezen. De periode waarin het rijk van de Inka’s en de Azteken met de grond gelijk gemaakt wordt. De kolonisatie van Latijns-Amerika is te situeren in een kader van feodale expansie en verschilde eigenlijk niet echt van territoriale expansies door andere volkeren in de eeuwen ervoor (cf. de Ottomanen, of zelfs het Romeinse Rijk). Het ging er dus om het grondgebied uit te breiden en zoveel mogelijk te roven en te plunderen.<br>In de '''zeventiende eeuw '''nam de kolonisatie een andere vorm aan. Naast het plunderen en de piraterij kwam nu ook de handel met Azië sterker op het voorplan, Engeland en de Verenigde Provinciën kwamen op het koloniale toneel en de driehoekshandel Afrika-Amerika-Europa kende zijn volle bloei. Afrikaanse slaven werden, meestal in mensonwaardige omstandigheden, verscheept naar Latijns-Amerika waar ze ingezet werden bij het kweken van landbouwproducten zoals suiker en indigo. Deze producten werden dan verscheept naar Europa. Op zijn beurt verhandelde Europa producten als wapens en alcohol in Afrika. Deze periode werd benoemd als de periode van de '''handelskolonisatie'''.<br>Op het '''einde van de achttiende eeuw '''brak de '''industriële revolutie '''in Engeland door. Deze veranderde opnieuw het gezicht van de kolonisatie. Men spreekt ook wel over het industriële kapitalisme. In de Derde Wereld kwamen de grondstoffen, die men nodig had voor die industrie nu centraal te staan, naast het vergroten van de afzetmarkt en het vormen van een arbeidsreservoir. Latijns-Amerika verwierf, in navolging van Noord-Amerika en wegens de zwakte van Spanje en Portugal, in het begin van de negentiende eeuw zijn onafhankelijkheid. Afrika daarentegen werd nu stilaan verkend en gekoloniseerd, ook al omdat men nu de technische middelen had om een doorgang in dit moeilijk toegankelijk gebied te forceren. Aanvankelijk was men er eerder voor een informeel imperium op te richten. De rivaliteit tussen de Europese kernlanden zou echter een verdergaande kolonisatie nodig maken en leiden tot het oprichten van formele imperia. Vanaf het '''midden van de negentiende eeuw tot aan de eerste wereldoorlog''', de periode van het eigenlijke '''imperialisme''', woedde een wedloop tussen de kernlanden van Europa in het koloniseren van o.a. Afrika . Meestal niet omdat ze die kolonies meteen nodig hadden, maar eerder omdat die misschien ooit eens van pas zouden kunnen komen en omdat de Europese kernlanden vreesden dat er anders niets meer zou overblijven. Het is in deze periode dat we de Onafhankelijke KoNGOstaat onder Leopold II en wat later de Belgische kolonie KoNGO kunnen situeren.<br>De zestiende eeuw vormde een beginpunt in de '''overgang van een gefragmenteerde naar een internationale wereld''', een wereld van toenemende onderlinge afhankelijkheid. Waarom het net de kernlanden van Europa geweest zijn die deze rol op zich genomen hebben, heeft te maken met de politieke versplintering van Europa in die periode. Er was niet één centrum van politieke, economische en ideologische macht, wel een pluriform en concurrentieel machtsveld. De opkomende burgerij slaagde erin economische autonomie te verwerven, het kapitalisme begon vorm te krijgen en zorgde voor een kwalitatief andere maatschappij met kapitalisten en een proletariaat. Het was hier dat de beslissende voorsprong van de Europese kernlanden lag, waardoor ze tegen 1914 hun wil konden opleggen aan een groot deel van de wereld. <br>Dat deel van de wereld verloor zijn autonomie en dat niet alleen op politiek of economisch vlak, maar evengoed op cultureel vlak: '''“Kolonisatie was een grootschalig civilizatie-project waarbij een totale maatschappelijke orde - de Westerse - als richtinggevende norm werd opgedrongen.” '''Het Westen zag de gekoloniseerde wereld als een negatie van zichzelf, namelijk wat het ‘nog niet was’. De Derde Wereld was primitief en onontwikkeld. Geschiedenis werd gezien als het opklimmen van culturen naar beschaving. Die beschaving was dan het Westen. De gekoloniseerde landen stonden nog onderaan de ladder, maar de weg die ze moesten volgen was alvast uitgestippeld.<br><br><references /><br><references /><br><references /><br><references />		De '''zestiende eeuw '''is min of meer een startsignaal geweest voor het ontstaan van de Derde Wereld. Het is niet dat de geschiedenis voor deze landen toen pas begon. Met het '''‘ontstaan van de Derde Wereld’ '''wordt eerder het eindpunt van de autonome ontwikkeling van deze gebieden aangegeven. Het is de periode waarin Latijns-Amerika ontdekt en veroverd wordt door Spanjaarden en Portugezen. De periode waarin het rijk van de Inka’s en de Azteken met de grond gelijk gemaakt wordt. De kolonisatie van Latijns-Amerika is te situeren in een kader van feodale expansie en verschilde eigenlijk niet echt van territoriale expansies door andere volkeren in de eeuwen ervoor (cf. de Ottomanen, of zelfs het Romeinse Rijk). Het ging er dus om het grondgebied uit te breiden en zoveel mogelijk te roven en te plunderen.<br>In de '''zeventiende eeuw '''nam de kolonisatie een andere vorm aan. Naast het plunderen en de piraterij kwam nu ook de handel met Azië sterker op het voorplan, Engeland en de Verenigde Provinciën kwamen op het koloniale toneel en de driehoekshandel Afrika-Amerika-Europa kende zijn volle bloei. Afrikaanse slaven werden, meestal in mensonwaardige omstandigheden, verscheept naar Latijns-Amerika waar ze ingezet werden bij het kweken van landbouwproducten zoals suiker en indigo. Deze producten werden dan verscheept naar Europa. Op zijn beurt verhandelde Europa producten als wapens en alcohol in Afrika. Deze periode werd benoemd als de periode van de '''handelskolonisatie'''.<br>Op het '''einde van de achttiende eeuw '''brak de '''industriële revolutie '''in Engeland door. Deze veranderde opnieuw het gezicht van de kolonisatie. Men spreekt ook wel over het industriële kapitalisme. In de Derde Wereld kwamen de grondstoffen, die men nodig had voor die industrie nu centraal te staan, naast het vergroten van de afzetmarkt en het vormen van een arbeidsreservoir. Latijns-Amerika verwierf, in navolging van Noord-Amerika en wegens de zwakte van Spanje en Portugal, in het begin van de negentiende eeuw zijn onafhankelijkheid. Afrika daarentegen werd nu stilaan verkend en gekoloniseerd, ook al omdat men nu de technische middelen had om een doorgang in dit moeilijk toegankelijk gebied te forceren. Aanvankelijk was men er eerder voor een informeel imperium op te richten. De rivaliteit tussen de Europese kernlanden zou echter een verdergaande kolonisatie nodig maken en leiden tot het oprichten van formele imperia. Vanaf het '''midden van de negentiende eeuw tot aan de eerste wereldoorlog''', de periode van het eigenlijke '''imperialisme''', woedde een wedloop tussen de kernlanden van Europa in het koloniseren van o.a. Afrika . Meestal niet omdat ze die kolonies meteen nodig hadden, maar eerder omdat die misschien ooit eens van pas zouden kunnen komen en omdat de Europese kernlanden vreesden dat er anders niets meer zou overblijven. Het is in deze periode dat we de Onafhankelijke KoNGOstaat onder Leopold II en wat later de Belgische kolonie KoNGO kunnen situeren.<br>De zestiende eeuw vormde een beginpunt in de '''overgang van een gefragmenteerde naar een internationale wereld''', een wereld van toenemende onderlinge afhankelijkheid. Waarom het net de kernlanden van Europa geweest zijn die deze rol op zich genomen hebben, heeft te maken met de politieke versplintering van Europa in die periode. Er was niet één centrum van politieke, economische en ideologische macht, wel een pluriform en concurrentieel machtsveld. De opkomende burgerij slaagde erin economische autonomie te verwerven, het kapitalisme begon vorm te krijgen en zorgde voor een kwalitatief andere maatschappij met kapitalisten en een proletariaat. Het was hier dat de beslissende voorsprong van de Europese kernlanden lag, waardoor ze tegen 1914 hun wil konden opleggen aan een groot deel van de wereld. <br>Dat deel van de wereld verloor zijn autonomie en dat niet alleen op politiek of economisch vlak, maar evengoed op cultureel vlak: '''“Kolonisatie was een grootschalig civilizatie-project waarbij een totale maatschappelijke orde - de Westerse - als richtinggevende norm werd opgedrongen.” '''Het Westen zag de gekoloniseerde wereld als een negatie van zichzelf, namelijk wat het ‘nog niet was’. De Derde Wereld was primitief en onontwikkeld. Geschiedenis werd gezien als het opklimmen van culturen naar beschaving. Die beschaving was dan het Westen. De gekoloniseerde landen stonden nog onderaan de ladder, maar de weg die ze moesten volgen was alvast uitgestippeld.<br><br><references /><br><references /><br><references /><br><references /><br><references />

	[[Category:Burgerschap]]		[[Category:Burgerschap]]