Referentiekaders

{{#hierarchy-top:}}Mensen handelen en reageren vanuit een bepaald referentiekader. Ze kunnen vanuit verschillende gezichtspunten een situatie analyseren of een probleem benaderen. Het zijn 'filters' om naar de wereld te kijken.
Enkele voorbeelden:

• Proactief: ondernemend, neemt initiatief, actie zonder te veel analyse

Mensen met deze denkstijl nemen snel initiatief en zijn ondernemend. Hun manier om problemen op te lossen is: in actie komen! Motivatie vindt de proactieve denker in taken die direct handelen vragen. Hij krijgt dingen voor elkaar.
De proactieve mens houdt niet van wachten op anderen, zaken rustig overdenken of verschillende kanten tegen elkaar afwegen. Valkuil: soms gaat hij overhaast te werk en ziet dan belangrijke mensen of feiten over het hoofd. Grote frustratie is als hij zijn energie niet om kan zetten in actie.

• Reactief: bedachtzaam, reflectief, analytisch, wacht op initiatieven van anderen

Lang afwachten en zaken uitgebreid analyseren past bij de reactieve denkstijl. Deze denker stelt vragen, wil begrijpen en reflecteren. Weloverwogen voorbereiding is zijn handelsmerk. Voorwaarde om tot actie over te gaan is: het volledig begrijpen van een situatie.
Hij heeft moeite met zelf initiatief nemen, zal actie lang(er) uitstellen en moet gestimuleerd worden door anderen. Valkuil: vragen blijven stellen en blijven nadenken, niet besluiten en niets doen.

• Interne referentie: baseert oordeel op eigen criteria, beslist zelf, moeite met sturing door anderen

Iemand met een interne referentie baseert zijn oordeel op wat hij zelf belangrijk vindt, op eigen waarden en criteria. De motivatie ligt in hemzelf. Hij bepaalt zelf wat en hoe hij dingen doet. Hij toetst de buitenwereld aan zijn innerlijke maatstaven. Hij vat feedback of instructies eerder op als 'informatie' in plaats van dat hij zich verplicht voelt om ze op te volgen. Idem met de mening van anderen; hij bepaalt zelf wat hij ermee doet. Bevestiging is welkom, maar geen absolute voorwaarde om goed te functioneren. Als er voor hem besloten wordt, kan hij tegendraads reageren. Valkuil: deze denkstijl heeft moeite met sturing en kan eigengereid werken.

• Externe referentie: baseert oordeel op criteria van anderen, neemt info als sturing aan, vindt motivatie bij anderen

Deze denkstijl betekent juist dat deze denker zijn oordeel baseert op wat anderen belangrijk vinden. De motivatie ligt buiten hemzelf, bij criteria van anderen. Feedback en waardering van anderen zijn nodig als bron van motivatie. Hij kan beslissingen van anderen accepteren. Hij is goed in dienstbaarheid, ondersteuning en klantgerichtheid. Heeft soms moeite met zelfstandig beslissen. Heeft de neiging informatie op te vatten als bevelen of instructies. Valkuil: heeft soms te veel leiding van anderen nodig om gemotiveerd te blijven en richting te houden.{{#hierarchy-bottom:}}