Participatief Leidinggeven
Participatief leidinggeven gedefinieerd
Participatief leidinggeven is het geheel van leiderschapsopvattingen en -gedragingen, die vertrekken vanuit de centrale idee dat je in een organisatie of een in een groep, binnen de krijtlijnen van een missie of een opdracht, permanent beroep doet op en aansluiting zoekt bij het aanwezige menselijke kapitaal, dit wil zeggen bij de drijfveren, de ambities, de opvattingen, de ontwikkelingsbehoeften en de ideeën van de medewerkers.
Participatief leidinggeven is een benadering van leiderschap die reeds meer dan vijftig jaar geleden werd omschreven door Tannenbaum en Smidt<ref>Tannenbaum, R.,& Schmidt, W.H. (1958). How to choose a leadership pattern? Harvard Business Review,1958, March-April, p. 95-101.</ref> en tot nu toe alle managementtrends overleefd heeft. Het is geen model, maar eerder een visie op het complexe fenomeen, dat 'leiderschap' toch wel is. Omdat het om een eerder brede benadering gaat, laten vele verschillende denkkaders zich makkelijk incorporereren. Participatief leidinggeven omvat het hanteren van bepaalde leiderschapsprincipes; het bouwen aan vertrouwen; het inspireren van medewerkers; het zich bewustzijn van de persoonseigenschappen van zichzelf en van medewerkers; de zorg voor een goede teamstructuur en een kwaliteitsvol medewerkersbeleid; het coachen van medewerkers; het aansturen op zelfsturing en persoonlijke groei; het managen van de organisatie, m.i.v. het hanteren van een systeemvisie op organisaties en werkprocessen; het opvolgen van prestatienormen; het vaardig omgaan met conflicten; het bewust werken aan de organisatiecultuur; en allicht vergeten we ik nu nog enkele aspecten die in het participatieve leidinggeven aan de orde kunnen zijn.
Voor een overzicht van de meeste aspecten kun je doorklikken naar de mindmap 'Participatief Leidinggeven'.
Het belang van participatief leidinggeven
In een overzichtstudie van studie werd dertig jaar geleden reeds aangetoond dat voor organisaties in een veranderlijke omgeving een participatieve benadering effectiever is dan een meer sturende benadering van leiderschap. Wanneer je dit besluit verbindt met de instabiele contexten waarin organisaties zich vandaag meestal situeren, ligt het pleidooi voor participatief leidinggeven voor de hand.
Nog tal van andere - in de afgelopen vijftig jaar - empirisch aangetoonde effecten ondersteunen dit pleidooi.
Participatief leidinggeven
- verhoogt de motivatie,
- verhoogt de bereidheid om veranderingen te aanvaarden,
- verbetert de kwaliteit van beslissingen,
- ontwikkelt de samenwerking,
- bevordert de individuele ontwikkeling,
- leidt tot meer tevredenheid,
- verhoogt de betrokkenheid,
- biedt medewerkers een sterker gevoel van zekerheid.
De lakmoesproef om vast te stellen of een leidinggevende werkelijk de participatieve benadering hanteert, vinden we bij Greenleaf <ref>Greenleaf, R. K. (1977). Servant leadership: A journey into the nature of legitimate power and greatness. New York: Paulist Press.</ref>. De vraag die deze auteur in het midden werpt als toetsteen, luidt als volgt: "Worden de medewerkers onder uw leiderschap gezonder, wijzer, vrijer en autonomer?"
Referenties
<references />