Actief burgerschap in de adolescentie

Inleiding

Het woord ‘adolescentie’ wordt gebruikt voor de periode tussen de kinderjaren en de volwassenheid. Dit is een periode van overgang, waarin zich op verschillende terreinen en in een snel tempo veel ontwikkelingen voordoen . Hoe en op welke manier krijgt ‘actief burgerschap’ vorm binnen deze specifieke levensfase? Dit themadossier geeft een inleiding op het onderwerp.

Wat is adolescentie?

Afbakening

De kinderjaren zijn voor veel kinderen een periode van betrekkelijke zekerheid. De normen liggen nog min of meer vast, zij twijfelen nog niet aan hun waarden en ervaren hun omgeving over het algemeen nog als veilig en betrouwbaar. Rond het twaalfde jaar beginnen een aantal veranderingen op te treden die samenhangen met de ontwikkeling naar de volwassenheid. In het dagelijks spraakgebruik noemt met dit vaak de ‘puberteit’, of de ‘adolescentie’. De adolescentie duurt dus ongeveer van het 12de tot het 22ste levensjaar, maar kan ook wel enkele jaren eerder beginnen of later eindigen . In deze periode ontwikkelt de ‘adolescent’ zich op allerhande vlakken:
• lichamelijk
• cognitief
• op vlak van zijn/haar identiteit
• (…)

Fase met veel veranderingen

Lichamelijke ontwikkeling

Ook in de kindertijd groeit het lichaam, maar in de puberteit is er sprake van een duidelijke versnelling in de groei. De leeftijd waarop die groeiversnelling begint, kan erg variëren per kind. Bij jongens begint die tussen 10,5 en 16 jaar. Bij meisjes begint de groeiversnelling tussen de 7,5 en 13 jaar. Daarnaast start het ‘seksuele rijpingsproces’. Jongens worden ‘geslachtsrijp’ tussen 10 en 15 jaar, meisjes tussen 9 en 14 jaar . Door al deze veranderingen wordt de jongere erg onzeker over zijn uiterlijk. Hij of zij ziet zijn lichaam veranderen en vergelijkt dit met anderen. Bovendien lijkt uiterlijk schoon soms van levensbelang voor de puber. Al deze veranderingen spelen dus een belangrijke rol in de psyche van de jongere.